Атомдық масса неге бөлшек сан болады?

Тірек карта

Оқу моделі · бөлшектер мен арақашықтық масштабта емес

Жағдай және сұрақ

Оқу кестесінде хлор үшін Aᵣ≈35,45 берілген. Бұл 35,45 протон немесе бөлшек нейтрон бар деген сөз емес. Орташа мәнді түсіну үшін шартты X атомдарының қоспасын қарастырамыз. X — есептегі шартты белгі, жаңа элементтің ресми таңбасы емес. Нақты атом массаларын анықтамалықтан алады.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Массалық сан A — нақты атомның протондары мен нейтрондарының бүтін қосындысы. Атом массасы атомдық масса бірлігі u арқылы берілуі мүмкін: бір u негізгі күйдегі еркін бейтарап көміртек-12 атомы массасының он екіден біріне тең. Салыстырмалы атомдық масса Aᵣ — атомдардың орташа массасының u-ға қатынасы; қатынастың өлшем бірлігі жоқ. Үлес қоспаның бір бөлігін көрсетеді. Барлық құрамбөлік үлестерінің қосындысы бірге немесе 100%-ға тең болуы керек.

Алдын ала болжаңыз

Шартты қоспада атомдардың 75%-ының берілген массасы 20 u, ал 25%-ының массасы 22 u. Орташа мән қандай сандардың арасында болады? Қай шетке жақын? Есептемей тұрып болжам жазыңыз. Массалар нақты изотоптардың дәл мәндері емес, жеңілдетілген оқу деректері ретінде берілген.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Төрт карточка сызыңыз: үшеуінде 20 u, біреуінде 22 u болсын. Атом саны бойынша үлестер 75% және 25% екенін тексеріңіз. Массаларды қосып, төртке бөліңіз. Кейін суретті орташа мән формуласымен алмастырыңыз: әр түрдің массасын өз үлесіне көбейтіп, нәтижелерін қосыңыз. Бұл жұмысқа изотоп үлгілері қажет емес.

Талданған мысал

(3×20+1×22)/4=82/4=20,5 u. Басқа жазылуы: 0,75×20+0,25×22=20,5. Орташа масса 20,5 u, ал Aᵣ=20,5, өлшем бірліксіз. Орташа мән 20 мен 22 арасында, саны көп жеңіл түрге жақын. Төрт карточканың ешқайсысының жеке массасы осыдан 20,5 u болып кеткен жоқ.

Жиі кездесетін қате

Қате: нақты изотоп массаларын массалық сандармен алмастырып, нәтижені дәл деу. A — нуклон саны, u бірлігіндегі дәл масса емес. Стандартты атомдық масса изотоптық құрамды ескереді; кей элементке анықтамалық аралық мән береді. Сондықтан кестедегі Aᵣ шамасын дөңгелектеу кез келген атомның нейтрон санын анықтамайды.

Жаңа жағдайға көшіру

Үлестерді өзгертіңіз: 20 u атомдар 25%, ал 22 u атомдар 75% болсын. Алдымен орташа мәннің өзгеру бағытын болжаңыз, кейін есептеңіз. Басқа жазбада 75% және 40% көрсетілген. Екі түрден тұратын қоспа үшін бұларды формулаға бірден қоюға бола ма? Бастапқы деректі тексеру жолын түсіндіріңіз.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: жаңа орташа масса 21,5 u, Aᵣ=21,5; мән 22-ге жақындады. 75% пен 40% қосындысы 115%, сондықтан есептемей тұрып шартты түзету не нақтылау керек. Күнделікте A, u бірлігіндегі масса және Aᵣ шамасын бөлек белгілеңіз. Әрқайсысының мағынасын жатқа айтып, орташа мән неге жеке атомды сипаттамайтынын түсіндіріңіз.

Тапсырма

1. 20 u атомдар 75%, 22 u атомдар 25% болса, Aᵣ қандай?
2. Оның бірлігі бар ма?
3. 75% және 40% жарамды ма?

Жауаптар

Күнделік жазбасы

Алғашқы жауапты, қолданылған деректі, түзетілген түсіндірмені және қорытынды шегін жазыңыз. Кейін мысалды жауып, жаңа жағдайды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз. Қате болса, нақты қадамды көрсетіңіз: карточканы оқу, бөлшектерді санау, модельді таңдау немесе қорытынды жасау.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен модель шегі

• IUPAC: periodic table
• CIAAW: atomic weights
• CIAAW: mass and relative atomic mass

Периодтық үрдістер және болжамның шегі

Ион элементтің кестедегі орнын өзгерте ме?