Реагенттер мен өнімдерді қалай жазамыз?

Тірек карта

Модель сызбасы

Тек қағаз бен дайын деректер. Газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз, электр құралдарын қолданбаңыз; белгісіз заттарды ұстамаңыз, дәмін татпаңыз, иіскемеңіз.

Жағдай және сұрақ

Оқу есебінде магний оттекпен әрекеттесіп, магний оксидін түзді делінген. Атаулар шарттан белгілі. Өнімді өз болжамымызбен алмастырмай, оны қысқа қалай жазамыз? Тек мәтін және карточкамен жұмыс істеңіз; магнийді жақпаңыз, оттек алмаңыз.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Реагенттер — реакцияға қатысатын бастапқы заттар, олар сол жақта жазылады. Өнімдер — түзілетін заттар, олар оң жақта. Көрсеткі қарастырылған айналудың бағытын көрсетеді. Плюс әртүрлі заттарды бөледі. Реакция сұлбасы формулаларды атайды, ал теңестірілген жазба әр элемент атомдарының санын да сәйкестендіреді.

Алдын ала болжаңыз

Магний, оттек, MgO жазбаның қай жағында болатынын болжаңыз. Шарт кәдімгі молекулалық оттекті атаса, O ма, O₂ ме жазамыз? Кез келген өнім формуласын қойып, коэффициенттер табылғаны үшін ғана оны дұрыс деуге бола ма?

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

«Магний + оттек → магний оксиді» деп жазыңыз. Берілген формулалармен Mg + O₂ → MgO сұлбасын құрыңыз. Атомдарды екі бағанға санаңыз: сол жақта Mg=1, O=2; оң жақта Mg=1, O=1. Бұл әлі теңестірілмеген. MgO қасиеті мен құрамы плюс пен көрсеткіден шығарылмай, есепте берілгенін белгілеңіз.

2Mg + O₂ → 2MgO

Талданған мысал

Осы заттар үшін теңестірілген жазба: 2Mg(s) + O₂(g) → 2MgO(s). s — қатты күй, g — газ. Басқа мысалдарда l сұйықтықты, aq судағы ерітіндіні білдіреді. Күй белгісі жаңа элемент не индекс емес. Теңдеу барлық аралық сатыларды көрсетпейді.

Жиі кездесетін қате

Қате: плюсті қоспаның түзілуі, көрсеткіні жеке заттар массасының теңдігі деп оқу. Плюс реагенттерді не өнімдерді тізеді; әр реагент массасы әр өнім массасына жеке-жеке тең болуға міндетті емес. Атомдары сәйкес теңдеу реакция кез келген жағдайда жүретінін өздігінен дәлелдемейді.

Жаңа жағдайға көшіру

Жаңа сөздік жағдай: кальций карбонаты қыздырғанда кальций оксиді мен көмірқышқыл газына айналады. CaCO₃, CaO, CO₂ формулалары берілген. Оларды тиісті жаққа қойып, атомдарды тексеріңіз. Қыздыру шарты реакция сипаттамасына қатысты, үйде тәжірибе жасауға рұқсат емес екенін айтыңыз.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: CaCO₃(s) → CaO(s) + CO₂(g); екі жақта Ca=1, C=1, O=3. Қыздыру — осы айналудың шарты, «жылу» формулалы жаңа реагент емес. Бетті жауып, реагент, өнім, коэффициент, күй белгілерін түсіндіріңіз. Бейтаныс заттар үшін алдымен өнім мен жағдай туралы дерек сұраңыз.

Тапсырма

1. 2Mg + O₂ → 2MgO реагенттері қандай?
2. 2MgO ішінде неше O бар?
3. (g) нені білдіреді?

Жауаптар

Зерттеуші күнделігі

Әр қатенің себебін белгілеңіз: құрам қате, индекс өзгерген, атом ұмытылған, жүйе шекарасы ескерілмеген немесе жылу мен температура шатасқан. Түсіндіруді түзетіп, басқа мысалды кеңессіз тексеріңіз.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен шектер

• OpenStax: writing and balancing equations

Химиялық реакцияны пішін өзгерісінен қалай ажыратамыз?

Молекулалар қайта құрылғанда не сақталады?