Shanraq.org Shanraq.org

Қоғам — Shanraq.org талдаулары

Соңғы жарияланымдар

Қоғам

Жаңадан бастаушыларға арналған тегін Python курсы: 57 сабақ және нақты деректер жобасы

Shanraq-тың ашық курсы Python тілін біртұтас жоба арқылы меңгеруге көмектеседі: білім алушы ресми дереккөздерден мәлімет алады, оны тексереді, талдайды және нәтижесін қайта жасауға болатын есепке айналдырады. 57 сабақтың кімге арналғанын, қалай құрылғанын және ақша тақырыбының неліктен дайын жауап емес, оқу міндеті екенін түсіндіреміз.

Қоғам

Төртеуі шекараны жапты — біз стадион аштық

Ұлыбритания, Аустралия, Польша және Швейцария Ye-ді неге кіргізбегенін ашық айтты. 15 тамызда ол Алматының Орталық стадионына шықты: 31 мың көрермен, бес миллиард теңге. Ол ескі хиттерін орындады — жабылған шекараға себеп болғаннан ештеңе айтылмады. Ал бізде бір апта бойы талас газон туралы жүрді.

Қоғам

Қызылша Қазақстанның есептілігін тексерді

ДДҰ Қазақстанда 2023 жылы 15 111, 2024 жылы 28 147 қызылша жағдайын есептеген — қырық үш мың науқас. Қасында екпе қамтуының ресми саны тұр: 99 пайыз. Бірі екіншісіне келмейді. Бүкіл әлемді қайта санап, бұл дәлел қалай ашылғанын және есептілік үшін нені білдіретінін талдаймыз.

Қоғам

Сен мен аспан арасындағы делдал: сенім, дін және билік туралы

Сенім — жеке ізденіс, дін — иерархиясы, доғмасы және кассасы бар институт. Киелі ізденісті өзін міндетті делдал деп жариялағандар қалай иемденді: «аспанға тек біз арқылы». Достоевскийдің Ұлы инквизиторы, индульгенция, тақ пен құрбандық үстелінің одағы туралы.

Қоғам

Нәтижеге жауап бермейтін медицина

Әлемдік фармрынок жылына 1,5 триллион доллар, ал созылмалы аурулар 41 миллион өмірді алады — барлық өлімнің 74 пайызы, әрі үлесі өсіп келеді. Себебі құрылымда: дәрігерді хаттаманы сақтағаны үшін соттайды, адам сауыққаны үшін емес. Опиоид дертінің қалай аяқталғаны.

Қоғам

Мереке дастарханындағы бос орындық

Әр мереке дастарханында қалғандарының бәрінен көзге түсетін бір орындық бар — бос тұрғаны. Мереке тағам мен сыйлық туралы емес, биыл дастархан басында кім отырғаны туралы. Әр отырыс — сүйгендеріміздің үнсіз түгендеуі, жылына бір рет ол кімнің жоғын адал көрсетеді.

Қоғам

Сіз үнемі кейінге қалдыратын қоңырау

Жатқа білетін нөміріңіз бар, бірақ бірнеше апта бойы соғып жатқан жоқсыз — сүймегеннен емес, бұл адам әрқашан болады деп ойлағаннан. Біз бөгде адаммен жазысуға сағат, бәрін берген адамға минут табамыз, әрі оларды үнсіздікті кешіретін шыдамы үшін жазалаймыз.

Қоғам

Тоғыз мың есім: соғыс сводкасының артындағы адами баға

2026 жылдың шілде ортасында Иран төңірегіндегі соғыста қаза тапқандар саны 7 144-тен 9 676-ға дейін бағаланады, жаралылар — шамамен 46 965. Айырманың өзі көп нәрсені айтады: тірі соғыста нақты санды ешкім білмейді. Неге әр санның артынан адамды қайта көру керек.

Қоғам

Ешкім қылмыскер болып тумайды

Әр қылмыстың артында ұмытуға болмайтын жәбірленуші ғана емес, қоғам қоюды ұнатпайтын сұрақ та тұр: мұны істей алатын адам қалай шықты. Түрме онымен бәрі болып қойған соң айналысады — мектеп, отбасы және ересектердің біреуі жасамаған алғашқы таңдау жіберіліп алынғанда.

