Элементтер неге отбасыларға біріктіріледі?

Тірек карта

Оқу моделі · бөлшектер мен арақашықтық масштабта емес

Жағдай және сұрақ

Зерттеу күнделігіндегі болжам: Na мен K бір топта болса, олардың жай заттары толығымен бірдей. Топтағы ұқсастықтың нақты мағынасын тексерейік. Металдар мен газдардың үлгілері қажет емес, элемент карточкалары жеткілікті. Құрылыс ұқсастығы заңдылық іздеуге көмектеседі, бірақ заттардың арасындағы барлық айырмашылықты жоймайды.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Элементтер отбасы — ортақ химиялық белгілері бар топтың атауы. Li, Na, K — 1-топтың сілтілік металдары. H сол топта орналасқанымен, сілтілік металл емес. Mg мен Ca — 2-топтың сілтілік жер металдары. F пен Cl — 17-топтағы галогендер. He, Ne, Ar — 18-топтағы асыл газдар.

Алдын ала болжаңыз

Қай жұптың бейтарап атомдарының сыртқы қабаты көбірек ұқсайды: Li мен Na ма, әлде Na мен Cl ма? Жауапты қарамай тұрып себебін жазыңыз. H таңбасы Li үстінде орналасса, сутекті металл деп атауға бола ма? Атом құрылысы туралы сұрақты заттың сыртқы көрінісімен алмастырмаңыз.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Қағазға «элемент — топ — электрондардың таралуы — сыртқы қабат» кестесін жасаңыз. Деректер: Li 2,1; Na 2,8,1; K 2,8,8,1; Mg 2,8,2; Ca 2,8,8,2; F 2,7; Cl 2,8,7; He 2; Ne 2,8; Ar 2,8,8. Алдымен соңғы сандардың қайталануын табыңыз, кейін топтармен салыстырыңыз.

Талданған мысал

Li мен Na сыртқы қабатында бір электроннан бар, бірақ толтырылған қабат саны әртүрлі. F пен Cl сыртқы қабатында жеті электроннан бар. Ne мен Ar үшін бұл сан сегіз, ал He бірінші әрі жалғыз қабаты екі электронмен толған. Сондықтан He 18-топта тұрады: бұл топтың әрбір элементінен міндетті түрде сегіз сыртқы электрон талап етуге болмайды.

Жиі кездесетін қате

Қате: ұқсастықты бірдей реакция жылдамдығының, балқу температурасының немесе қауіпсіздіктің кепілі деп түсіну. Бір отбасының өзінде қасиеттер өзгереді. «Асыл газ» атауы «ешқашан қосылыс түзбейді» деген сөз емес. Сілтілік металды суға салмаңыз, галоген алуға тырыспаңыз. Бұл сабақ тек дайын деректермен орындалады.

Жаңа жағдайға көшіру

Жаңа карточкадағы бейтарап атомның таралуы 2,8,8,2. Элементті және оқылған элементтердің ішінен сол отбасының өкілін табыңыз. Екі заттың балқу температурасын салыстыруға не қажет? Қай қорытындыны кесте қолдайтынын, қайсысына бөлек өлшеу керегін ажыратыңыз.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: бұл Ca, 2-топ; оны Mg-мен салыстырамыз. Балқу температураларын бірдей жағдайдағы сенімді анықтамалық деректен аламыз, сыртқы электрон санынан есептеп шығармаймыз. Төрт отбасы мен осы сабақтағы екі ерекшелікті жатқа атаңыз. Тұз туралы іске Na мен Cl әртүрлі отбасыларға жататынын жазыңыз; олардың қосылысының қасиеттері бөлек түсіндіріледі.

Тапсырма

1. H сілтілік металл ма?
2. He және Ne сыртқы электрон саны қандай?
3. Li мен Na неге салыстырылады?

Жауаптар

Күнделік жазбасы

Алғашқы жауапты, қолданылған деректі, түзетілген түсіндірмені және қорытынды шегін жазыңыз. Кейін мысалды жауып, жаңа жағдайды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз. Қате болса, нақты қадамды көрсетіңіз: карточканы оқу, бөлшектерді санау, модельді таңдау немесе қорытынды жасау.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен модель шегі

• IUPAC: periodic table
• ACS: energy-level models

Алғашқы 20 элементтің электрондарын қалай орналастырамыз?

Металдар мен бейметалдар: қасиеттер нені көрсетеді?