Shanraq.org Shanraq.org

Shanraq.org — тәуелсіз талдаулар және тегін курстар: Қазақстан, экономика, бағдарламалау

Соңғы жарияланымдар

Әлем

ЕО интернеттегі балалар қорғанысын күшейтеді: Цифрлық қызметтер кеңесі нені талқылады

Еуропалық цифрлық қызметтер кеңесі DSA аясында балалар қауіпсіздігін, сайлау тұтастығын және сенімді хабарлаушылар рөлін талқылады. Назарда — болашақ EU KIDS Act және платформалардың жауапкершілікті ата-анаға ысыра салмай, жүйелік тәуекелді азайту міндеті.

Әлем

Polo дауылы бір тәулікте бесінші санатқа жетті: NASA жылы мұхиттың рөлін түсіндірді

Polo 24 сағатта жел жылдамдығын 90 түйінге арттырып, Тынық мұхитының шығысында бесінші санатқа жетті. NASA мұны өте жылы су, жоғары ылғал, жел ығысуының әлсіздігі және мұхит тереңіндегі мол жылу қорымен байланыстырады.

Пікір

28 қыркүйектегі ақпаратқа қолжетімділік күні: ашық дерек жалғандықтан қалай қорғайды

2026 жылғы жалпыға бірдей ақпаратқа қолжетімділік күні ақпараттық тәртіпсіздікпен күрес аясында өтіп жатыр. Ашықтықтың өзі шындыққа кепіл болмайды: дерек толық, машина оқитын, түсінікті және тәуелсіз тексеруге жарамды болуы керек.

Технология

NASA Пәкістан үстіндегі қою тұманды көрсетті: ластану неге жерге жақын қалды

Terra спутнигі 24 қыркүйекте Пәкістанның солтүстігіндегі қою сұр тұманды түсірді. NASA оны егін қалдығын жағу, шаң, көлік, өнеркәсіп және ластанған ауаны қақпақ сияқты ұстап тұратын температуралық инверсиямен байланыстырады.

Саясат

БҰҰ 28 қыркүйекте нәсілшілдікпен күресті талқылайды: Дурбан декларациясына 25 жыл

БҰҰ Бас Ассамблеясы Нью-Йоркте Дурбан декларациясының 25 жылдығына арналған жоғары деңгейдегі кездесу өткізеді. Негізгі мәселе — нәсілдік теңдік туралы уәделерді кемсіту, ксенофобия және өшпенділік тіліне қарсы нақты шараға айналдыру.

Қоғам

Дүниежүзілік құтыруға қарсы күрес күні: тістегеннен кейін не істеу керек

28 қыркүйекте әлем Құтыруға қарсы күрес күнін атап өтеді. ДДҰ тістеу не тырнаудан кейін жараны сабынмен кемінде 15 минут жуып, дереу дәрігерге баруды ұсынады. Белгілерді күту қауіпті, өйткені алдын алу олар шыққанға дейін тиімді.

Спорт

Қазақстан көркем жүзуден Азия ойындарының қола жүлдесін алды

Қазақстанның аралас командасы 216,7961 ұпай жинап, Аичи мен Нагоядағы Азия ойындарында үшінші орын алды. Алтын Қытайға, күміс Жапонияға бұйырды. Құрамаға жүлде әкелген он спортшының нәтижесі мен есімдерін ұсынамыз.

Мәдениет

Қазақстан архивтері цифрға көшуде: Алматыда ЖИ мен сызбаларды сақтау талқыланды

Қазақстан, АҚШ, Финляндия, Латвия, Грузия және Өзбекстан мамандары Алматыда ғылыми-техникалық архивтердің болашағын талқылады. Негізгі мәселе — сызбалар мен құжаттарды цифрлау, іздеуге ЖИ қолдану және дереккөздің түпнұсқалығын сақтау.

IT

ЖИ 3 мың қазақстандыққа жұмыс табуға көмектесті: цифрлық қызмет қалай құрылған

Пилоттық цифрлық жұмыспен қамту қызметі 2 айда 59 мың жеке ұсыныс жіберіп, шамамен 3 мың адамды жұмысқа орналастырды. Қызмет кімге бос орын ұсынатынын, қандай дерек қолданатынын және неге хабарлама саны емес, нақты нәтиже маңызды екенін түсіндіреміз.

Экономика

Қазақстанның 2026 жылғы астығы: алқаптардың 81,5%-ынан 18,6 млн тонна жиналды

Қазақстан диқандары 12,7 млн гектарды жинап, 18,6 млн тонна астық алды. Өнімділік, орақ қарқыны, майлы дақылдар мен техниканың дайындығы нені көрсететінін және аралық нәтиже неге маусымның соңғы қорытындысы емес екенін түсіндіреміз.

Әлем

Абу-Дабидегі БҰҰ конгресі: әлем киберқылмыс пен жаңа қауіптерге қалай жауап бермек

Абу-Дабиде БҰҰ-ның Қылмыстың алдын алу және қылмыстық сот төрелігі жөніндегі 15-конгресі ашылды. 1 қазанға дейін мемлекеттер киберқылмыс, ұйымдасқан желілер, сот төрелігіндегі ЖИ, жәбірленушілерді қорғау және активтерді қайтаруды талқылайды. Күн тәртібі мен күтілетін нәтижені түсіндіреміз.

