Ортақ электрон жұбы біркелкі таралмауы мүмкін бе?

Тірек карта

Модель сызбасы

Оқу моделі · бөлшектер мен арақашықтық масштабта емес

Тек қағаз бен дайын деректер. Газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз, электр құралдарын қолданбаңыз; белгісіз заттарды ұстамаңыз, дәмін татпаңыз, иіскемеңіз.

Жағдай және сұрақ

H₂ мен HCl үшін бір ортақ жұп салдық. Бірдей сызық электрон тығыздығы да бірдей таралғанын білдіре ме? Бірдей екі қатысушыны екі әртүрлі қатысушымен салыстырыңыз. Арқан тарту ұқсастығы сұрақ қоюға көмектеседі, бірақ электрон арқан емес және сызылған сызықпен қозғалмайды.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Электртерістілік — байланысқан атомның электрон тығыздығын тарту қабілеті. Полюсті ковалентті байланыста ол біркелкі таралмайды. δ⁺ және δ⁻ толық электрон беру мен алуды емес, ішінара зарядтарды білдіреді. Молекула полюстілігі байланыстардың полюстілігіне де, кеңістікте орналасуына да тәуелді.

Алдын ала болжаңыз

Cl ортақ электрон тығыздығын күштірек тартса, H—Cl қай жағында δ⁻ болады? Полюсті байланысы бар молекула міндетті түрде тұтас полюсті ме? Екі болжамды да алдын ала жазыңыз: екінші сұрақты молекулалардың әртүрлі пішінімен тексереміз.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Оқу деректері: H₂ атомдары бірдей; HCl тығыздығы Cl жағына ығысқан; CO₂ сызықтық O=C=O; H₂O бұрыштық пішінді. C—O және O—H үшін ығысу O жағына бағытталған. Қағазға бағыттарды көрсеткімен белгілеңіз. Газ, қыздыру және құрал қажет емес.

Талданған мысал

H₂: атомдар бірдей, байланыс полюссіз. HCl: Hδ⁺—Clδ⁻, молекула полюсті. Сызықтық CO₂-дегі екі бірдей ығысу қарама-қарсы бағытталып, бірін-бірі өтейді: молекула полюссіз. Бұрыштық H₂O-да ығысулар өтелмейді: молекула полюсті. Пішін туралы дерексіз формуланың өзі кеңістіктік модельді алмастырмайды.

Жиі кездесетін қате

Қате: Hδ⁺ жазбасын H⁺ деп оқу немесе кез келген полюсті байланысты иондыққа айналдыру. Ішінара заряд жеке ион зарядына тең емес. Электртерістілік шкалалары мен шекті сандар жуықтаулар; мұнда бір санмен әмбебап шекара қоймаймыз. Полюстілік уыттылықты не ерігіштікті анықтайтын әмбебап сынақ емес.

Жаңа жағдайға көшіру

X—Y—X молекуласының байланыстары бірдей, тығыздық Y-ден әр X-ке ығысқан. Бірінші орналасу қатаң сызықтық, екіншісі бұрыштық болсын. Әріптер шартты. Осы пішіндердегі бағыттардың өтелуін салыстырыңыз. Суретті қағазда тұтас бұрып қана жауапты өзгертуге бола ма?

Жауап және есте сақтау

Тексеру: симметриялы сызықтық модельде бағыттар өтеледі, бұрыштық модельде өтелмейді. Молекуланы тұтас бұру оның полюстілігін өзгертпейді. Үш айырманы қалпына келтіріңіз: байланыс пен молекула; ішінара және толық заряд; формула мен пішін. «Оттек бар — демек полюсті» демей, CO₂ мен H₂O арқылы түсіндіріңіз.

Тапсырма

1. δ⁻ бір толық электрон алғанын білдіре ме?
2. Симметриялы сызықтық CO₂ полюсті ме?
3. Бұрыштық H₂O неге полюсті?

Жауаптар

Зерттеуші күнделігі

Талдауды оқымай тұрып алғашқы жауабыңызды жазыңыз. Әр қатенің қадамын белгілеңіз: бөлшек моделі, электрон санағы, заряд теңгерімі, жақша немесе қорытынды шегі. Түсіндіруді түзетіп, жаңа мысал ойлап тауып, оны кеңессіз шешіңіз.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен шектер

• OpenStax: geometry and polarity

Иондық кристалл неліктен NaCl молекулаларынан тұрмайды?

Құрылыс зат қасиеттерін түсіндіруге қалай көмектеседі?