АҚШ пен Иран: тежеу логикасы

АҚШ пен Иран қарсыласуы ондаған жылға созылып, мезгіл-мезгіл шиеленіседі, бірақ үлкен тікелей соғыс әзірге болған жоқ. Неге? Жауапты тақырыптар емес, ескі тежеу логикасы береді.

Тежеу екі жақ та тікелей қақтығыс бағасын мүмкін ұтыстан жоғары деп санағанда жұмыс істейді. Классикалық мысал — 1962 жылғы Кариб дағдарысы: екі алпауыт шетке келіп, дәл осы себеппен — баға екеуіне де айқын болғандықтан — шегінді. Санкциялар, прокси-қақтығыстар, нүктелік соққылар — бәрі жеңілетін шектен өтпей қысым жасау тәсілі.

Осыдан сценарийлер: үлкен соғыссыз «басқарылатын араздықтың» жалғасуы, қателіктен туатын қатерлі шиеленіс (соғыс жоспармен емес, қатемен жиі басталады) немесе екі жақ үзілістен пайда тапқанда — жеңілдеу. Тарих үшеуін де біледі.

Пікірім: ең қауіпті сәт — жақтар күшті болғанда емес, біреуі бұрышқа қысылғанда; үмітсіздік есепті бұзады. Бұл — баға, болжам емес. Бірақ ол ақылды дипломатия неге қарсыласқа тек ультиматум емес, шығу жолын қалдыратынын түсіндіреді.