Металдар мен бейметалдар: қасиеттер нені көрсетеді?

Тірек карта

Оқу моделі · бөлшектер мен арақашықтық масштабта емес

Жағдай және сұрақ

Алдыңызда белгісіз үлгілер емес, анықтамалық деректердің үш жолы бар. Алюминий электр тогын өткізеді және пластикалық деформацияланады. Графит ток өткізеді, бірақ морт. Күкірт морт әрі токты нашар өткізеді. «Ток өткізеді» деген жалғыз белгі затты металл деуге жеткілікті ме? Алдымен тексеруге болатын болжам жазыңыз.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Бұл сабақта металл — ток өткізу мен пластикалық қасиет сияқты белгілердің тән үйлесімі бар жай заттар класы. Пластикалық қасиет — тиісті жағдайда бұзылмай пішінін өзгерту мүмкіндігі. Морттық — деформация кезінде сынуға бейімділік. Бейметалл міндетті түрде газ дегенді білдірмейді. Қасиет элементтің түрлі түсті ұяшығына емес, зат пен оның құрылымына қатысты.

Алдын ала болжаңыз

«Кез келген өткізгіш — металл» ережесін графитке қолдансақ не болады? Деректі талдамай тұрып күткен жауабыңызды жазыңыз. Су мен мұздың құрамы бірдей болса да, қасиеттері әртүрлі екенін еске түсіріңіз: құрылым мен жағдай маңызды.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Қағазға «зат — өткізгіштік — деформация — қорытынды — қорытынды шегі» кестесін жасаңыз. Al, графит C және S туралы тек берілген мәліметті қолданыңыз. Үлгілерді розеткаға, батареяға немесе аспапқа қоспаңыз. Заттарды қыздырмаңыз, ұсақтамаңыз. Біз электр сынағын жүргізбей, дайын деректерді талдаймыз.

Талданған мысал

Алюминийдің екі белгісі металдық қасиетке сәйкес. Графитте өткізгіштік пен морттық қатар кездеседі: ол бейметалл элемент көміртектің белгілі бір түрі. Демек, жалғыз белгі сенімді жіктеуге жеткіліксіз. Күкірт басқа үйлесімді көрсетеді. Алмаз да көміртектен тұрады, бірақ құрылымы мен электрлік қасиеті графиттен өзгеше.

Жиі кездесетін қате

Қате: жылтырағанның бәрін металл, барлық бейметалды еш ерекшеліксіз оқшаулағыш деу. Әртүрлі материал жылтырауы мүмкін; заттың бетінде жабын болуы немесе өзі қоспа болуы ықтимал. Кестедегі орын бағыт береді, алайда белгісіз тұрмыстық бұйымды фотосуретіне қарап таза жай зат деп тану мүмкін емес.

Жаңа жағдайға көшіру

Жаңа шарт: X материалы жылтырайды, ток өткізеді, бірақ құрамы мен деформациясы туралы дерек жоқ. X таза алюминий екенін дәлелдей аламыз ба? Қандай екі түрлі мәлімет сұрар едіңіз? Металл натрий мен ас тұзының қасиеттері неліктен бірдей болуға міндетті емес екенін де түсіндіріңіз.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: таза Al екені дәлелденбеген; құрам және белгілі жағдайдағы қосымша қасиеттер қажет. NaCl — металдық натрийдің бөлшегі емес, өз құрылымы бар қосылыс. Күнделікте белгілі затты жіктеу мен белгісіз затты анықтауды ажыратыңыз. «Өткізгіш әрқашан металл» ережесіне қарсы мысалды жатқа айтып, ережені өзгертуге қандай дерек себеп болғанын көрсетіңіз.

Тапсырма

1. Қай оқылған бейметалл ток өткізеді?
2. Al анықтауға жылтыр жеткілікті ме?
3. Графит пен алмаз бірдей ме?

Жауаптар

Күнделік жазбасы

Алғашқы жауапты, қолданылған деректі, түзетілген түсіндірмені және қорытынды шегін жазыңыз. Кейін мысалды жауып, жаңа жағдайды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз. Қате болса, нақты қадамды көрсетіңіз: карточканы оқу, бөлшектерді санау, модельді таңдау немесе қорытынды жасау.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен модель шегі

• IUPAC: periodic table
• RSC: carbon

Элементтер неге отбасыларға біріктіріледі?

Периодтық үрдістер және болжамның шегі