Химия: заттар әлемін зерттейміз 54-сабақ (барлығы 58)
Ерітінді жапсырмасындағы пайыз нені білдіреді?
Бөлімге бүкіл ерітінді массасын қойып, массалық үлесті есептейміз.
Тірек карта
Модель сызбасы
Тек қағаз, калькулятор және деректермен жұмыс. Үлгілерді қыздырмаңыз, дәмін татпаңыз, иіскемеңіз, тұрмыстық химияны араластырмаңыз және электрлік тәжірибе жасамаңыз. Мөлдірлік пен қарапайым сүзу судың ішуге жарамдылығын дәлелдемейді.
Жағдай және сұрақ
Карточкада «6%» жазылған. Бұл жеткіліксіз: пайыз массаға, көлемге не басқа шамаға қатысты болуы мүмкін. Бүгін барлық пайыз берілген құрамдастың массалық үлесін білдіреді. Бұл дәрі не тұрмыстық химия нұсқауы емес, дайын деректермен оқу есебі.
Жаңа сөздер түсінікті тілмен
Массалық үлес w — құрамдас массасының бүкіл қоспа массасына қатынасы: w=m(зат)/m(ерітінді). Ол 0 мен 1 аралығындағы өлшемсіз шама. Пайыздық жазу w×100%-ға тең. Шығынсыз екі құрамдасты ерітінді үшін m(ерітінді)=m(зат)+m(су). Бөлер алдында массалар бірдей бірлікте болуы керек.
Алдын ала болжаңыз
188 г судағы 12 г затты және 88 г судағы 12 г сол затты салыстырыңыз. Екеуінде де зат толық еріген. Қай қоспада массалық үлес үлкен? Есептемей тұрып өзгеріс бағытын болжаңыз.
Зерттеңіз не берілген деректі талдаңыз
Зат, су, ерітінді массаларын және w мәнін бөлек бағандарға жазыңыз. Бірінші ерітінді массасы 200 г, екіншісі 100 г. Толық ерімесе, қатты қалдықты алып тастап, сұйық ерітінді массасын бөлек анықтау керек.
| Нысан / қадам | Берілгені / есеп | Нәтиже |
|---|---|---|
| 12 g + 188 g | 12 / 200 | 6% |
| 12 g + 88 g | 12 / 100 | 12% |
| 7.5 g + 142.5 g | 7.5 / 150 | 5% |
Талданған мысал
Бірінші жағдайда w=12/200=0,06=6%. Екіншісінде w=12/100=0,12=12%. Зат массасы бірдей болса, судың аз болуы үлесті арттырады. Екі құрамдасты модельде су мен зат үлестері 1-ге, пайыздары 100%-ға қосылады.
Жиі кездесетін қате
Қате: 12/188 есептеп, оны ерітіндідегі массалық үлес деу. Бұл еріткіш массасына қатынас. Тағы бір қате — 6%=6 деу: массаға көбейту үшін 0,06 қажет. Пайызды ондық бөлшекке айналдыру қадамын жазыңыз.
Жаңа жағдайға көшіру
Жаңа жағдай: 7,5 г қант 142,5 г суда толық еріді. Ерітінді массасын, қанттың w мәнін және су үлесін табыңыз. Екі массаны миллиграммен жазып, өлшемсіз үлестің өзгермейтінін тексеріңіз.
Жауап және есте сақтау
Тексеру: 150 г ерітінді; қант үлесі 0,05=5%, су үлесі 0,95=95%. Екі массаны бірдей жаңа бірлікке ауыстырғанда қатынас сақталады. Массалық 5% — 100 г суда емес, 100 г ерітіндіде 5 г құрамдас бар деген сөз.
Тапсырма
9 г зат + 171 г су: массалық үлес? Бөлімде не бар?
Жауаптар
Жауаптарды көрсету
9/180=0,05=5%; бүкіл ерітінді массасы.
Қашан қайта қарау
Бетті жауып, 10 минуттан кейін картаны есіңізден салыңыз, ұғымдарды өз сөзіңізбен түсіндіріңіз және жаңа жағдайды шешіңіз. Бір күн және бір аптадан соң кеңессіз қайталаңыз. Қате қалса, талданған мысалға оралып, қай қадамды өткізіп алғаныңызды жазыңыз.
Пікірлер (0)
Пікір қалдыру үшін кіріңіз →
Әзірге пікір жоқ. Бірінші болыңыз.