Адам неге әлі күнге құсқа қызғанудан қалмады

Мыңдаған жыл адам аспанға қарап, кәдімгі құсқа қызғанды. Ол жердің патшасы еді — бірақ жердің тұтқыны. Әрі авиацияның бүкіл тарихы — «мүмкін емес» деген сөзді түпкілікті жауап деп қабылдаудан бір қыңыр бас тартудың тарихы.

Өмірмен төлеген арман

Алғашқы ұшақ жерден көтерілгенге дейін жүздеген адам мұнаралардан қолдан жасаған қанатпен секіріп, қаза тапты. Оларды келеке етті, жынды деп санады. Бірақ дәл осы қыңырлықтан — «құс алады, демек мен де аламын» — бүгін күнделікті көрінетін нәрсе туды: мұхиттарды сағаттарда асып өтеміз. Ұшу — адам батылдығының, дене шекарасы мүмкіндік шекарасы деп сенуден бас тартудың ескерткіші.

Біз аспанға аспан үшін көтерілмедік

Таңқаларлық: ұшуға жеткен адам тынышталмады — бірден жоғарырақ қалады: стратосфераға, орбитаға, басқа ғаламшарларға. Демек, мәселе қанатта емес еді. Аспанға ұмтылыстың артында әрдайым үлкенірек нәрсе тұрды: шекараны кеңейту, әлі болмаған жерге бару қажеттігі. Құсқа аспан тегін берілген; адам ол үшін күресті — мүмкін сондықтан оны басқаша бағалайды. Біз ұшамыз, ол қажет болғаннан емес, басқаша болмағаннан.

«Ұшу арманы — құстардың кеңістікте еркін қалықтауына қызғана қараған ата-бабамыздан жеткен идея.»
— Уилбур Райт

Менің пікірім: авиация тарихы — адам үшін «мүмкін емес» көбіне «әзірге қалай екенін ойлап таппадық» дегенді білдіретінінің ең жақсы дәлелі. Әр ұрпақ «болмайды» тізімін мұра етіп алады — ал олардың мықтысы сол тізімнің жартысын сызып тастайды. Ұшу ауыр күні ұмытуға оңай нәрсені еске салады: адам — жорғалаудан бас тартқан жан. Әрі бойымызда құсқа деген осы қызғаныш тірі тұрғанда, бізде болашақ бар.