Технология
NASA Roman телескопының оптикасын дәлдеді: ауытқу 63 нанометр
Кең өрісті құрал болжанған талаптан жақсы нәтиже көрсетті. Бұл болашақ аспан шолуларына қажет.
Технология
Shanraq.org — тәуелсіз талдаулар және тегін курстар: Қазақстан, экономика, бағдарламалау
Соңғы жарияланымдар
Технология
Экономика
2140 метр биіктіктегі жаңа кешен: «Ой-Қарағайда» не ашылды?
Алматы облысындағы Ақтас шыңында қонақүйі мен мейрамханасы бар кешен ашылды, тау шаңғысы жолдары ұзарды.
Қоғам
Жүктілік кезіндегі туберкулёз аз зерттелген: ДДСҰ жаңа құрал ұсынды
ДДСҰ жүкті және бала емізетін әйелдерді туберкулёзге қарсы дәрі мен вакцина зерттеулеріне қауіпсіз әрі ертерек қосудың материалдарын жариялады. Бұрын бұл топ жиі шеттетіліп, қауіпсіздік пен доза туралы дерек аз жиналды. Жаңа жинақ — науқасқа ем тағайындау нұсқаулығы емес.
Қоғам
Үй — алғашқы қорғаныс: БҰҰ жылдық ықтимал шығынды $228 млрд деп бағалады
БҰҰ-ның апат қаупін азайту басқармасы төрт түрлі табиғи қауіптен тұрғын үйлерге келетін күтілетін жылдық шығынды шамамен $228 млрд деп есептеді. Елдер есеп берген тікелей шығынның 43%-ы тұрғын үйге тиесілі. Модель мен нақты есептің айырмасын түсіндіреміз.
Экономика
Қазақстан бюджетіне 20,2 трлн теңге түсті: өсім қайдан келді?
Трансферттерді есептемегенде тоғыз айдағы мемлекеттік бюджет кірісі 16,3%-ға өсіп, 20,2 трлн теңгеге жетті, деп хабарлады Қаржы министрлігі. Салық түсімдері 3 трлн теңгеге артқан. Номиналды кірістің өсуі бюджет мүмкіндігінің дәл сондай өсуі емес екенін түсіндіреміз.
Қоғам
Қазақстанда тұрғын үй мәмілелері аздап бәсеңдеді: 35 406 сату нені білдіреді?
Қыркүйекте тіркелген тұрғын үй мәмілелері тамызбен салыстырғанда 1,1%-ға азайды. Алматы мен Астана көш басында қалды, бірақ пәтерлер мен жеке үйлердің көрсеткіштері әртүрлі өзгерді. Ұлттық статистика бюросының дерегі баға туралы нені айтпайтынын да түсіндіреміз.
Экономика
Қазақстан арқылы 32,6 млн тонна транзиттік жүк өтті: өсу нені көрсетеді?
Тоғыз айда Қазақстан арқылы өткен транзиттік жүк 13,1%-ға өсіп, 32,6 млн тоннаға жетті. Теміржол және автомобиль тасымалы да ұлғайды. Жүк көлемі ел үшін неге маңызды екенін және дәліздің жылдамдығы мен тиімділігін бағалауға бұл санның неге жеткіліксіз екенін түсіндіреміз.
Қоғам
800 млн жас және жұмыс мәселесі: БҰҰДБ ескертуін қалай түсінеміз?
БҰҰДБ ескертуінше, дамушы елдерде еңбек нарығына шығатын жүздеген миллион жасқа жеткілікті жұмыс орындары қажет. 800 млн деген — қазірдің өзінде жұмыссыз отырғандар саны емес, шара қолданылмаса туындайтын қауіп туралы шартты баға. Жағдайды не өзгерте алады?
Экономика
Электр өндіру өсті, бірақ қысқа жете ме? Тоғыз айда 91,7 млрд кВт·сағ өндірілді
Қазақстанда тоғыз айда 91,7 млрд кВт·сағ электр энергиясы өндірілді, бұл былтырғы кезеңнен 2% артық. Жаңартылатын көздер 7,8 млрд кВт·сағ берді. Үкімет іске қосылған қуаттар мен жоспарларды атады; жылдық өндіріс пен қыстағы сенімді жабдықтаудың айырмасын түсіндіреміз.
Әлем
ЕО мен Украина жаңа келіссөз тарауларын ашты: ортақ нарыққа қадам нені білдіреді?
13 қазанда ЕО мен Украина мүшелік келіссөздерінің екі тобын — ішкі нарық пен бәсекеге қабілеттілік және инклюзивті өсуді — ашты. Бұған тауар, қызмет, жұмыс күші мен капитал қозғалысы, сондай-ақ цифрландыру, білім және салық кіреді. Келіссөздің басталуы мүшелік алғанын білдірмейді.
Экономика
Қазақстандық тауарларға сөре беріледі: 20 қазаннан бастап не өзгереді?
