Технология
NASA ASCENT Propulsion Dual Mode шағын серігінің жерүсті сынақтарын аяқтады. Үлкен қорап көлеміндегі аппарат бір улы емес отынды жоғары тартылысты химиялық қозғалтқышқа және үнемді электр микрожетектеріне береді. Жүйенің құрылымын, өткен тексерулерді және тоғыз айлық ұшу міндеттерін түсіндіреміз.
IT
Астанадағы HackAlem AI халықаралық хакатонына талапты орындаған 2415 адам қатысып, Guinness World Records рекорды тіркелді. Бұған дейінгі көрсеткіш 2089 адам болған. Нәтиженің қалай расталғанын, қатысушы саны шешім сапасын неге толық өлшемейтінін және хакатоннан кейін прототиптерге не қажет екенін түсіндіреміз.
Экономика
Осы демалыста Қазақстандағы «Дала дәмі» жәрмеңкелеріне шамамен 3,5 мың тонна отандық ауыл шаруашылығы өнімі шығарылды. Бұл алдыңғы аптадағы көлемнен екі есеге жуық көп. Делдалсыз сауда қалай ұйымдастырылғанын, тегін орынның фермер үшін маңызын және жәрмеңкенің бағаға әсерін қандай дерекпен бағалауға болатынын түсіндіреміз.
Саясат
БҰҰ Бас Ассамблеясының 81-сессиясы аясында Қазақстан СІМ басшысы Кипр, Грузия және Румыниядағы әріптестерімен кездесті. Күн тәртібіне энергетика, инвестиция, көлік, логистика және Орта дәліз кірді. Ресми түрде қандай бағыттар аталғанын және практикалық нәтижені бағалау үшін тағы нені күту керектігін түсіндіреміз.
Мәдениет
Voice of Turan 2026 халықаралық қазақ әні фестивалі Түркістанда 25–27 қыркүйекте өтеді. Бағдарламада гала-концерт, «Жұлдызды жұп» және «Қазақ әні» байқауы бар. Өтетін орнын, күндерін, қатысушы елдерді жинап, жетінші фестивальдің кәдімгі концерттен айырмасын түсіндіреміз. Ресми бағдарламада әзірге қандай дерек жоқ екенін және сапар алдында нені тексеру керегін де айтамыз.
Спорт
Қазақстан құрамасы Жапонияда өтіп жатқан 2026 жылғы Азия ойындарының алтыншы күнінде бес қола медаль жеңіп алды. Жеңіл атлетика, нысана көздеу, семсерлесу және ескек есуден кімдер жүлдеге жеткенін, спортшылардың нәтижесін және келесі күн қарсаңындағы жалпы медаль санын түсіндіреміз. Төртінші орындарды да атап, кестедегі көрсеткіш неліктен әлі өзгеруі мүмкін екенін айтамыз.
IT
Microsoft Storm-3168 тобының Azure ортасына шабуылын сипаттады: қолға түскен қызметтік тіркелгілер барлау жүргізіп, кейін 150-ден астам қауіпті операция бастаған. Негізгі жою тізбегі шамамен жеті минутқа созылды. Не өшірілгенін, құпия кілт қалай ашық қалуы мүмкін екенін және қай қорғаныс залалды шектегенін түсіндіреміз. Соңында бұлттық сервис қолданатын ұйымдарға арналған бес тексеру берілген.
Әлем
БҰҰ Бас Ассамблеясы теңіз деңгейінің көтерілу қаупі жөніндегі саяси декларацияны қабылдады. Жиында келтірілген дерек бойынша өсім жылына 2,1 миллиметрден 4,7 миллиметрге дейін үдеген, ал 2050 жылға қарай жағалау қатеріне бір миллиардтан астам адам ұшырауы мүмкін. Шешімнің порттарға, әлемдік саудаға, бағаға және мұхиттан алыс елдерге де әсерін түсіндіреміз.
Пікір
Қазақстанда жаңа жоғары конституциялық консультативтік орган — Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясы өтті. Конституция мен заңға сүйеніп, Кеңеске кім кіретінін, заң жобасын қалай ұсына алатынын, оның өкілеттігі мемлекеттік органдардың шешімінен несімен ерекшеленетінін және қоғам нақты ықпалды қандай нәтижемен бағалай алатынын түсіндіреміз. Бір және үштен екі дауыс межесінің айырмасын да жеке көрсетеміз.
Саясат
Каспийдегі іздеу жұмысы аяқталды: оқу-жаттығу тапсырмасы кезінде теңізге ұшып кеткен 17 әскери қызметшінің үшеуі құтқарылып, 14-і қаза тапты. Бес лауазымды тұлға күдікті ретінде уақытша ұстау изоляторына қамалды, тергеу жалғасып жатыр. Істің барысы, отбасыларға көмек және әлі жауабы жоқ мәселелер туралы расталған деректерді жинадық.
