«Дала дәмі» жәрмеңкелері: Қазақстан 3,5 мың тонна өнімді не үшін ұсынды

Сауда және интеграция министрлігі осы демалыста ел бойынша «Дала дәмі» жәрмеңкелерінде шамамен 3,5 мың тонна қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімі ұсынылғанын хабарлады. Бір апта бұрын көлем 2 мың тоннадан асқан еді.

Апта сайынғы бірыңғай формат 19 қыркүйекте басталды. Астана мен Алматыда сауда екі күн, басқа өңірлерде сенбі күні өтеді. Өндірушілерге орын тегін беріледі, әлеуметтік маңызы бар азық-түлікке басымдық жасалады.

Көлем неге өсті

2 мың тоннадан 3,5 мың тоннаға жуық өсу жоба басталғаннан кейінгі екінші демалыста ұсыныстың кеңейгенін көрсетеді. Бұл — алаңға жеткізілген тауар, міндетті түрде сатылған көлем емес. Сұранысты бағалау үшін сатылым мен қалдық туралы қорытынды дерек қажет.

Министрлік көкөніс, жеміс, ет, сүт өнімдері, дәнді дақылдар және басқа маусымдық тауарлар сатылатынын айтады. Мысалы, Қостанайда сиыр еті килограмына 3200–3500 теңге, жылқы және қой еті 3000 теңгеден ұсынылған.

Бір алаңдағы бағаны бүкіл елге таратуға болмайды. Құн өңірге, өнім сапасына, логистикаға және қолжетімді көлемге байланысты.

Делдалсыз сауда нені өзгертеді

Тікелей сату өндіруші мен сатып алушы арасындағы буын санын азайтады. Тегін сауда орны фермер шығынын төмендетеді, ал сатушылардың бір жерде болуы бағаны салыстыруды жеңілдетеді.

Дегенмен делдал тек үстеме баға қоспайды: сақтау, сұрыптау, жеткізу және өтпей қалған тауар тәуекелін де көтереді. Сондықтан жәрмеңке маусымдық өнім мен қысқа логистика үшін тиімді, бірақ тұрақты бөлшек сауданы толық алмастырмайды.

Отбасы үнемін қалай тексеруге болады

Министрлік Ақтау тұрғынының бір сатып алуда 5–10 мың теңге үнемдейтіні туралы пікірін келтіреді. Бұл — жеке мысал, ел бойынша орташа көрсеткіш емес.

Объективті баға үшін үш дерек керек:

1. бірдей сападағы өнімнің жәрмеңке мен жақын дүкендегі бағасы;
2. жеткізілген емес, нақты сатылған көлем;
3. өңірдегі бірнеше апталық баға динамикасы.

Айырма сақталып, көлем өссе және есептен шығару көбеймесе, формат арзан маусымдық өнімге қолжетімділікті кеңейтеді.

Бұдан кейін нені бақылау керек

Келесі пайдалы көрсеткіштер — алаңдар географиясы, фермер саны, сатылған үлес, орташа баға және өндірушілердің қайта қатысуы.

Сатып алушы үшін ең қажетті ақпарат — өз қаласындағы мекенжай, кесте, тауар тізімі және килограмм бағасын салыстыру. Осындай дерек 3,5 мың тонна деген жалпы санды отбасы үшін түсінікті пайдаға айналдырады.

Дереккөз

• ҚР Сауда және интеграция министрлігі: «Дала дәмі» жәрмеңкелері