Химия: заттар әлемін зерттейміз 44-сабақ (барлығы 49)
Атомдар үлесі мен масса үлесі неге бөлек жауап береді?
Белгілі таза қосылыстағы элементтің массалық үлесін тауып, үлестер қосындысын тексереміз.
Тірек карта
Модель сызбасы
Тек қағаз, калькулятор және дайын деректер. Реакция жүргізбеңіз, газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз және тұрмыстық химикаттарды араластырмаңыз.
Жағдай және сұрақ
Су молекуласында екі H атомы және бір O атомы бар. Оқушы сутек массаның үштен екісін құрайды деп шешті. Бұл дұрыс па? Қабылданған оқу моделінде H=1, O=16 мәндерін қолданып, атом саны мен массаға қосатын үлесін салыстырыңыз.
Жаңа сөздер түсінікті тілмен
Элементтің массалық үлесі w — қосылыстағы сол элемент массасының қосылыс массасына қатынасы. Белгілі формула үшін w(E) = kAᵣ(E)/Mᵣ, мұндағы k — формуладағы E атомдарының саны. Үлес өлшемсіз; пайыз алу үшін 100%-ға көбейтіңіз. Бұл ерітінді концентрациясы емес, таза қосылыс құрамы.
Алдын ала болжаңыз
Есептеуге дейін H₂O массасының көп бөлігін қай элемент беретінін болжаңыз. Құрамы бірдей 18 г немесе 36 г таза су алсақ, массалық үлес өзгере ме? Тұрақты үлес пен өсетін элемент массасының айырмасын түсіндіріңіз.
Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз
Су үшін үлестерді құрыңыз: H массалық үлесі үшін 2×1=2, O үшін 16, қосындысы 18. CO₂ үшін C — 12, O — 32, қосындысы 44. Алдымен өлшемсіз үлестерді, кейін пайыздарды табыңыз. Дөңгелектеуден пайыздар қосындысы 100%-дан сәл ауытқуы мүмкін.
| Нысан / қадам | Берілгені / есеп | Нәтиже |
|---|---|---|
| H₂O: H | 2 / 18 | ≈ 11.1% |
| H₂O: O | 16 / 18 | ≈ 88.9% |
| CO₂: C | 12 / 44 | ≈ 27.3% |
Талданған мысал
Суда w(H)=2/18≈0,111, яғни 11,1%; w(O)=16/18≈88,9%. 36 г су құрамындағы сутек массасы 36×2/18=4 г. Бұл судан сутек бөліп алу нұсқауы емес, құрам есебі.
Жиі кездесетін қате
Қате: массалық үлестер орнына атом санын қою немесе 11,1% пен 11,1 санын шатастыру. Массаға көбейту үшін 0,111… қолданыңыз не пайызды 100-ге бөліңіз. Судағы оттек массасы оның ішінде бос O₂ газы бар дегенді білдірмейді.
Жаңа жағдайға көшіру
CO₂ ішіндегі C пен O массалық үлестерін табыңыз. Содан кейін 22 г таза CO₂ құрамына сәйкес C массасын есептеңіз. Қосымша жағдай: Mᵣ≈100 болатын CaCO₃ үшін Aᵣ(Ca)=40 болса, Ca үлесін табыңыз.
Жауап және есте сақтау
Тексеру: CO₂ құрамында шамамен 27,3% C және 72,7% O; 22 г CO₂ құрамына 6 г C сәйкес келеді. CaCO₃ ішіндегі Ca үлесі шамамен 40%. Үлестер қосындысын тексеріп, қосылыс құрамы ма, бүкіл үлгі массасы ма — белгілеңіз.
Тапсырма
CaCO₃ ішіндегі O массалық үлесі қандай? 25 г CaCO₃ құрамына қанша O сәйкес келеді?
Жауаптар
Жауаптарды көрсету
48%; 12 г. Бұл бос O₂ емес, қосылыстағы элемент массасы.
Қашан қайта қарау
Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.
Дереккөздер мен шектер
Массадан бөлшек санына шатаспай қалай өтеміз?
Теңдеу коэффициенттері зат мөлшерлерін қалай байланыстырады?
Пікірлер (0)
Пікір қалдыру үшін кіріңіз →
Әзірге пікір жоқ. Бірінші болыңыз.