Жарияланым мұрағаты
бейсенбі
| дс | сс | ср | бс | жм | сн | жс |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |
Түсі айқын күндерде жарияланым бар — соларды басуға болады.
IT
Азық-түлік жапсырмасында оның қайдан келгені, қашан тексерілгені және қай күнге дейін жарамды екені жазылады. Нақты дерек карточкасына да осындай мәлімет керек. Әр жауапқа шешім жолын қосамыз: не танылды, қанша карточка табылды және неге жауап берілді.
IT
Дайын дәрі қобдишасы әр заттың атауы, мерзімі және нұсқауы белгілі болса ғана пайдалы. Біздің шығарылым да жинақталған құрал: бағдарлама, ереже, оқу карточкалары, іске қосу пәрмені және тексерілетін шектер. Ол ойдан алынған үйірме туралы екі түрлі қысқа сұраққа ғана жауап береді.
IT
Шәйнекті алғаш қосқанда су біраз уақыт қызады, ал дайын ыстық суды құю тез болады. Бағдарламаның жаңа іске қосылуы мен дайын функцияның қайта шақырылуы да екі бөлек уақыт. Екеуін, файл көлемін және байқалған жад бөлінуін өлшейміз.
IT
Екі адам бір велосипедті қарайды: үйренуші таныс үш бөлшекті атайды, ал шеберхана әр тораптың күйін де жазады. Екеуін тек ортақ әрекет бойынша салыстыру керек. Біздің 11-сабақ алдын ала берілген екі тұлғаны таниды; adam_fst — қазақша сөзді түбір мен грамматикалық белгілерге талдайтын Rust құралы. Ол үйірме кестесінің дереккөзі емес.
IT
Күзетші келушінің атын тізіммен салыстырады. Аты түсініксіз болса немесе адам бірден екі рұқсат сұраса, күзетші болжай салмай, нақтылайды. Біздің жіктегіш те таныс емес сөзге, қате жазуға және уақыт пен орынды қатар сұрауға келгенде тоқтауы тиіс.
IT
Кезекші хаттан «қашан» мен «қайда» деген екі сөзді көреді. «Қашан» екі рет кездессе де, ол хат иесінің орнына бір сұрақты таңдай алмайды. Алдыңғы сабақтағы санақ дәл осындай қате жіберді.
IT
Мұғалім оқушыны тексермей тұрып, тапсырмалардың дұрыс жауаптарын белгілейді. Үлгі үшін де әр карточкада сұрақ пен оның дұрыс оқу белгісі болуы керек. Белгіленген мысалдар болмаса, үлгі үйрене алмайды, біз де қатесін тексере алмаймыз.
IT
Оқушы бақылау жұмысының жауаптарын алдын ала көрсе, жоғары баға білімін дәлелдемейді. Сондықтан сұрақтарды үш конвертке бөлеміз: біріншісі үйренуге, екіншісі ережені түзетуге, үшіншісі соңғы тексеруге керек.
IT
Оқушы уақыт туралы карточкаларда «қашан», орын туралы карточкаларда «қайда» жиі кездесетінін байқайды. Бағдарламаға осы сәйкестіктерді санауды үйретеміз. Бұл — шағын жіктегіш: ол таныс сұрақ түрін таңдайды, үйірме деректерін білмейді және еркін мәтін құрастырмайды.
IT
Оқушыны тексерген мұғалім қате жауап пен «әзірше білмеймін» деген адал жауапты ажыратады. Бірақ тым көп бас тарту да көмектеспейді. Сондықтан бір ғана әдемі сан жеткіліксіз: дұрыс жауапты да, жауапсыз қалған таныс сұрақты да санаймыз.
IT
Анықтама қағазында тұрақты жазу мен тексерілген мәнге арналған бос орын болады. Осындай үлгі жаңа кесте ойлап таппайды: табылған карточканы ғана түсінікті түрде көрсетеді.
IT
Кітапханада әр кітаптың атауы мен сөресі жазылған карточкасы болады. Біз де оқу мәліметтерінің әрқайсысына осындай жазба жасаймыз. Мұндағы «тексерілген» дегеніміз — ойдан алынған үйірме туралы мәліметті оқу тізіміне автор енгізді деген сөз. Бұл шын үйірменің кестесі емес.
