Shanraq.org Shanraq.org

Қаржы — Shanraq.org талдаулары

Соңғы жарияланымдар

Экономика

Қазақстан бюджетіне 20,2 трлн теңге түсті: өсім қайдан келді?

Трансферттерді есептемегенде тоғыз айдағы мемлекеттік бюджет кірісі 16,3%-ға өсіп, 20,2 трлн теңгеге жетті, деп хабарлады Қаржы министрлігі. Салық түсімдері 3 трлн теңгеге артқан. Номиналды кірістің өсуі бюджет мүмкіндігінің дәл сондай өсуі емес екенін түсіндіреміз.

Экономика

ХВҚ әлемдік өсімді күтеді, бірақ елдер арасындағы алшақтыққа ескертті

13 қазанда таныстырылған ХВҚ болжамы бойынша әлем экономикасы 2026 жылы 3,1%-ға, 2027 жылы 3,4%-ға өседі. Алайда жасанды интеллектке инвестицияның пайдасы елдерге бірдей тимейді, инфляциялық қысым да сақталады. Энергия мен азық-түлік импорттаушылар үшін тәуекел қандай?

Экономика

Қазақстанның сыртқы шоты $2,4 млрд профицитке шықты: бұл теңге үшін нені білдіреді?

Ұлттық экономика министрлігінің дерегінше, 2026 жылдың алғашқы жартысында ағымдағы шот $2,4 млрд профицит көрсетті. Экспорт пен импорттағы өзгерісті, теңге бағамына ықтимал әсерін және бұл нәтижеден әзірге қандай қорытынды жасауға болмайтынын түсіндіреміз.

Экономика

Ресей Банкі «Сибур» және «Ростелеком» облигацияларына қатысты айла-шарғыны анықтады

Реттеуші өзара келісілген мәмілелерді тексерудің нәтижесі мен қатысушыларға қолданылған шараларды жариялады. Ресей Банкі 8 қазанда өзара байланысты ұйымдар мен олардың иелері 2025 жылы «Сибур Холдинг» пен «Ростелеком» облигацияларымен келісілген мәмілелер жасағанын анықтағанын хабарлады. Реттеушінің бағалауынша, мұндай әрекеттер анонимді саудадағы әділ баға қалыптасуын бұрмалаған.

Экономика

ХВҚ: жасанды интеллект өсімге серпін береді, бірақ қымбат энергия мен қарыз қысым жасайды

ХВҚ басшысы Кристалина Георгиева әлемдік экономикаға әсер ететін үш үрдісті атады: ЖИ-ға инвестиция, қымбат энергия және мемлекеттік қарыз. Оның айтуынша, ЖИ-ға қатысты жабдықтар әлемдік тауар саудасының оннан бірінен астамын құрайды, бірақ пайда біркелкі таралмайды.

Экономика

6,5 трлн теңге қайтарылды ма? Бас прокуратура сомасының ішкі есебі

Бас прокуратура өкілі активтерді қайтару нәтижесін 6,5 трлн теңге деп атады. Бірақ оның шамамен 5,2 трлн теңгесі — алдағы жобаларды іске асыру міндеттемелері. Жаңа сұхбатты жылдық есеппен салыстырып, мемлекетке нақты не түскенін түсіндіреміз.

Экономика

Теңге нығайды, бірақ ақша қымбаттап жатыр: ҰБ инфляцияны бір қолымен тежеп, екіншісімен қалай күшейтеді

ҰБ ресми деректері арқылы банк ақшасының тетігін көрсетеміз: несие неге бір мезетте депозит жасайды, 15,79 трлн ₸ ақша базасы 54,99 трлн ₸ кең ақша массасымен қалай қатар өмір сүреді және несие өсімі инфляциялық қысымның бір бөлігіне қалай айналады.

Экономика

KASE индексі 0,83% төмендеді: 28 қыркүйекте нарықты қандай акциялар әлсіретті

Қазақстан қор биржасының индексі 28 қыркүйекті 7 721,69 тармақта аяқтап, 0,83% жоғалтты, ал индекстік акциялар саудасының көлемі 792,4 млн теңгеге дейін өсті. Қазатомөнеркәсіп, Kaspi.kz және ҚазТрансОйл қағаздары көбірек төмендеді. Бір күнгі қозғалыс неге ұзақ тренд емес екенін түсіндіреміз.

Экономика

МММ мәңгілік: С. Мавродидің ісін ҚР Ұлттық Банкі жалғастыруда

Мавроди билеттерінің бағасын аптасына екі рет өзі жариялады, ал пирамидасы құламады — оны сырттан тоқтатты. Ол жетпіс алты жылға кешікті: МММ аббревиатурасын банктер ақшаны ауадан жасайтын Федералдық резерв әдістемесі бұрыннан иеленген. АҚШ қарызы — 40 триллион.

Экономика

Шульхани: ақша саудасы — харам

Шульхани — Иерусалим ғибадатханасындағы айырбастаушы: салықты тек тир шекелімен төлеуге болатын. Ол төрттен сегіз пайызға дейін алып, ештеңе өндірмейтін — табысты оған бөтен төлемнің міндеттілігі жасайтын. Оның үстелдерін Иса аударып тастады.

Экономика

Палантир: дауыс беріп ауыстыруға болмайтын компания

Палантир туралы жиырма жыл таласады, бірақ басқа нәрсе жайлы. Компания 2003 жылы ЦРУ венчурлік қорының ақшасына шықты және немен айналысатынын жасырмайды. Ең бастысы құрылтайшылардың сөзінде емес, жарғысында: акциялардың бір класы оларға 49,999999% дауыс береді.

Экономика

Соқыр аймақтар: Қазақстанды мақтайтындар да, сынайтындар да көрмейтін нәрсе

Қазақстан туралы төрт оптикамен жазады — мемлекеттік, сыншыл, іскерлік және геосаяси, — әрқайсысы өзінікін байқамауға бейімделген. Сандарды линзасыз жинап, ешқайсысы көрмейтінін талдаймыз: ел шыңды өлшейді, ал экономиканың беріктігін оның түбі айқындайды.

Экономика

Төлдейтін ақша: хрематистиканы «экономика» деп қалай таныстырды

Аристотель шаруашылықты екіге бөлген: үй қажетін өтейтін ойкономия және ақша үшін ақша жинайтын хрематистика. Екіншісі жеңіп, өзін экономика деп атады. Гректің пайызды «төл» деп атағаны, үш ибраһимдік діннің де өсімқорлыққа тыйым салғаны және мөлшерлеменің шын мәні.

Экономика

Ақша: сенімнің қысқа тарихы

Ақша зат сияқты көрінеді — тиын, банкнот, шоттағы сан. Мәні келісім: қағаздың құны өзінде емес, айналадағылар оны еңбекке айырбастауға келіскенінде. Алдымен алтынға сенді, содан мемлекетке, енді барған сайын кодқа. Инфляция неге банкнотты емес, сенімді бұзады.