Химия: заттар әлемін зерттейміз 60-сабақ (барлығы 67)
Индикатор түсі нені көрсетеді және нені дәлелдемейді?
Дайын нәтижені оқып, ортаны жіктеу мен затты анықтауды ажыратамыз.
Тірек карта
Модель сызбасы
Тек қағаз, калькулятор және дайын деректер. Химикатты татпаңыз, иіскемеңіз, араластырмаңыз және қыздырмаңыз; тұрмыстық құралды не белгісіз ыдысты ашпаңыз. Бейтарап pH қауіпсіздікті дәлелдемейді. Оқу бейтараптануын теріге, көзге, төгіндіге немесе белгісіз қоспаға қолданбаңыз.
Жағдай және сұрақ
Күнделікте: «Индикатор қызыл, демек тұз қышқылы табылды» делінген. Бірақ индикатор атауы мен шкаласы берілмеген. Қорытындыға бұл жеткілікті ме? Заттың өз түсі мен қосылған индикатордың жауабы бөлек белгі. Бұл сабақта тек басылған бақылау карточкалары қолданылады; сұйықтық пен индикатор дайындау қарастырылмайды.
Жаңа сөздер түсінікті тілмен
Индикатор белгілі қышқылдық аралығында түсін өзгертеді. Ауысу аралығы — бір нақты сан емес, pH диапазоны. Оқу карточкасы мына ережені береді: лакмус қышқыл ортада қызыл, бейтарапта күлгін, сілтіліде көк. Белгіні индикатор атауымен және бақылау шартымен бірге қолданамыз.
Алдын ала болжаңыз
Көк лакмус затты NaOH деп атауға жеткілікті ме? Түссіз фенолфталеин қышқыл ортаны да, бейтарапқа жақын ортаны да білдіре ала ма? Алдымен балама түсіндірмелерді жазыңыз. Анықтама: шамамен pH 8,2-ден төмен түссіз; қызғылт ауысуы әдетте 8,2–10 аралығында болады.
Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз
Карточкалар берілген: A — қызыл лакмус; B — күлгін; C — көк; D — түссіз фенолфталеин. Әрқайсысы үшін рұқсат етілетін қорытындыны жазыңыз. Нақты pH телімеңіз. Үлгінің өз түсі не лайлығы оқуды қиындатуы мүмкін; бұл есептің шарты мұндай кедергілерді жоққа шығарады.
| Нысан / қадам | Берілгені / есеп | Қорытынды |
|---|---|---|
| A: лакмус | қызыл | қышқыл |
| B: лакмус | күлгін | бейтарап |
| C: лакмус | көк | сілтілі |
| D: фенолфталеин | түссіз | бір нәтиже жеткіліксіз |
Талданған мысал
Берілген шкала бойынша A — қышқыл, B — бейтарап, C — сілтілі орта. D үшін бір түссіз нәтиже жеткіліксіз: ол кең диапазонға, соның ішінде қышқыл және бейтарап аймаққа сәйкес келеді. Өзге көрсеткіш не қосымша карточка қажет. Ешбір нәтиже жеке өзі нақты қышқыл не негіз атауын анықтамайды.
Жиі кездесетін қате
Қате: индикаторды атамай, кез келген қызыл түсті қышқыл белгісі деу немесе түстік шкаланы дәл сандық аспаптай оқу. Индикаторлардың ауысуы әртүрлі. Әмбебап индикатор шкаласы өнімге тәуелді; тек ұсынылған шкаланы қолданыңыз. Оқу кестесімен белгісіз тұрмыстық сұйықтықты анықтауға тырыспаңыз.
Жаңа жағдайға көшіру
Жаңа жағдай: E карточкасында 25 °C-та pH 7,8 және түссіз фенолфталеин қатар жазылған, кедергілер жоқ. Бұл жазбалар міндетті түрде қайшы ма? Фенолфталеин ауысуынан төмен әлсіз сілтілі аймақта екі нәтиженің үйлесуін түсіндіріңіз. Аспаптың сандық жазбасын тек түс бойынша жасалған қорытындыдан ажыратыңыз.
Жауап және есте сақтау
Тексеру: нәтижелер үйлесуі мүмкін; түссіздік бейтараптықты дәлелдемейді. Сенімді жіктеу үшін индикаторды, шкаланы, нәтижені және қорытынды шегін атаңыз. Бастапқы жазба нақты қышқылды анықтамайды. Төрт карточканы еске түсіріп, белгісіздікті азайтуға қандай қосымша нәтиже көмектесетінін жазыңыз.
Тапсырма
Түссіз фенолфталеин pH 7 және қышқыл жоқтығын дәлелдей ме?
Жауаптар
Жауаптарды көрсету
Жоқ. Нәтиже кең диапазонға сәйкес; шкала мен қосымша дерек қажет.
Қашан қайта қарау
Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.
Пікірлер (0)
Пікір қалдыру үшін кіріңіз →
Әзірге пікір жоқ. Бірінші болыңыз.