Атомдар сақталса да, таразыдағы масса неге өзгеруі мүмкін?

Тірек карта

Модель сызбасы

Тек қағаз бен дайын деректер. Газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз, электр құралдарын қолданбаңыз; белгісіз заттарды ұстамаңыз, дәмін татпаңыз, иіскемеңіз.

Жағдай және сұрақ

Бір оқу есебінде қондырғы массасы бұрын да, кейін де 100,00 г. Екінші ашық қондырғы жеңілдеген: 100,00 → 97,00 г. Оқушы мұны массаның сақталуына қайшы деді. Алдымен өлшенетін нысан шекарасын сызыңыз. Газ түзілетін ыдысты жаппаңыз: жабық жүйе мұнда тек есеп шарты.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Жүйе — талдауға таңдалған дүние бөлігі, қоршаған орта — қалғаны. Жабық жүйе ортамен зат алмаспайды, бірақ энергия алмаса алады. Кәдімгі химиялық есепте барлық ескерілген зат массасы өлшеу дәлдігі шегінде сақталады. Ашық жүйе үшін шекарадан кірген және шыққан зат массалары қажет.

Алдын ала болжаңыз

Көрінбейтін газдың массасы болуы мүмкін бе? Металл тотығып ауырласа, бұл атомдар жоқтан жасалды деген сөз бе? Металл кесегінің массасын металл мен бүкіл бастапқы ауаның массасымен шатастырмаңыз. Есептеуден бұрын нысанды таңдаңыз.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Оқу баланстары: жабық жүйе 100,00 → 100,00 г; ашық жүйе 100,00 → 97,00 г, бөлек 3,00 г шыққан газ ескерілген; металл 10,00 → 12,00 г, оған 2,00 г оттек қосылған. Әр балансты есептеңіз. Бұлар дайын сандар, металл қыздыру не газ жинау нұсқауы емес.

100 = 97 + 3; 10 + 2 = 12

Талданған мысал

Ашық жағдай үшін 97,00+3,00=100,00 г: масса жоғалмай, бір бөлігі өлшенетін шекарадан шыққан. Металл үшін 10,00+2,00=12,00 г: қосымша масса оттекпен келген. Жабық жүйеде бір өнім емес, ішіндегісімен бірге бүкіл қондырғы салыстырылады.

Жиі кездесетін қате

Қате: газды массасыз деу немесе кез келген айырманы массаның химиялық жоғалуы деп түсіндіру. Нақты деректің белгісіздігі бар: әр өлшеуде ±0,02 г болса, 100,00 және 100,01 г мәндері маңызды өзгерісті дәлелдемейді. Айырма ағу, булану, тамшы тасымалы не есепке алу қатесінен де болуы мүмкін.

Жаңа жағдайға көшіру

Жаңа ашық жүйе: бастапқы 64,00 г, соңғы 61,50 г; зат кіруі жоқ. Басқа шығын болмаса, қанша масса шыққан? Осы айырмадан газ формуласын білуге бола ма? Бастапқы 8,80 г үлгіге 1,20 г оттек кіруін бөлек қарастырыңыз.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: 2,50 г шыққан, бірақ газ формуласы бұл массадан анықталмайды; екінші үлгі басқа ағынсыз 10,00 г болады. «Бастапқы масса + кірген = соңғы масса + шыққан» деп жатқа жазыңыз. Алдымен шекараны, кейін дәлдікті қолданыңыз. Атом теңгерімі мен жақсы масса балансы белгісіз өнім құрамын анықтауды алмастырмайды.

Тапсырма

1. Ашық жүйе: 100 → 97 г, тек газ шықты. Оның массасы?
2. Металл 10 → 12 г, тек O₂ кірді. Қанша кірді?
3. Әр өлшем ±0.02 г болса, 100.00 мен 100.01 г жоғалуды дәлелдей ме?

Жауаптар

Зерттеуші күнделігі

Әр қатенің себебін белгілеңіз: құрам қате, индекс өзгерген, атом ұмытылған, жүйе шекарасы ескерілмеген немесе жылу мен температура шатасқан. Түсіндіруді түзетіп, басқа мысалды кеңессіз тексеріңіз.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен шектер

• ACS: mass and reactions

Жақшалы жазбаны атом жоғалтпай қалай теңестіреміз?

Кей реакция ортаны неге қыздырады, ал басқасы салқындатады?