
Математика: іргетастан жоғары математикаға дейін 16-сабақ (барлығы 59)
Пайыз: үш формуланың орнына жүзден бір үлес
Пайызды бөлшек және ондық санмен байланыстырып, жеңілдік пен өсімді бірлік арқылы есептейміз және үлестің қай негізден алынғанын тексереміз.
Картадағы орнымыз
Қатынастың арнайы түрін — 100-ге қатысты салыстыруды зерттейміз.
Алдымен таныс бейне
Жүз тең ұяшықтың 37-сі боялса, ол 37/100 = 0,37 = 37%.
Дәл мағынасы
Пайыз — жүзден бір үлес. Есептеуде әрқашан 100% болатын негізді атау керек; негіз өзгерсе, бірдей сан басқа пайыз береді.
Сабақтың тірек сигналы
мағына → модель → есептеу → тексеру → өз сөзіңмен түсіндіру
100% негізін атау → пайызды үлеске айналдыру → көбейту → нәтижені шамамен тексеру
Талданған мысал
80 000 теңгенің 15%-ы 80 000 × 0,15 = 12 000; жеңілдіктен кейін 68 000 қалады.
Көмегі азайған мысал
Мысалдағы сандарды өзгертіп, шешімді дайын жолға қарамай қайталаңыз. Алдымен нәтижені шамалаңыз, содан кейін дәл есептеп, бастапқы шартпен тексеріңіз.
Көмексіз жаңғыртыңыз
- Негізгі ұғымды бір сөйлеммен анықтаңыз.
- Тірек сигналын жапқан күйде қайта жазыңыз.
- Мысалды басқа сандармен шешіп, әр қадамның себебін айтыңыз.
Қатені тауып түзетіңіз
20% төмендеп, кейін 20% өскенде бастапқы мән қайтады деу қате: екінші пайыз кішірек жаңа негізден алынады.
Жаңа жағдайға көшіру
Осы байланысты өзіңіз өлшей алатын жағдайға қолданыңыз. Шамаларды, өлшем бірліктерін және модель жарамды болатын шекараны атаңыз. Жауапты екінші тәсілмен немесе кері амалмен тексеріңіз.
Тапсырма
Міндетті. 80 000 теңге бағаға алдымен 15%, кейін жаңа бағаға 10% жеңілдік қолданылып, жалпы төмендеу пайызын табыңыз.
Өз дерегіңізбен. Күнделікті өмірден осы құрылымға сай бір мысал құрып, оны сөзбен, формуламен және тексерумен көрсетіңіз.
Қалауыңызша. Жеті күннен кейін сандарды ауыстырып, тірекке қарамай қайталаңыз.
Ашық перспектива
Пропорция пайыз бен масштаб есептерінде қандай қатынас тұрақты қалатынын айқын көрсетеді.
Пікірлер (0)
Пікір қалдыру үшін кіріңіз →
Әзірге пікір жоқ. Бірінші болыңыз.