Химия: заттар әлемін зерттейміз 48-сабақ (барлығы 49)
Алынған масса неліктен есептік массадан өзгеше?
Өнім шығымын анықтап, үлгі тазалығын және нәтиженің қисындылығын тексереміз.
Тірек карта
Модель сызбасы
Тек қағаз, калькулятор және дайын деректер. Реакция жүргізбеңіз, газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз және тұрмыстық химикаттарды араластырмаңыз.
Жағдай және сұрақ
Есеп бойынша 5,85 г NaCl алуға болады, ал дайын есепте 4,68 г таза құрғақ NaCl көрсетілген. Қалған 1,17 г қайда кетті? Осы екі саннан жалғыз нақты себепті табуға бола ма? Бұл — дайын деректі талдау, синтез жасау тапсырмасы емес.
Жаңа сөздер түсінікті тілмен
Теориялық шығым таңдалған реакция мен шектеуші реагент бойынша ең көп өнімді береді. Нақты шығым — тазалығы ескеріліп өлшенген мақсатты өнім мөлшері. Бір өнім үшін пайыздық шығым η = m(нақты)/m(теория)×100%. Негіздері сәйкестенсе, зат мөлшерлерін де салыстыруға болады.
Алдын ала болжаңыз
Теориялық массаның жартысы алынғанда шығымды болжаңыз. 80% шығым бастапқы заттың дәл 20%-ы әрекеттеспегенін білдіре ме? Бөлу кезіндегі шығын, жанама реакциялар, толық айналмау, өлшеу қатесі сияқты басқа түсіндірулерді атаңыз.
Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз
Таза құрғақ NaCl үшін теориялық 5,85 г және нақты 4,68 г берілген. Өнім массасын бастапқы Na₂CO₃ массасына емес, сол өнімнің теориялық массасына бөліңіз. Бөлек есепте 6,20 г ылғал қалдық бар: бұл әлі таза NaCl массасы емес.
| Нысан / қадам | Берілгені / есеп | Нәтиже |
|---|---|---|
| NaCl | 4.68 g / 5.85 g | 80% |
| 10.0 g × 0.75 | 7.50 g | 75% |
| 5.00 g × 0.90 | 4.50 g | 4.50 / 6.00 = 75% |
Талданған мысал
η = 4,68/5,85×100% = 80%. Екі сан шығымды береді, бірақ шығынның барлық себебін ажыратпайды. Ылғал қалдық үшін 6,20/5,85×100%≈106%: бұл теориялық шектен артық зат алуды дәлелдемейді, суды, қоспаларды, есеп пен өлшемді тексеру белгісі.
Жиі кездесетін қате
Қате: өнім тапшылығын массаның «әлемнен жоғалуымен» түсіндіру. Зат ерітіндіде қалуы не басқа өнімге айналуы мүмкін. Шығым тазалыққа тең емес: 80% шығым мен қоспадағы 80% NaCl бөлек сұрақтарға жауап береді.
Жаңа жағдайға көшіру
Теориялық 10,0 г өнім күтіліп, шығым 75% болса, қанша таза өнім алынды? Басқа есепте қоспа массасы 5,00 г, мақсатты өнімнің массалық үлесі 90%, теориялық масса 6,00 г: алдымен таза массаны, кейін шығымды табыңыз.
Жауап және есте сақтау
Тексеру: бірінші жағдайда 7,50 г. Екінші жағдайда m(өнім)=5,00×0,90=4,50 г, η=4,50/6,00×100%=75%. Қай үлес тазалықты, қайсысы шығымды сипаттайтынын белгілеңіз. Тазалық дерегі болмаса, қоспа массасын расталған өнім массасы деп алмаңыз.
Тапсырма
Теория 12 г, таза өнім 9 г: шығым? Сол теориямен 90% өнімі бар 10 г қоспаның шығымы?
Жауаптар
Жауаптарды көрсету
Екеуінде де 75%: екіншісінде алдымен 10×0,90=9 г таза өнім.
Қашан қайта қарау
Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.
Пікірлер (0)
Пікір қалдыру үшін кіріңіз →
Әзірге пікір жоқ. Бірінші болыңыз.