Үкімет 20 қазаннан бастап сауда желілеріндегі отандық өнім үлесін кеңейтуге қосымша талаптар күшіне енетінін хабарлады. Тоғыз айдағы сауда көлемі 61 трлн теңгеге жеткен. Сатып алушы мен жеткізуші үшін белгілі дерек пен әлі нақтыланатын тұстарды ажыратамыз.
Экономика
ХВҚ әлемдік өсімді күтеді, бірақ елдер арасындағы алшақтыққа ескертті
13 қазанда таныстырылған ХВҚ болжамы бойынша әлем экономикасы 2026 жылы 3,1%-ға, 2027 жылы 3,4%-ға өседі. Алайда жасанды интеллектке инвестицияның пайдасы елдерге бірдей тимейді, инфляциялық қысым да сақталады. Энергия мен азық-түлік импорттаушылар үшін тәуекел қандай?
Саясат
БҰҰ 2027 жылға $3,302 млрд бюджет ұсынды: екі түрлі сома нені білдіреді?
Антониу Гутерриш БҰҰ-ның 2027 жылғы бағдарламалық бюджетінің $3,302 млрд жобасын ұсынды. Найроби мен Женевадағы ірі құрылыс жобаларын қосқанда жалпы сома $3,408 млрд болады, бұл 2026 жылғы бекітілген бюджеттен $40,8 млн төмен. Сан айырмасы мен қаржыландыру мәселесін түсіндіреміз.
Экономика
Майлы дақылдар өнімі 5 млн тоннадан асуы мүмкін: қазір қанша жиналды?
Үкімет майлы дақылдардан 5 млн тоннадан астам рекордтық өнім күтеді. 13 қазанға қарай 3,7 млн тонна майлы тұқым және 23 млн тонна астық жиналды. Нақты жиналған өнім мен болжамды ажыратып, мол өнімді сақтау, өңдеу және сату неге маңызды екенін түсіндіреміз.
Экономика
Қазақстан өсімдік майы экспортын $1,5 млрд-қа жеткізбек: жоспарға не кедергі?
Ауыл шаруашылығы министрлігі 2028 жылға қарай май өнімдерінің экспортын $1,5 млрд-қа жеткізу мақсатын атады. Бес маусымда түсім $247 млн-нан $1,232 млрд-қа өскен. Ендігі мәселе — шикізат пен өңдеу қуаты жеткілікті бола ма?
IT
Қазақстан компьютерлік қылмыстар туралы конвенцияны ратификациялады
Ақорда 12 қазанда компьютерлік қылмыстар туралы конвенцияны ратификациялау жөніндегі заңға қол қойылғанын хабарлады. Бұл — киберқылмысқа қарсы халықаралық ынтымақтастықтағы құқықтық қадам. Қандай жайт белгілі, ал қандай егжей-тегжейін қосымша құжаттан оқу керек?
Әлем
Непалдағы сел көпірлерді бүлдірді: ДМҰ қауіп тізбегін түсіндірді
Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым 12 қазанда орталық Непалдағы Будхи-Гандаки өзені алабындағы кенет тасқын туралы хабарлады. Алдын ала мәлімет бойынша, оған көшкіннен пайда болған уақытша бөгеттің бұзылуы себеп болуы мүмкін. Нақты себеп әлі тексерілуде.
Әлем
Эфиопияда ерте некеге тұру азайды: ЮНИСЕФ деректері нені көрсетеді?
ЮНИСЕФ мәліметінше, Эфиопияда 18 жасқа дейін тұрмыс құрған жас әйелдердің үлесі 2016 жылғы 40%-дан 2025 жылы 32%-ға төмендеді. Ұйым бұл деректі 12 қазанда жариялап, қыздардың оқуына қолдауды жалғастыруға шақырды.
Қоғам
Антарктида теңіз мұзының 2026 жылғы қысқы шегі үшінші ең төмен деңгейде
NASA 12 қазанда Антарктида маңындағы теңіз мұзы 14 қыркүйекте 17,59 млн км² аумаққа жеткенін хабарлады. Бұл спутниктік бақылау тарихындағы үшінші ең төмен қысқы максимум. Бұл сан нені өлшейді және бір маусымнан қандай қорытынды жасауға болмайды?
Қоғам
Еңбек министрлігінің 49 қызметінің 45-і онлайн: азаматқа не өзгереді?
Қазақстанның Еңбек министрлігі өз қызметтерінің 91,8%-ы электронды түрде қолжетімді екенін, ал 28 қызметте проактивті тәсіл барын мәлімдеді. Қайдан өтініш беруге болады, «проактивті» нені білдіреді және хабарлама неге автоматты төлем емес?
Қоғам
11 жеңіс және төртінші орын: қазақстандық оқушылар роботтар жарысында қалай өнер көрсетті?
Қазақстан құрамасы Инчхонда өткен FIRST Global Challenge 2026 жарысында үздік төрттікке кірді. Оқу-ағарту министрлігі 185 ел қатысқан турнирдегі 11 іріктеу кездесуінің бәрінде жеңіске жеткенін хабарлады.