Қоғам

Мейірім — сізден кейін де қалатын жалғыз инвестиция

Жинағаныңыздың бәрі бір күні басқаға көшеді не жоғалады: үй ескіреді, ақша құнсызданады, атыңыз ұмытылады. Тартып алуға да, босқа жұмсауға да болмайтын бір ғана нәрсе бар — бергеніңіз. Жақсылық көмектескен адамнан сирек қайтады: ол кейін, күтпеген жақтан келеді.

Қоғам

Үнсіздікпен таңдайтын билік

Ыңғайлы ертегі бар: бәріне жоғарыдағы бір адам кінәлі. Ол қалғандардың жауапкершілігін алып тастағаны үшін ыңғайлы. Ауыстыруға болмайтын билік бір кабинеттен емес, мыңдаған кішкентай «үндемей қалайыннан» өседі. Үнсіздік бейтарап көрінеді, бірақ ол — кейін қолдау деп аталатын дауыс.

Қоғам

Дүрбелеңсіз экология: климат туралы байсалды ойлау

Экология туралы әңгіме «бәрі құрыды» деген дүрбелең мен «ештеңе болып жатқан жоқ» деген теріске шығарудың арасында тұрып қалады. Екеуі де ойлау қажеттігін алып тастағаны үшін ыңғайлы. Салмақты көзқарас өзің әсер ететін мен етпейтінді ажыратудан басталады. Ластану үшін одан тапқандар емес, бәрі.

Қоғам

Денсаулық — сәттілік емес, жүйе

Денсаулықты жиі сәттілік деп ойлайды: гені жақсы болса — сау. Бұнда шындық бар, бірақ азғантай. Медицина ауруды емдейді, ал денсаулық негізінен ауруханада жасалмайды: ұйқы, қозғалыс, тамақ, су, ауа, күйзеліс. Дәрігер сынған кезде керек, ал сыну жылдар бұрын басталады.

Қоғам

Дін: сенімнің ең көне технологиясы

Банк, сот және төлқұжат пайда болғанға дейін адамзатта мыңдаған бейтаныс адамды бір-біріне сендіретін тетік жұмыс істеп тұрған. Адам өзі танитынға сенеді. Ортақ сенім басқа сұраққа жауап берген: алғаш көрген адаммен қалай сауда жасап, сөзде тұруға болады. Кейін заң мен келісім пайда болды.

Қоғам

Көші-қон: неге қабырғалар уәде еткендей жұмыс істемейді

Бірде-бір адам үйін, тілін, ата-баба зиратын жақсы өмірден тастап кетпейді. Көші-қон — дерт емес, оның белгісі, ал белгіні емдеген сайын дерт қалады. Қабырға жолдың бағасын көтеріп, контрабандистің қалтасын толтырады, бірақ кету шешімін сирек өзгертеді. Үйде не ұстайды.

Қоғам

Жастар: проблема емес, барометр

«Қазіргі жастар бұзылған» — бұл сөзді мыңдаған жыл бұрынғы мәтіндерден табады. Егер жастар үш мың жыл қатарынан бұзылып келе жатса, мәселе оларда емес шығар. Олар проблема емес, барометр: мүмкіндік жоқ жерді және үлкендердің сөзі мен ісі бөлек екенін көрсетеді.

Қоғам

Уәде етілетін тұрақтылық: Британия премьерін дауыс берусіз ауыстырды

17 шілдеде Эндрю Бёрнем жалғыз үміткер ретінде Британия премьері болды: оны 379 депутат ұсынды, дауыс беру болған жоқ. Он жылда жетінші премьер — мұндай жылдамдық екі жүз жылға жуық болмаған. Тарих тұрақтылық туралы дәлелді тексереді. Стармер жеңістен екі жыл өтпей кетіп қалған еді.

Қоғам

Цифрлық сауаттылық — жаңа негізгі сауаттылық

Екі жүз жыл бұрын әріп таныған адам сауатты саналатын. Бүгін бұл аз: цифрлық сауаттылық пайда болды — мәтінді емес, дереккөзді оқи білу. Кез келген хабарға үш сұрақ: мұны кім айтты, ол қайдан біледі, оқығаннан кейін менен не істеуімді күтеді. Сенімді үн енді дұрыстықтың белгісі емес.