Молекулалар қайта құрылғанда не сақталады?

Тірек карта

Модель сызбасы

Тек қағаз бен дайын деректер. Газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз, электр құралдарын қолданбаңыз; белгісіз заттарды ұстамаңыз, дәмін татпаңыз, иіскемеңіз.

Жағдай және сұрақ

Карточкалардың сол жағында екі H₂ және бір O₂ молекуласы, оң жағында екі H₂O бар. Үш бөлшек екіге айналғандай: зат жоғалды ма? Түсіндіруден бұрын бастапқы топтарды салыңыз. Бұл — берілген реакцияның қағаз моделі; газ алуды, араластыруды, жағуды қажет етпейді.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Кәдімгі химиялық реакцияда атомдар қайта топтасады, ядролар басқа элемент ядроларына айналмайды. Сондықтан қарастырылған жүйеде әр элемент атомдарының саны сақталады. Молекула саны мен атом саны бөлек: топ өлшемінің өзгеруі екіншісін сақтап, біріншісін өзгерте алады. Ядролық процестер бұл блокта қарастырылмайды.

Алдын ала болжаңыз

Екі жақтағы H, O, барлық атом және молекула санын бөлек болжаңыз. Барлық атомдардың жалпы саны тең болса, элементтерді тексермеуге бола ма? Шарлар саны өзгермесін деп екі H атомын екі O атомына алмастыруға бола ма?

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

H-ты H әрпімен не ашық карточкамен, O-ны O әрпімен не күңгірт карточкамен белгілеңіз. Сол жақта H–H, H–H, O–O топтарын, оң жақта екі H–O–H тобын құрыңыз. Әр карточканы бір рет қана көшіріңіз. Әрпі сақталсын: түс жаңа элемент атауына айналмауы керек.

2H₂ + O₂ → 2H₂O

Талданған мысал

2H₂ + O₂ → 2H₂O үшін сол жақта H=4, O=2, барлығы 6 атом және 3 молекула. Оң жақта H=4, O=2, барлығы 6 атом және 2 молекула. Санақ атомдық теңгерімді растайды, бірақ сурет механизмді, нақты өлшемді, температураны не жылдамдықты көрсетпейді.

Жиі кездесетін қате

Қате: молекула саны бірдей болсын деу немесе тек атомдардың жалпы санын тексеру. Төрт H пен екі O-ны екі H пен төрт O-ға алмастыруға болмайды: алты саны сақталғанымен, құрам сақталмайды. Әр элементті тексеру керек; кейін иондық жазбаларда жалпы заряд та тексеріледі.

Жаңа жағдайға көшіру

Жаңа жағдай: 2CO + O₂ → 2CO₂. C, O және молекула санын табыңыз. Кейін дұрыс санақ неге CO-ны қауіпсіз етпейтінін түсіндіріңіз: қауіптілік формуланың ұқыптылығына емес, зат қасиетіне байланысты. Есепке газ үлгісі қажет емес.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: екі жақта C=2, O=4; сол жақта 3, оң жақта 2 молекула. Әр C мен O-ға екінші жақта атом сәйкес келеді, молекулалар ғана басқаша топтасқан. Элементтік санақтың екі бағанын есіңізден жасаңыз. Түсініксіз жазбада шар түсін ауыстырмай, саны сәйкес емес бірінші элементті табыңыз.

Тапсырма

1. 2H₂ + O₂ → 2H₂O сол жағында неше H және O бар?
2. Молекула саны сақтала ма?
3. Атомдардың жалпы саны тең болса жеткілікті ме?

Жауаптар

Зерттеуші күнделігі

Әр қатенің себебін белгілеңіз: құрам қате, индекс өзгерген, атом ұмытылған, жүйе шекарасы ескерілмеген немесе жылу мен температура шатасқан. Түсіндіруді түзетіп, басқа мысалды кеңессіз тексеріңіз.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен шектер

• OpenStax: writing and balancing equations
• ACS: atoms in reactions

Реагенттер мен өнімдерді қалай жазамыз?

Зат формуласын өзгертпей реакцияны қалай теңестіреміз?