Пропорция және масштаб: қандай байланыс сақталуы керек

Картадағы орнымыз

Тең қатынастардан белгісіз шаманы табуға өтеміз.

Алдымен таныс бейне

Картадағы 2 см шындықтағы 3 км болса, картадағы 6 см сол масштабта 9 км-ге сәйкес келеді.

Дәл мағынасы

Тура пропорцияда екі шама бір коэффициентпен өзгереді; кері пропорцияда олардың көбейтіндісі тұрақты қалады.

Сабақтың тірек сигналы

мағына → модель → есептеу → тексеру → өз сөзіңмен түсіндіру

не өзгермейді? → тура ма, кері ме? → бірліктер → есептеу → мағынамен тексеру

Талданған мысал

2/3 = 6/9, өйткені екі сан да 3 есе өсті; 2 × 9 = 3 × 6 теңдігі тексеруді береді.

Көмегі азайған мысал

Мысалдағы сандарды өзгертіп, шешімді дайын жолға қарамай қайталаңыз. Алдымен нәтижені шамалаңыз, содан кейін дәл есептеп, бастапқы шартпен тексеріңіз.

Көмексіз жаңғыртыңыз

1. Негізгі ұғымды бір сөйлеммен анықтаңыз.
2. Тірек сигналын жапқан күйде қайта жазыңыз.
3. Мысалды басқа сандармен шешіп, әр қадамның себебін айтыңыз.

Қатені тауып түзетіңіз

Жұмысшы саны екі есе артса, уақыт та екі есе артады деу қате (бірдей өнімділікте): жұмысшы × уақыт тұрақты.

Жаңа жағдайға көшіру

Осы байланысты өзіңіз өлшей алатын жағдайға қолданыңыз. Шамаларды, өлшем бірліктерін және модель жарамды болатын шекараны атаңыз. Жауапты екінші тәсілмен немесе кері амалмен тексеріңіз.

Тапсырма

Міндетті. 3 л концентрат 12 л сумен араласады. Сол құрамдағы 35 л ерітіндіге әр компоненттен қанша керегін табыңыз.

Өз дерегіңізбен. Күнделікті өмірден осы құрылымға сай бір мысал құрып, оны сөзбен, формуламен және тексерумен көрсетіңіз.

Қалауыңызша. Жеті күннен кейін сандарды ауыстырып, тірекке қарамай қайталаңыз.

Ашық перспектива

Бақылау нүктесі бөлшек, қатынас, пайыз және пропорцияны жаңа жағдайларда біріктіреді.

Курс мазмұны