Ион элементтің кестедегі орнын өзгерте ме?

Тірек карта

Оқу моделі · бөлшектер мен арақашықтық масштабта емес

Жағдай және сұрақ

Бейтарап Mg таралуы 2,8,2. Mg²⁺ түзілгеннен кейін 2,8 қалады. Магний екінші периодқа көшті ме? Бұл сұрақ 16-сабақтағы ереженің шегін тексереді. Ол кезде кез келген зарядталған бөлшекті емес, негізгі күйдегі бейтарап атомдардың толтырылған қабаттарын санағанбыз.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Ион — жиынтық электр заряды бар бөлшек. Қарастырылған бір атомды иондар түзілгенде электрон саны өзгеріп, протон саны сақталады. Катион оң зарядты, анион теріс зарядты болады. Элементар заряд бірлігіндегі заряд p−e айырмасына тең. Периодтық кестеде элемент реті қазіргі электрон санымен емес, Z — протон санымен анықталады.

Алдын ала болжаңыз

12 протоны және 10 электроны бар бөлшектің зарядын болжаңыз. Оны 10 протоны, 10 электроны бар бейтарап Ne-мен салыстырыңыз. Электрон саны бірдей болса, ядросы мен элемент атауы да бірдей ме? Тексермей тұрып екі сұраққа бөлек жауап жазыңыз.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Қағазға «бөлшек — p — e — заряд — электрон қабаттары — элемент» кестесін толтырыңыз. Жолдар: Mg 12p және 12e; Mg²⁺ 12p және 10e; Ne 10p және 10e; Cl⁻ 17p және 18e. Тұрмыстық заттардан ион алуға тырыспаңыз. Электрон санының өзгерісі үй тәжірибесімен емес, есеп шартымен берілген.

Талданған мысал

Mg үшін 12−12=0, таралуы 2,8,2. Mg²⁺ үшін 12−10=+2, таралуы 2,8. Екі жолда да Z=12: магний 3-период, 2-топ элементі болып қалады. Ne үшін Z=10, ол неон болып қалады. Cl⁻ үшін 17−18=−1, таралуы 2,8,8. Хлор 3-период, 17-топ элементі болып қала береді.

Жиі кездесетін қате

Қате: екі толтырылған қабатқа қарап ионды екінші периодқа көшіру немесе он электроны бар Na⁺ бөлшегін Ne деп атау. Электрон санының бірдейлігі ядроның бірдейлігін білдірмейді. Топ барлық элемент үшін жалғыз ғана ион зарядын кепілдемейді; алғашқы негізгі топтардың ережелерін бүкіл жүйеге тексерусіз таратуға болмайды.

Жаңа жағдайға көшіру

Жаңа жұп: Na⁺ 11p және 10e, F⁻ 9p және 10e. Зарядтарын және элементтердің оқу кестесіндегі орнын табыңыз. Екі таралу да 2,8 болса да, неге олар бір элемент емес? Элементтің өзі өзгеруі үшін не өзгеруі керек еді?

Жауап және есте сақтау

Тексеру: Na⁺ заряды +1; натрий 3-период, 1-топта. F⁻ заряды −1; фтор 2-период, 17-топта. Элемент өзгеруі үшін протон саны өзгеруі керек; бұл иондардың түзілуі оны өзгертпейді. Мысалды жауып, «Mg²⁺ екінші периодқа көшті» қатесін түсіндіріңіз. Енді тұз туралы істе Na⁺ пен Cl⁻ бөлшектерін бейтарап атомдармен шатастырмай белгілей аласыз.

Тапсырма

1. 12p және 10e заряды қандай?
2. Mg²⁺ екінші период элементіне айнала ма?
3. Na⁺ неонмен бірдей ме?

Жауаптар

Күнделік жазбасы

Алғашқы жауапты, қолданылған деректі, түзетілген түсіндірмені және қорытынды шегін жазыңыз. Кейін мысалды жауып, жаңа жағдайды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз. Қате болса, нақты қадамды көрсетіңіз: карточканы оқу, бөлшектерді санау, модельді таңдау немесе қорытынды жасау.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен модель шегі

• IUPAC: periodic table
• ACS: energy-level models

Атомдық масса неге бөлшек сан болады?

Тұз туралы іс: периодтық кесте нені түсіндіреді?