Cloud & DevOps-ты нөлден үйрену: терминалдан Kubernetes-ке дейінгі тегін курс

Shanraq-та жаңа тегін «Cloud & DevOps нөлден бастап» курсы шықты. Ол терминалды алғаш рет ашуы мүмкін, DNS пен IP-дің айырмасын, контейнердің не үшін керегін және git push командасынан кейін сайт жұмыс істегенге дейін не болатынын әлі білмейтін адамға арналған.

Курс қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде ашық. Оның ішінде бірізді 24 сабақ, дайын CloudLab оқу жобасы және жергілікті процестен автоматты шығарылымы, бақылауы, резервтік көшірмесі мен қалпына келтіруі бар қорғалған сервиске дейінгі практикалық жол бар.

Тегін Cloud & DevOps курсына өту

Неліктен бұл курсты дәл қазір шығардық

«Бұлт» есептеу ауада жүретіндей әсер береді. Шын мәнінде әр бұлт сервисі дата-орталықтағы нақты процессорларда, дискілерде, желілерде және электрмен жабдықтау жүйесінде жұмыс істейді. Әлем жасанды интеллектіні, онлайн сервистерді және деректерді өңдеуді көбірек қолданған сайын, осы инфрақұрылым да өседі. Онымен бірге бағдарламалық жүйені қауіпсіз шығарып, бақылап және қалпына келтіре алатын адамдардың маңызы артады.

Халықаралық энергетика агенттігінің дерегі бойынша, 2025 жылы дата-орталықтардың әлемдік электр тұтынуы 17% өсті. Агенттіктің негізгі болжамында ол 2025 жылғы 485 ТВт·сағ-тан 2030 жылы 950 ТВт·сағ-қа дейін шамамен екі есе артады. ЖИ-ге бағытталған орталықтардың тұтынуы сол кезеңде үш есе өсуі мүмкін. Бұл әр вакансияның өсетініне кепіл емес, бірақ есептеу инфрақұрылымының қаншалықты тез кеңейіп жатқанын көрсететін нақты физикалық белгі. Дереккөз: IEA, Key Questions on Energy and AI.

Бағдарламалық қабат та тәжірибе сатысынан өтті. Cloud Native Computing Foundation зерттеуінде контейнер пайдаланушыларының 82%-ы Kubernetes-ті өндірістік ортада іске қосатынын айтқан. Сауалнама көбіне cloud native экожүйесін қамтиды, бірақ контейнерлер мен оркестрацияның заманауи сервистер үшін жұмыс құралына айналғанын анық көрсетеді. Дереккөз: CNCF Annual Cloud Native Survey.

Бұл Қазақстан үшін неліктен маңызды

Қазақстан цифрлық дамуды қолданбалармен ғана емес, өзінің есептеу базасымен де байланыстырады. Павлодар облысында қуаты 50 МВт болатын «Дата-орталықтар алқабы» жобасының алғашқы нысаны салынып жатыр. Үкімет мәліметі бойынша, оны 2027 жылғы маусымда іске қосу жоспарланған, ал алаңның ұзақ мерзімді энергетикалық әлеуеті 1 ГВт-қа дейін кезең-кезеңімен кеңейтуді көздейді. Мұнда дата-орталықтар, AI-фабрикалар, GPU кластерлері және бұлт платформалары орналасуы тиіс. Дереккөз: ҚР Премьер-министрінің ресми ресурсы.

Мұндай жобаларға энергетиктер, салқындату және байланыс инженерлері, физикалық қауіпсіздік мамандары, желі инженерлері, cloud және platform инженерлері, SRE, DevOps және киберқауіпсіздік мамандары қажет. Біздің курс сервистердің бағдарламалық эксплуатациясына арналған. Ол дата-орталықтың электр немесе салқындату жүйесін жобалауға үйретпейді, бірақ кодты репозиторийден жұмыс істейтін жүйеге сенімді жеткізетін рөлдерге негіз береді.

DNS, TCP және TLS дегенді білмесеңіз

Бұл жасыратын кемшілік емес. Курс дәл осы деңгейден басталады.

Желі алдымен таныс іскерлік орталық бейнесі арқылы түсіндіріледі. Домен атауы — ұйымның атауы. DNS — ғимараттың мекенжайын табатын анықтама қызметі. IP — ғимараттың желідегі мекенжайы. Порт — керекті қабылдау бөлмесінің нөмірі. TCP сол бөлмемен сөйлесуді орнатады. TLS сұхбаттасушының куәлігін тексеріп, қорғалған дәліз жасайды. HTTP — келуші нақты құжатты сұрайтын тіл.

Осы бейнеден кейін курс міндетті түрде дәл техникалық анықтама береді және ұқсастықтың шекарасын көрсетеді. Одан соң оқырман команданың нәтижесін алдын ала болжайды, оны іске қосады, нақты нәтижені болжаммен салыстырады және қысқа тірек сызбасын жадынан қалпына келтіреді. Бұл ырғақ Виктор Федорович Шаталов әдістемесінің қағидаларына сүйенеді: алдымен тұтас көрініс, кейін тірек сигнал, түсінікті бейне, нақты ұғым, әрекет және қайталап айтып беру.

