Тұздың сыры: есептеудің бүкіл тізбегін қалай тексереміз?

Тірек карта

Модель сызбасы

Тек қағаз, калькулятор және дайын деректер. Реакция жүргізбеңіз, газ алмаңыз, заттарды қыздырмаңыз және тұрмыстық химикаттарды араластырмаңыз.

Жағдай және сұрақ

Ойдан алынған есеп: 13,25 г үлгіде масса бойынша 80% Na₂CO₃ бар; қалған бөлігі осы модельде инертті. 0,150 mol HCl қосылған. Реакция: Na₂CO₃ + 2HCl → 2NaCl + H₂O + CO₂. Алынған 8,00 г құрғақ қоспада 87,75% NaCl бар. Тұз шығымын есептеуге бола ма? Нақты реакция орындау қажет емес.

Жаңа сөздер түсінікті тілмен

Алдымен үш үлесті ажыратыңыз: бастапқы үлгі тазалығы, алынған қоспадағы NaCl үлесі және пайыздық шығым. Әрекеттесетін зат мөлшерін оның өз массасынан табамыз. Теориялық өнімді екі реагент те шектейді. Таңдалған өнімнің нақты массасын қоспадағы құрамына түзету жасап аламыз.

Алдын ала болжаңыз

13,25 г-ның бәрін Na₂CO₃, ал 8,00 г-ның бәрін NaCl деп алуға бола ма? 0,100 mol карбонатты толық айналдыруға 0,150 mol HCl жеткілікті ме? Тұз массасын есептемей тұрып керекті қатынасты атаңыз.

Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз

M(Na₂CO₃)=106 және M(NaCl)=58,5 g/mol қолданыңыз. Дәл 0,150 mol HCl заты берілген, оның ерітіндісінің массасы не көлемі емес. Қоспаның инерттілігі — ойдан берілген модель шарты, кез келген белгісіз қоспаға ортақ тұжырым емес. Есеп құрамы бөлек талдаумен анықталған.

Талданған мысал

Na₂CO₃ массасы 13,25×0,80=10,60 г, n=0,100 mol. 0,100/1 мен 0,150/2=0,0750 mol салыстырылады: HCl шектейді. Теориялық n(NaCl)=2×0,0750=0,150 mol, m=8,775 г. Нақты NaCl: 8,00×0,8775=7,020 г. Шығым 7,020/8,775×100%=80,0%.

Жиі кездесетін қате

Қате: шығымды 8,00/8,775 деп есептеу немесе бүкіл карбонатпен шектеу. Қабылданған модельде бастапқы инертті қоспадан бөлек 0,100−0,0750=0,0250 mol, яғни 2,65 г Na₂CO₃ қалады. Бұл қалдықтар таза тұз массасы емес. Шығымнан шығынның жалғыз себебін анықтау мүмкін емес.

Жаңа жағдайға көшіру

Жаңа есеп: бастапқы үлгі 6,625 г, Na₂CO₃ үлесі сол 80%; енді HCl 0,200 mol. 93,6% NaCl бар 5,00 г қоспа алынған. Шектеушіні, NaCl теориялық және нақты массасын, пайыздық шығымды табыңыз. Қосымша тексеру үшін қалған HCl зат мөлшерін есептеңіз.

Жауап және есте сақтау

Тексеру: Na₂CO₃ 5,30 г = 0,0500 mol, сол шектейді; теориялық NaCl 0,100 mol = 5,85 г. Нақты масса 5,00×0,936=4,68 г; шығым 80%. Идеал модельде HCl 0,100 mol қалады. Жауаптарды жауып, әр өтуді бірлігімен қайталаңыз; келесі блок су мен ерітінділерге көшеді.

Тапсырма

Негізгі істе HCl неге шектейді? 8,00 г таза тұз ба? 80% нені білдіреді?

Жауаптар

Қашан қайта қарау

Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.

Дереккөздер мен шектер

• OpenStax: reaction stoichiometry
• OpenStax: limiting reactants and yields

Алынған масса неліктен есептік массадан өзгеше?