Әр зат молекуладан тұра ма?

Тірек карта

Оқу моделі · бөлшектер мен арақашықтық масштабта емес

Жағдай және сұрақ

Судың жазылуы H₂O, тұздікі NaCl. Екі жазу да бірдей жеке «атом пакеттері» бар дегенді білдіре ме?

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Молекула — заттың жеке бөлшегі ретінде қаралатын байланысқан атомдардың электрлік бейтарап тобы; су молекуласында екі сутек, бір оттек атомы бар. Ионның заряды болады. Қатты натрий хлориді — оң зарядты Na⁺ және теріс зарядты Cl⁻ иондарының реттелген торы. NaCl кристалдағы 1:1 қатынасын көрсететін формулалық бірлік, жеке тұз молекуласы емес. Тұз ерігенде иондар суда таралады.

Алдын ала болжаңыз

Na⁺ белгісіндегі бір бөлшек бейтарап молекула бола ма? H₂O-дағы ₂ индексі мен NaCl-дегі индекстің жоқтығы нені білдіреді?

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Қағаз дөңгелектерден екі H және бір O бар жеке топ құрыңыз; кейін Na⁺ пен Cl⁻ алмасып келетін қайталанбалы өрнек жасаңыз. Өрнектің бір шаршысын «нағыз молекула» деп белгілемеңіз. Бұлар шартты, масштабсыз модельдер; барлық байланыс күшін түсіндірмейді.

Талданған мысал

Үш H₂O тобы — үш су молекуласы, жалпы алты H және үш O. NaCl-дің үш формулалық бірлігі үшін тордағы қатынас үш Na⁺ пен үш Cl⁻ болады. Еру кезінде иондар суда таралады, NaCl H₂O-ға айналмайды.

Жиі кездесетін қате

Қате: барлық зат молекулалы деп, кристалда NaCl-ді жеке жұп ретінде салу. Атомдық немесе металдық құрылымды заттар да бар; оларды кейін қараймыз. Шар моделі электрон бұлтының нақты пішінін көрсетпейді.

Жаңа жағдайға көшіру

Судағы қант пен тұзды салыстырыңыз: екеуі де көзден жоғалуы мүмкін, бірақ мөлдірлік еріген бөлшектердің түрі бірдей екенін дәлелдей ме? Қандай құрам дерегі қажет?

Жауап және есте сақтау

Тексеру: мөлдірлік бөлшек түрін ашпайды; зат пен өлшеу әдісі туралы дерек керек. Есіңізден екі жазу жасаңыз: «H₂O — жеке молекула», «NaCl — кристалдағы иондардың формулалық қатынасы».

Білімді тексеру

1. Кәдімгі кристалда жеке NaCl молекуласы бар ма?
2. H₂O нені білдіреді?

Жауаптар: Жоқ, NaCl иондар қатынасы; су молекуласында екі H, бір O бар.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Көміртектің екі атомының массасы неге әртүрлі?

H₂O, CO₂ және 2H₂O қалай оқылады?