IT
Тақтада бір үйірме туралы екі түрлі хабарландыру болса, алғашқысын кездейсоқ таңдау дұрыс емес. Хабарландыру мерзімі өтсе, ескі кестені бүгінгі деп айтуға да болмайды. Сұрақты талдауды, іздеуді және осы екі тексеруді біріктіреміз.
IT
Хабарландыру тақтасындағы уақытты қолдану үшін қағазды кім бергенін және қашан тексергенін білу керек. Әр карточкаға осы мәліметті қосамыз.
IT
Кітапханада тек автордың аты бірнеше кітапқа апаруы мүмкін. Біздің тізімге де екі кілт керек: үйірме мен мәлімет түрі. 15-сабақ қысқа сұрақтан осы екеуін анықтаған еді.
IT
Шахмат қашан? және Шахмат қайда? сұрақтары бір үйірмеге қатысты, бірақ әртүрлі мәлімет сұрайды. Сұрақ түрі, яғни адамның іздеген мәліметі, мұнда уақыт немесе орын болады. Бұл мәліметтің өзі емес. Тапсырыс қағазындағы «не керек?» деген жол дайын заттың орнына жүрмейтіні сияқты.
IT
Кітапханадан «Шахмат үйірмесі қашан ашылады?» деп сұрасаңыз, қызметкер әуелі қай үйірме туралы екенін түсінуі керек. Біздің ойдан алынған оқу клубымызда екі сабақ атауы бар: Шахмат және Сурет. Сұрақта аталған нақты нәрсені сұрақ нысаны дейміз. Бағдарламада бұл атау кейін жазбаны іздеуге көмектеседі.
IT
Есіктегі «зал» жазуы спорт залына да, концерт залына да қатысты болуы мүмкін: қосымша мәлімет қажет. Қазақтың ат сөзі де «жылқы» және «есім» мағынасында қолданылады. Бір сөзге қарап, біреуін ғана таңдау дұрыс емес. Екі мағына да [қазақ әдеби тілінің сөздігінде](https://sozdikqor.kz/sozdik/?id=38) берілген.
IT
Екі билетті елестетіңіз: бірі мұражайға баруға, екіншісі мұражайдың ішінде болуға арналған. Екеуінде де «мұражай» жазылуы мүмкін, бірақ қызметі бөлек. Қазақ сөзінде де негіз бен тәуелдік бөлігі сақталып, соңғы бөлік ауысады: үйлерімізге — үйлерімізге қарай, үйлерімізде — үйлеріміздің ішінде немесе сол жерде.
IT
Сатып алушы екі фильмді атап, қай көрсетілімге баратынын айтпаса, кассир билет бермей, таңдауын сұрайды. Үлгі де қай үйірме немесе қай мәлімет түрі керегін түсінбесе, тоқтауы тиіс. Мұндағы бас тарту «келесі қадамға жеткілікті тексерілген мәлімет жоқ» дегенді білдіреді; «сұрағыңыз жаман» дегенді білдірмейді.
IT
Бір затты әр өлшемдегі қорапқа салуға болады. «Бірнеше» деген мағына ортақ болғанымен, қосымшаның дыбысталуы көрші дыбыстарға қарай өзгереді. Қазақ тіліндегі көптік жалғауының нұсқалары: -лар, -лер, -дар, -дер, -тар, -тер. Мұндағы сызықша тек талдауда шекараны көрсетеді; тұтас сөзде жазылмайды.
IT
Кітапханашы іздер алдында кітаптарды жеке тізімге түсіреді. Үлгі де негізді іздемес бұрын сұрақтағы сөздерді ажыратуы керек. Мұндағы сөз бөлшегі — бөліп алынған бір сөз; бөлу — мәтіннен сондай сөздерді алу.
IT
Хаттағы мекенжайдың бір әрпін ауыстырсаңыз, хат басқа жерге кетуі мүмкін. Үлгі үшін де үй мен уй — екі бөлек жазылым. Сөзді талдамас бұрын, адамның терген әріптерін дәл алуды үйренеміз.
IT
Пошта хатындағы мекенжайды жазып, содан соң марка жапсырамыз; әрекеттердің қалыпты реті бар. Сөз бөліктері де белгілі ретпен келеді. Біздің мысалда: негіз → көптік → тәуелдік → бағыт. Тәуелдік «кімнің?» дегенді, бағыт «неге қарай?» дегенді білдіреді. үй-лер-іміз-ге — «біздің үйлерімізге». Сызықшалар тек бөліктерді көруге көмектеседі; тұтас сөз үйлерімізге деп жазылады.