Экономика

Дүниежүзілік туризм күні 2026: жасанды интеллект саяхатты қалай өзгертеді және бұл Қазақстанға не береді

БҰҰ Дүниежүзілік туризм күнін жасанды интеллект пен цифрлық өзгеріске арнады. Осы тұста Қазақстанның орналастыру орындары қаңтар–маусымда 4,77 млн келушіге қызмет көрсетті. Алгоритмдердің өңірлерге қалай көмектесетінін және ашық дерексіз танымал орындарға жүктемені неге арттыратынын түсіндіреміз.

IT

MikroTik RouterOS жүйесін шұғыл жаңартуға шақырды: осалдықтарды қай нұсқалар жабады

MikroTik RouterOS-тағы үш осалдыққа түзету шығарды, ал KZ-CERT қазақстандық пайдаланушыларға бөлек ескерту жасады. Қауіпсіз нұсқаларды, Flagged күйін тексеру тәртібін, SSH баптауын және үйдегі не ұйымдағы роутерді жаңартқаннан кейінгі әрекеттерді түсіндіреміз.

Технология

NASA Каспий үстіндегі шаңды дауылды көрсетті: Aqua спутнигінің суретінен не көрінеді

Aqua спутнигі 24 қыркүйекте Каспий теңізі үстіндегі ірі шаң шлейфтерін түсірді. NASA табиғи түстегі суретті жариялап, бақылауды қатты жел кезеңімен байланыстырды. Сурет нені растайтынын, одан қандай қорытынды жасауға болмайтынын және спутниктік деректің маңызын түсіндіреміз.

Спорт

Айбек Оралбай Азия ойындарының жартылай финалына шығып, Қазақстанға жүлде кепілдеді

Қазақстандық ауыр салмақтағы боксшы Айбек Оралбай Азия ойындарының ширек финалында 5:0 есебімен жеңіп, құрамаға кемінде қола жүлде кепілдеді. Ресми нәтижені, спортшының турнирдегі алғашқы жеңісінің мәнін және финалға дейінгі келесі қадамды түсіндіреміз.

Пікір

Мектептерден 4096 адамның дерегі тарады: файлды өшіру неге жеткіліксіз

Семей прокуратурасы 31 мектеп сайтынан 3752 қызметкер мен 344 кәмелетке толмағанның дерегі бар құжаттарды тапты. Аты-жөні, ЖСН, туған күні, мекенжайы және телефоны жарияланған. Бұл баған файлды өшіру тек ашық сілтемені жабатынын, жүйе иелері нені тексеруі керек екенін және қайталануды қалай тоқтатуға болатынын түсіндіреді.

Қоғам

Қазақстан мұздық көлдерден 3,5 млн текше метр су шығарды: сел қаупі қалай азайтылды

Сел қаупі маусымының соңында «Қазселденқорғау» ықтимал қауіпті мореналық көлдерден 3,5 млн текше метр су шығарды. Тауда 44 бекет, 11 апаттық бригада және 100-ден астам маман жұмыс істеді; шамамен 50 сифон құбыры орнатылды. Бұл шаралардың тәуекелді қалай азайтатынын және бақылау неге жалғасатынын түсіндіреміз.

Әлем

Жаңа пандемияға дайындық: БҰҰ Бас Ассамблеясында не келісілді

БҰҰ Бас Ассамблеясының жоғары деңгейдегі кездесуінде елдер пандемияның алдын алу және оған дайындық міндеттемелерін растады. Негізгі бағыттар — тұрақты қаржыландыру, мықты денсаулық жүйесі, қатерді ерте анықтау және вакцина, диагностика мен емге тең қолжетімділік. Қандай шешім қабылданғанын және не әлі келісіліп жатқанын түсіндіреміз.

Спорт

Қазақстан Билли Джин Кинг кубогын ширек финалда аяқтады: капитанның қорытындысы

Қазақстан әйелдер құрамасы Шэньчжэньдегі Билли Джин Кинг кубогының финалдық кезеңі ширек финалында Испанияға есе жіберді. Екі жекелей ойыннан кейін есеп 1:1 болды, жолдаманы жұптық кездесу шешті. Капитан Юрий Щукин турнирді қорытындылады. Матч барысын қалпына келтіріп, нәтиже мен келешек бағасын ажыратамыз.

Мәдениет

Turkistan Brand Craft Fair 2026: 200-ге жуық шебер және қолөнердің экспортқа жолы

Түркістанда 26–28 қыркүйекте қолөнершілер мен экологиялық өнімдердің халықаралық жәрмеңкесі өтуде. Қазақстан және басқа елдерден 200-ге жуық шебер қатысады. Формат сауда, туризм және іскерлік кездесуді біріктіреді. Ұйымдастырушылар қолөнерді тұрақты бренд пен экспорттық өнімге қалай айналдырмақ екенін түсіндіреміз.

Қоғам

WorldSkills Shanghai 2026: Қазақстанның 33 қатысушысы чемпионат қорытындысын күтуде

WorldSkills Shanghai 2026 әлем чемпионатында Қазақстанның 33 жас маманы 31 құзырет бойынша бақ сынады. Олардың арасында мехатроника, дәнекерлеу, мобильді робототехника және қосымша әзірлеу бар. Негізгі жарыс 26 қыркүйекте аяқталды, марапаттау 27 қыркүйекке белгіленген. Ресми қорытындыға дейін не белгілі екенін айтамыз.