Экономика
Ұлттық статистика бюросы пияз, сәбіз, алма, қияр, картоп, қант, тауық еті және сүйекті сиыр еті бағасының бір аптада төмендегенін тіркеді. Пайыздарды, қалалар арасындағы айырманы және бұл деректің шегін түсіндіреміз: кейбір өнімнің бір аптада арзандауы бүкіл тұрмыс құны төмендеді дегенді білдірмейді.
Технология
АҚШ Федералдық авиация басқармасының сарапшылары Қазақстанның ұшу қауіпсіздігін мемлекеттік қадағалау жүйесін бағалауды аяқтады. Алдын ала кезең өтті, бірақ Category 1 мәртебесі әлі берілген жоқ. IASA бағдарламасы нені тексеретінін, келесі рәсімдерді және неге бұл АҚШ-пен тікелей әуе қатынасының маңызды, бірақ соңғы емес шарты екенін түсіндіреміз.
Қоғам
БҰҰ Бас Ассамблеясының жоғары деңгейдегі кездесуінде елдер пандемияның алдын алу және оған дайындық міндеттемелерін растады. Негізгі бағыттар — тұрақты қаржыландыру, қауіпті ерте анықтау, мықты денсаулық сақтау жүйесі және вакцинаға, диагностика мен емге тең қолжетімділік. Келесі маңызды кезең 2027 жылғы мамырда күтіледі.
Технология
NASA, SpaceX және халықаралық серіктестер ұшуға дайындық тексеруінен кейін Crew‑13 миссиясын әзірлеуді жалғастыруға рұқсат берді. Халықаралық ғарыш станциясына ұшу 1 қазаннан ерте болмайды. Экипаж құрамын, ұшырылым алдындағы тексеруді және жарияланған уақыттың соңғы шешімге дейін нысаналы болып қалу себебін түсіндіреміз.
Қоғам
Shanraq-тың 30 сабақтан тұратын тегін курсында Python арқылы қазақша мәтінге арналған жергілікті ЖИ үлгісін жасайсыз. Сұрақты талдап, тексерілген деректі тауып, оның мерзімі мен дереккөзін көрсетуді үйренесіз. Дерек жетпесе, үлгі жауап беруден неге бас тартқанын түсіндіреді. Мысалдар кәдімгі компьютерде, ақылы API-сіз іске қосылады.
Қоғам
Shanraq.org сайтында төртінші тегін бағдарламалау курсы пайда болды --- **Rust нөлден**. Тілді түбірінен бастап талдаймыз: бірінші бағдарламадан және Cargo-дан бастап, владениеге, заимствованиеға, құрылымдарға, тізбектелулерге, қателерді өңдеуге және көп ағындылыққа дейін. Төлемсіз және міндетті тіркеусіз, өз қарқыныңызда.
Қоғам
Shanraq-тың жаңа курсы SQL тілін күнделікті түсінікті міндет — отбасының кірісі мен шығысын есепке алу арқылы түсіндіреді. 13 тәжірибелік сабақта білім алушы алғашқы кестеден тексерілетін есепке, индекске және сақтық көшірмеге дейін жетеді. Сұрауларды компьютерде, планшетте немесе смартфонда тікелей браузер арқылы орындауға болады.
Қоғам
Shanraq-тың ашық курсы Python тілін біртұтас жоба арқылы меңгеруге көмектеседі: білім алушы ресми дереккөздерден мәлімет алады, оны тексереді, талдайды және нәтижесін қайта жасауға болатын есепке айналдырады. 57 сабақтың кімге арналғанын, қалай құрылғанын және ақша тақырыбының неліктен дайын жауап емес, оқу міндеті екенін түсіндіреміз.
Пікір
31 тамызда Құрылтай 145 депутаттың 141-нің даусымен Ерлан Қаринді Қазақстанның тұңғыш вице-президенті етіп бекітті. Енді ол — билік кезегіндегі бірінші адам. Оны бары үшін емес, жоғы үшін таңдады: партия да, бизнес те, мандат та вице-президентке заңмен тыйым салынған.
Пікір
2014 жылғы Қырым, 2022 жылғы қаңтар оқиғалары және Ресейдің Киевке жасаған блицкригі бөлек-бөлек талданады. Бұл — бір тізбектің буындары, ал Қостанайдан Шығыс Қазақстанға дейінгі облыстарымыз сол тізбекте келесі кезекте тұрған. Тізбек келіссөзде де, санкцияда да емес — Киев түбінде үзілді.
Пікір
Ол Гренландияға қарсы әскери күш қолдануды апталар бойы жоққа шығармады. Еуропалық әскерлер келді, сегіз үкімет Данияны ашық қолдады. 21 қаңтарда ол күшті жоққа шығарды. Гренландия, баждар, Иран, үшінші мерзім — төрт рет қабырғаға тіреліп, бірде-бір рет өз еркімен тоқтаған жоқ.
