Иондық кристалл неліктен NaCl молекулаларынан тұрмайды?

Тірек карта

Модель сызбасы

Оқу моделі · бөлшектер мен арақашықтық масштабта емес

Тек қағаз бен дайын деректер. Газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз, электр құралдарын қолданбаңыз; белгісіз заттарды ұстамаңыз, дәмін татпаңыз, иіскемеңіз.

Жағдай және сұрақ

22-сабақта Na⁺ және Cl⁻ зарядтарын теңестірдіңіз. Бұл тұз түйіршігінде көршілерден оқшауланған жеке жұптар бар деген сөз бе? Қағаз шетінен әрі жалғасатын шахмат өрнегін елестетіңіз. Ол қайталануды көрсетеді, бірақ нақты кристалл жазық емес, үш өлшемді.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Катионның заряды оң, анионның заряды теріс. Иондық байланыс қарама-қарсы зарядты иондардың электростатикалық тартылуымен байланысты. Иондық тор — кристалдағы иондардың қайталанатын орналасуы. Формулалық бірлік иондардың ең қарапайым бүтін сандық қатынасын береді: NaCl үшін 1:1. Ол кристалл ішіндегі жеке молекула емес.

Алдын ала болжаңыз

Na⁺ түзілгенде Na протондарының саны өзгере ме? Z=17 болса, Cl⁻ неше электронға ие? Әр Na⁺ тек бір Cl⁻ ионымен ғана әрекеттесуі керек пе? Формула үшін заряд санауды кеңістіктегі барлық әрекеттесумен шатастырмаңыз.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Na:11p,11e; Cl:17p,17e деректерінен бір электронның берілуін қағазға жазыңыз. Кейін үш қатарда + және − таңбаларын кезектестіріп салыңыз. Натрийді хлормен әрекеттестірмеңіз, газ алмаңыз. Жазық сызба толық көршілес ортаны емес, тек үзіндіні көрсетеді.

Талданған мысал

Электрон берілгеннен кейін Na⁺:11p,10e; Cl⁻:17p,18e. Электрондардың жалпы саны 28 болып қалды, протон да 28. +1 және −1 зарядтары 1:1 қатынасында нөл береді. Тартылыс бүкіл кристалда әрекет етеді. Электронның берілуі — ыңғайлы есеп, бірақ тұз түзілуінің толық энергетикасын тек осы қадаммен түсіндіру жеткіліксіз.

Жиі кездесетін қате

Қате: жеке NaCl молекулаларын салу немесе «тұз хлордың қауіпті қасиеттерін сақтайды» деу. Ион мен жай заттың қасиеті әртүрлі. Бұл белгісіз ақ ұнтақты қауіпсіз етпейді: сыртқы түр құрамды дәлелдемейді. Сызбада санақ үшін ион өлшемін өзгертпеңіз, түсті нақты түс деп қабылдамаңыз.

Жаңа жағдайға көшіру

Жаңа шарт: Mg²⁺ және O²⁻ бейтарап қосылыс түзеді. Ең қарапайым қатынасты табыңыз. Иондар қатынасын жазғанда Mg₂O₂-ні MgO-ға қысқартуға неге болады, ал H₂O₂ молекулалық формуласын HO-ға өз бетімен қысқартуға неге болмайтынын түсіндіріңіз.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: 1:1, MgO; жалпы заряд +2−2=0. Иондық формула ең қарапайым қатынасты, H₂O₂ молекулалық формуласы бір молекуладағы нақты атом санын береді. Заряд түзілуі, тартылыс, тор және формулалық бірлік тізбегін есіңізден қалпына келтіріңіз. Шегі: суреттер белгісіз үлгінің құрамын әлі анықтамайды.

Тапсырма

1. Z=11 болса, Na⁺ неше электронға ие?
2. Кристалдағы NaCl жеке молекула ма?
3. Mg²⁺ пен O²⁻ ең қарапайым бейтарап қатынасы қандай?

Жауаптар

Зерттеуші күнделігі

Талдауды оқымай тұрып алғашқы жауабыңызды жазыңыз. Әр қатенің қадамын белгілеңіз: бөлшек моделі, электрон санағы, заряд теңгерімі, жақша немесе қорытынды шегі. Түсіндіруді түзетіп, жаңа мысал ойлап тауып, оны кеңессіз шешіңіз.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен шектер

• OpenStax: ionic bonding

Ортақ электрон жұбы атомдарды қалай байланыстырады?

Ортақ электрон жұбы біркелкі таралмауы мүмкін бе?