Зат формуласын өзгертпей реакцияны қалай теңестіреміз?

Тірек карта

Модель сызбасы

Тек қағаз бен дайын деректер. Газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз, электр құралдарын қолданбаңыз; белгісіз заттарды ұстамаңыз, дәмін татпаңыз, иіскемеңіз.

Жағдай және сұрақ

Al + O₂ → Al₂O₃ сұлбасында сол жақта екі, оң жақта үш O атомы бар. Al₂O₂ жазбасы санақты жеңілдетер еді, бірақ берілген өнімді өзгертеді. Формулаларды қалай сақтаймыз? Тек қағаз карточкасы мен санақты қолданыңыз; алюминий, оттек және қыздыру қажет емес.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Формула алдындағы коэффициент оның барлық атомын көбейтеді. Теңестіргенде берілген реагент пен өнім құрамы сақталады: индексті емес, коэффициентті өзгертеміз. Мектептік соңғы жазба үшін ең кіші оң бүтін коэффициенттерді таңдаймыз. 1 әдетте жазылмайды; аралық санақта бөлшек қолданылуы мүмкін, бірақ мұнда бүтінге келтіреміз.

Алдын ала болжаңыз

O атомдарын екіден де, үштен де топтау үшін қанша алу ыңғайлы екенін болжаңыз. O теңескеннен кейін қанша Al керек? Екінші элементті тексермей теңгерім бітті демеңіз. Алдымен өз қадамыңызды жазыңыз, кейін мысалмен салыстырыңыз.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

Оттек үшін алты атом алыңыз: бұл үш O₂ және екі Al₂O₃ формулалық бірлігі. Екі Al₂O₃ ішінде төрт Al бар. 4 : 3 : 2 коэффициенттерін жазып, тексеру кестесін құрыңыз. «Формулалық бірлік» қатты оксидті жеке молекулаларға айналдырмайды.

4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃

Талданған мысал

4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃ шығады. Екі жақта Al=4, O=6. Коэффициенттерді екі еселесек, 8 : 6 : 4 жазбасы да атомдарды сақтайды, бірақ ортақ бөлгіш 2 арқылы ең қарапайым 4: 3: 2 қатынасына ораламыз. Коэффициенттер грамдағы тең массаны емес, мөлшерлер қатынасын береді.

Жиі кездесетін қате

Қате: O жетпегендіктен Al₂O₃-ті Al₂O₂-ге ауыстыру; коэффициенттің Al-ға да, O-ға да әсерін ұмыту; бір элементті ғана тексеру. Алгоритм берілген өніммен жұмыс істейді, нақты жағдайда қандай зат түзілетінін өздігінен таңдамайды.

Жаңа жағдайға көшіру

Өнім Fe₂O₃ деп берілген Fe + O₂ → Fe₂O₃ және N₂ + H₂ → NH₃ жазбаларын теңестіріңіз. Бірінші мысалды барлық тот таза Fe₂O₃ деген пікірмен байланыстырмаңыз. Әр теңдеу үшін элементтер қосындысын бөлек жазып, коэффициенттердің ортақ бөлгішін тексеріңіз.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: 4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃: Fe=4, O=6; N₂ + 3H₂ → 2NH₃: N=2, H=6. Аммиак синтезінің жағдайы орындауға берілмеген; өнімді жалғыз теңгерім болжамайды. «Формулалар бекітілген → коэффициенттер → әр элемент → қарапайым қатынас» ретін жатқа айтып, индекс өзгертудегі қатені түсіндіріңіз.

Тапсырма

1. Al + O₂ → Al₂O₃ коэффициенттерін қойыңыз.
2. Al₂O₃ орнына AlO жазуға бола ма?
3. 8:6:4 неге қысқарады?

Жауаптар

Зерттеуші күнделігі

Әр қатенің себебін белгілеңіз: құрам қате, индекс өзгерген, атом ұмытылған, жүйе шекарасы ескерілмеген немесе жылу мен температура шатасқан. Түсіндіруді түзетіп, басқа мысалды кеңессіз тексеріңіз.

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен шектер

• OpenStax: writing and balancing equations

Молекулалар қайта құрылғанда не сақталады?

Жақшалы жазбаны атом жоғалтпай қалай теңестіреміз?