Бейтаныс сөздер бірден үйіліп берілмейді. Әр жаңа ұғым жалпы картадағы орнын алады және тәжірибемен тексеріледі.

24 сабақта не құрасыз

Бүкіл курс бойы Go тілінде жазылған бір CloudLab сервисі дамиды. Ол сұраулар қабылдайды, деректерді сақтайды, күйін көрсетеді және метрикалар береді. Алдымен оны қарапайым процесс ретінде іске қосасыз, кейін біртіндеп шығаруға және қалпына келтіруге болатын жүйеге айналдырасыз.

Жол мынадай:

1. терминалды ашып, қалталар арасында жүруді және өзгерістерді Git-те сақтауды үйренесіз;
2. Linux пайдаланушылары, қолжетімділік құқықтары, процестер және журналдарды түсінесіз;
3. сұрауды DNS → IP → TCP-порт → TLS → HTTP тізбегімен қадағалайсыз;
4. CloudLab-ты Docker образына жинап, тұрақты деректерді контейнерден бөлесіз;
5. сервистерді Docker Compose арқылы байланыстырып, дайындық тексерулері мен ресурс шектеулерін қосасыз;
6. кодты тексеріп, образ құратын және қайталанатын шығарылым дайындайтын CI/CD конвейерін жасайсыз;
7. құпияларды сақтау, жаңа нұсқаны жаю және қауіпсіз кері қайту тәсілдерін меңгересіз;
8. бұлт серверін, SSH қолжетімділігін, firewall, домен және HTTPS-ті дайындайсыз;
9. инфрақұрылымды OpenTofu арқылы, сервер баптауын Ansible арқылы сипаттайсыз;
10. қолданбаны Kubernetes-те іске қосып, сигналдарын бақылайсыз, резервтік көшірме жасап, оқу инцидентінен кейін қалпына келтіру жүргізесіз.

Курс шамамен 106 минут оқуға және 480 минут практикаға есептелген. Бұл тек бағдар: бастаушы үшін үш сабақты тез қарап шыққаннан гөрі бір тәжірибені саналы аяқтау пайдалырақ.

Оқу сервисі неге Go тілінде жазылған

Қазіргі инфрақұрылымда көптеген тіл қолданылады, бірақ cloud native экожүйесінің басқарушы қабатының едәуір бөлігі Go тілінде жасалған. Docker Engine, Kubernetes, Prometheus, Caddy және OpenTofu осы тілде дамиды.

Go инфрақұрылым құралдарына қолайлы: жобадан бір бинарлық файл алу оңай, стандартты кітапхана желі және HTTP-мен жақсы жұмыс істейді, ал кіріктірілген параллельдік құралдары бір мезеттегі көп тапсырмаға жарайды. Курсты бастау үшін Go білу қажет емес — қолданба дайын, ал оқушы оның өмірлік циклін басқарады. Кодты тереңірек түсінгісі келгендерге «Go: нөлден өз блогыңа дейін» атты бөлек тегін курс бар.

Пайдасыз сертификаттың орнына тексерілетін нәтиже

Shanraq ашылған сабақ беті үшін сәндік диплом бермейді. Мөрі бар PDF құлаған сервисті көтермейді, байқамай жарияланған құпияны жаппайды және резервтік көшірменің шынымен қалпына келетінін дәлелдемейді.

Сондықтан курстың нәтижесі — көрсетуге және қайталауға болатын жұмыс: түсінікті тарихы бар репозиторий, контейнер образы, автоматты тексерулер, қорғалған сервер, HTTPS, код түріндегі инфрақұрылым, Kubernetes манифестері, метрикалар, резервтік көшірме және оқу инцидентінің хаттамасы. Бұл портфолиоға және техникалық сұхбаттағы нақты әңгімеге жарайтын материал.

Курс соңғы сабақтан кейін қызмет немесе табысқа кепілдік бермейді. Дағдының ең жақсы дәлелі — түсінуге деген ниет пен жұмыс істейтін нәтижеге айналған еңбектің табандылығы. Қолыңызда нақты міндеттерді шешетін және ары қарай мамандық құруға болатын құрал қалады.

Неден бастау керек

Курс кіріспесін ашып, Git, Docker және Go-ны ресми нұсқаулармен дайындаңыз да, асықпаңыз. Әр сабақты екі айналыммен өтіңіз: алдымен әңгіме мен сызбаны түсініңіз, кейін тәжірибені орындап, нәтижені тексеріп, тірек тізбегін көмексіз қалпына келтіріңіз.

Команда басқа нәтиже берсе, бұл жеңіліс емес. Бұл қалтаны, портты, құқықтарды, процесс күйін немесе алдыңғы қадамды тексеретін нақты орынды көрсетеді. Осындай себепті табу қабілеті инфрақұрылым инженерінің күнделікті жұмысының өзегі.

Курс тегін ашық: Cloud & DevOps нөлден бастап — 24 практикалық сабақ.