6-сабақ. Қазақ кириллицасын әріп жоғалтпай оқимыз

Бұл не үшін керек?

Хаттағы мекенжайдың бір әрпін ауыстырсаңыз, хат басқа жерге кетуі мүмкін. Үлгі үшін де үй мен уй — екі бөлек жазылым. Сөзді талдамас бұрын, адамның терген әріптерін дәл алуды үйренеміз.

Дайындық және толық бағдарлама

Екінші сабақта ашқан ai-course қалтасын пайдаланыңыз. Ол қалта болмаса, орнату және іске қосу қадамдарын сол сабақтан орындаңыз. Қалтаға жай мәтін түрінде letters.py файлын жасаңыз. UTF-8 — файлдағы қазақ әріптерін Python дұрыс оқуы үшін сақтайтын жазу тәсілі. Редактор таңдау ұсынса, UTF-8 таңдаңыз.

word = input("Сөз: ")
print(word)

Осы қадамның дайын файлы оқу жобасының қалтасында; алдымен осы сабақтағы код түсіндірмесін оқыңыз.

macOS/Linux жүйесінде python3 letters.py, Windows жүйесінде py letters.py командасын орындаңыз. Сөз: дегеннен кейін үй деп теріп, Enter басыңыз. Экранда Сөз: үй, келесі жолда үй шығады.

Әр қадамның мәні

input(...) бағдарлама жұмысын кідіртіп, пернетақтадан мәтін күтеді. Тырнақша ішіндегі жазу — адамға берілген нұсқау, жауаптың бөлігі емес. Enter енгізуді аяқтайды. word = алынған мәтінді word атауымен сақтайды; print(word) сол мәтінді көрсетеді. Айнымалыны, = таңбасын, тырнақшаны және print пәрменін екінші сабақта түсіндірдік. Тырнақша ішіндегі қос нүкте — Python пәрмені емес, нұсқаудың бір бөлігі.

Қазақ кириллицасындағы ә ғ қ ң ө ұ ү һ і әріптерін және олардың бас әріптерін мұқият сақтаңыз. ү мен у телефон нөміріндегі екі түрлі сан сияқты: бірін екіншісімен алмастыруға болмайды. Әзірше бағдарлама енгізілген мәтінді ғана сақтайды; сөздің дұрыс жазылғанын тексермейді. Латынның y әрпі кириллдің у әрпін алмастырмайды.

Тірек сызба

Пернетақта → input → word ішіндегі мәтін → print → сол мәтін. UTF-8 файл әріптерін сақтайды; енгізгенде керекті әріпті өзіңіз тересіз.

Еске түсіріп, тексеріңіз

Кодқа қарамай, екі жолды сызбаға сүйеніп жазыңыз. Шығыстың екінші жолындағы сөз қайдан келгенін түсіндіріңіз. Бағдарламаны әр жолы қайта іске қосып, үй, өнер, қала сөздерін енгізіңіз. Екінші жол әр енгізілген сөзді айнытпай қайталауы керек. Түсініксіз таңба шықса, пернетақтадағы тіл мен файлдың UTF-8 жазылымын тексеріңіз.

Тапсырма: сұрау мәтінін ғана Атау: деп өзгертіп, мектеп енгізіңіз. Көмек: word атауын өзгертпеңіз. Үлгі жауап: word = input("Атау: "); экранда Атау: мектеп, одан кейін мектеп көрінеді. Жиі қате: print("word") айнымалының мәнін емес, тырнақшадағы word сөзін шығарады.