Адамдар қайта ұзақ өмір сүре бастады, бірақ дені сау жылдар аз: ДДСҰ-ның жаңа дерегі нені көрсетті
Әлемдегі өмір ұзақтығы пандемияға дейінгі деңгейге жуықтады, алайда салауатты өмір баяу қалпына келуде. Жұқпалы емес аурулар өлімнің 74%-ына себеп, ал деменция бесінші орынға көтерілді.
Өмір ұзақтығы толық қалпына келген жоқ
ДДСҰ-ның жаңа Жаһандық денсаулық бағалауы 2000–2023 жылдар аралығында өлім мен ауру ауыртпалығының қалай өзгергенін көрсетеді. 2023 жылы әлемдегі күтілетін өмір ұзақтығы 73,3 жасқа жетіп, 2019 жылғы 73,4 жасқа жақындады.
Алайда салауатты өмір ұзақтығы баяу қалпына келіп, 62,8 жас болды. Бұл пандемияға дейінгі деңгейден 0,4 жыл төмен. Айырмашылық маңызды: өмірге қосылған жылдардың бәрі аурусыз және шектеусіз өтпейді.
Созылмалы аурулардың үлесі өсуде
2023 жылы әлемдегі өлімнің 74 пайызы жұқпалы емес аурулардан болды, 2000 жылы бұл үлес 58 пайыз еді. Өлімнің он негізгі себебінің сегізі осы топқа жатады. Жүректің ишемиялық ауруы бірінші орында қалып, шамамен 9,5 млн адамның өмірін қиды.
Деменцияның орны ерекше тез өзгерді. Альцгеймер және өзге деменциялар 2000 жылғы 19-орыннан 2023 жылы бесінші орынға көтерілді, өлім саны үш есе артты. Қант диабетінен өлу тәуекелі де, әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азияда, өсті.
Психикалық денсаулық та маңызды
2019–2023 жылдары депрессиялық бұзылыстардың стандартталған ауыртпалығы шамамен 20 пайыз, мазасыздық бұзылыстары 45 пайызға жуық өсті. Екеуі ерте өлім мен мүгедектік салдарынан 110 млн салауатты өмір жылының жоғалуына әкелді.
Бұл дерек ілгерілеу тоқтады деген сөз емес. Адамдар ұзақ өмір сүруде, жұқпалы аурулар бұрынғы үлесін жоғалтуда. Бірақ денсаулық сақтау жүйесі жүрек ауруы мен диабеттің алдын алуға, психикалық денсаулықты қолдауға және ұзақ мерзімді күтімге сұраныстың өсуіне дайындалуы керек.
Дереккөз: Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы
Пікірлер (0)
Пікір қалдыру үшін кіріңіз →
Әзірге пікір жоқ. Бірінші болыңыз.