Қазақстан мен Германия су хабын құруда: технология егістік пен су арнасына қалай жетуі тиіс

Ғылым мен тәжірибені жалғайтын алаң

Қазақстанның Су ресурстары және ирригация министрлігі мен Германия өкілдері бірлескен су хабын құруды талқылады. Мақсат — мемлекеттік органдарды, бизнесті, ғалымдар мен инженерлерді технология алмасу және пилоттық жобалар үшін біріктіру.

«Хаб» сөзі кейде тым жалпылама естіледі. Су саласында технология зертханадан нақты арнаға, фермаға, су қоймасына немесе қалалық су арнасына жеткенде ғана оның мәні бар.

Қандай міндеттер шешіледі

Бірінші қабат — өлшеу. Су деңгейі мен шығынының датчиктері, спутниктік сурет, ауа райы дерегі және цифрлық карта арнаға қанша су кіргенін, егістікке қаншасы жеткенін және шығын қайда туғанын көрсетеді.

Екінші қабат — басқару. Автоматты қақпалар мен болжау модельдері суды ескі кестемен емес, нақты қажеттілікпен бөле алады. Қалада бұл ағуды табу мен қысымды басқару, ауыл шаруашылығында дәл суару деген сөз.

Бірлескен формат неге маңызды

Германияның су тазарту, мониторинг және өнеркәсіптік автоматтандыру бойынша тәжірибесі бар. Қазақстан ұзын каналдары, күрт климаты және су тапшылығы бар нақты алаң ұсынады. Шешім жергілікті жағдайға бейімделіп, қазақстандық мамандар білім мен қызмет көрсетуге қол жеткізсе, жоба тиімді болады.

Жергілікті командасыз жабық жүйені импорттау тәуелділік тудырады. Сондықтан хабқа деректердің ашық талабы, операторларды оқыту, сынақ алаңы және отандық компаниялардың қатысуы қажет.

Нәтиже қалай өлшенеді

Әр пилоттың бастапқы көрсеткіші мен мақсаты болуға тиіс: енгізуге дейінгі және кейінгі су шығыны, үнемделген текше метрдің құны, есеп дәлдігі, энергия жұмсау және өтелу мерзімі. Сәтсіз сынақты да жариялау керек — ол өзге өңірді сол қатені қайталаудан қорғайды.

Хаб нақты сынақ орталығына айналса, су шаруашылығын жаңғыртуды жеделдетеді. Тек форум мен меморандум деңгейінде қалса, су тапшылығы өзгермейді. Келесі қадам — алғашқы алаң, бюджет, мерзім және табыс көрсеткіштерін атау.

Дереккөз: ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі.