Химия: заттар әлемін зерттейміз 51-сабақ (барлығы 58)
Ерітіндіні суспензиядан қалай ажыратамыз?
Ерітінді құрамдастарын атап, сүзудің нені көрсететінін талдаймыз.
Тірек карта
Модель сызбасы
Тек қағаз, калькулятор және деректермен жұмыс. Үлгілерді қыздырмаңыз, дәмін татпаңыз, иіскемеңіз, тұрмыстық химияны араластырмаңыз және электрлік тәжірибе жасамаңыз. Мөлдірлік пен қарапайым сүзу судың ішуге жарамдылығын дәлелдемейді.
Жағдай және сұрақ
Үш стақанда таза су, тұз толық еріген су және құм аралас су бар. Сыртқы көрініс құрамды әрдайым анықтамайды. Алғашқы тұз туралы зерттеуді еске түсіріңіз: түйірдің көрінбеуі зат жоғалды деген сөз емес. Үлгінің дәмін татуды қажет етпейтін түсіндіру құрыңыз.
Жаңа сөздер түсінікті тілмен
Ерітінді — құрамдастары молекула немесе ион деңгейінде таралған біртекті қоспа. Еріткіш орта қызметін атқарады, еріген зат сол ортада таралады. Мысалымызда еріткіш — су. Суспензияда салыстырмалы ірі бөлшектер әртекті қоспа түзеді. Ерітінділер тек сулы не тек сұйық болмайды.
Алдын ала болжаңыз
Қарапайым қағаз сүзгі нені ұстайды: құм бөлшектерін бе, еріген тұзды ма? Мөлдір сүзінді міндетті түрде таза ауызсу ма? Бөлінетін бөлшектер және судың ішуге жарамдылығы туралы екі бөлек қорытынды жазыңыз.
Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз
Дайын бақылауларды талдаңыз: құмның бір бөлігі шөгіп, сүзгіде қалды; тұз ерітіндісі сүзгіден өтті. Қарапайым сүзу өлшемі сәйкес қалқыған бөлшектерді бөледі, бірақ еріген иондарды жоймайды. Оқу моделінде жағдай өзгермесе, араластырылған ерітіндінің әр порциясының құрамы бірдей.
| Нысан / қадам | Берілгені / есеп | Нәтиже |
|---|---|---|
| NaCl | 10 g + 90 g | 100 g |
| 20 g | 20 / 100 | 2 g NaCl |
| 15 g | 15 / 60 | 1.5 g |
Талданған мысал
10 г тұз 90 г суда шығынсыз толық еріді. Ерітінді массасы 100 г. Біртекті ерітіндінің 20 грамында 2 г тұз бар: бұл бүкіл массаның бестен бірі. Есеп берілген құрамға негізделген, көзбен өлшеуге емес. Көлемдердің өзгерісін бұл деректерден анықтамаймыз.
Жиі кездесетін қате
Қате: мөлдір үлгіні таза зат деп санау немесе көлемдерді масса ережесімен қосу. Мөлдір ерітінді қоспа болып қалады. Массалық баланста массалар қосылады; дайын ерітіндінің дәл көлеміне бөлек өлшеу не тығыздық деректері қажет.
Жаңа жағдайға көшіру
Жаңа жағдай: 6 г қант 54 г суда толық еріді. Құрамдастарын, жалпы массаны және 15 г ерітіндідегі қант массасын атаңыз. Біртектілік шарты неге керек? Үйдегі бақылау міндетті емес: дайын кесте жеткілікті.
Жауап және есте сақтау
Тексеру: су — еріткіш, қант — еріген зат, масса 60 г; ерітіндінің төрттен бірінде 1,5 г қант бар. Сүзіндіде еріген қоспалар қалуы мүмкін. «Көріну → біртектілік → құрам → бөлу тәсілі» айырмаларын қалпына келтіріңіз; ауызсу қауіпсіздігі туралы қорытынды жасамаңыз.
Тапсырма
100 г ерітіндіде 10 г тұз болса, 30 грамда қанша тұз бар? Қағаз сүзгі оны жоя ма?
Жауаптар
Жауаптарды көрсету
3 г; қарапайым қағаз сүзгі еріген тұзды жоймайды.
Қашан қайта қарау
Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.
Пікірлер (0)
Пікір қалдыру үшін кіріңіз →
Әзірге пікір жоқ. Бірінші болыңыз.