Еңбек пен автоматтандыру: кәсіптер жойыла ма

Автоматтандырудың әр толқыны бір тақырыппен келеді: «кәсіптер жойылады». Кейде солай болады. Бірақ жиірек басқаша: кәсіп жойылмайды, мазмұнын өзгертеді.

Терминалдар келгенде кассир жоғалған жоқ — кеңесшіге айналды. Бағдарламалардан бухгалтер жоғалмады — бағанмен қоспай, машинаға шамасы келмейтінмен айналысты: сандардың сомасымен емес, мәнімен. Заңы осы: автоматтандыру қайталанатынды алады да, адамға пайымды, эмпатияны және жауапкершілікті талап ететінді қалдырады.

Осыдан әркімге пайдалы қорытынды шығады. Құндылық «нұсқаулық бойынша істеуден» «не үшін екенін түсінуге» ығысады. Ең тұрақтысы — нашар формаланатын дағдылар: күрделіні қарапайым түсіндіру, келісу, белгісіздікте шешім қабылдау.

Бірақ кері жағын да адал атайын. Ауысу ауыр әрі өздігінен әділ бола бермейді. Қоғам адамдарға қайта оқуға көмектеспесе, пайданы азшылық алады, шығынды көпшілік көтереді. Технология мұнда бейтарап — оны әділ не әділетсіз ететін — ұтысты қалай пайдаланғанымыз.