Shanraq.org Shanraq.org

Экономика — Shanraq.org талдаулары

Соңғы жарияланымдар

Экономика

Рахман қайнарына апаратын жолдың 13 шақырымы ашылды: саяхатшыға не өзгереді?

Шығыс Қазақстанда Катонқарағай мен Рахман қайнарына баратын жолдың жаңартылған бөлігі пайдалануға берілді. Әкімдік 13 шақырым жаңа асфальт пен су бұру құрылғылары туралы хабарлады. Қай тұс жөнделгенін және бүкіл бағытпен шатастырмау керегін түсіндіреміз.

Экономика

6,5 трлн теңге қайтарылды ма? Бас прокуратура сомасының ішкі есебі

Бас прокуратура өкілі активтерді қайтару нәтижесін 6,5 трлн теңге деп атады. Бірақ оның шамамен 5,2 трлн теңгесі — алдағы жобаларды іске асыру міндеттемелері. Жаңа сұхбатты жылдық есеппен салыстырып, мемлекетке нақты не түскенін түсіндіреміз.

Экономика

Теңге нығайды, бірақ ақша қымбаттап жатыр: ҰБ инфляцияны бір қолымен тежеп, екіншісімен қалай күшейтеді

ҰБ ресми деректері арқылы банк ақшасының тетігін көрсетеміз: несие неге бір мезетте депозит жасайды, 15,79 трлн ₸ ақша базасы 54,99 трлн ₸ кең ақша массасымен қалай қатар өмір сүреді және несие өсімі инфляциялық қысымның бір бөлігіне қалай айналады.

Экономика

Әлемде азық-түлік бағасы қайта өсті: астық пен қант неге қымбаттады

FAO азық-түлік бағасы индексі қыркүйекте 136 тармаққа жетті: тамыздан 1,5%, былтырғыдан 5,8% жоғары. Өсімге астық пен қант көбірек әсер етті, ал ет пен сүт өнімдері сәл арзандады. Әлемдік индекс дүкендегі бағаға неге бірдей көшпейтінін түсіндіреміз.

Экономика

Алматы маңында жылына миллиард литр шығаратын зауыт ашылды: $344 млн қайда жұмсалды

Боралдайда жылына бір миллиард литрге дейін алкогольсіз сусын шығаратын кәсіпорын ашылды. Жоба шамамен 230 жұмыс орнын және экспортты көздейді, ал толық өндірістік іске қосу сынақ кезеңінен кейін аяқталады.

Экономика

Қазақстандағы жылу маусымы: желілер 99% дайын, бірақ Семей ерекше бақылауда

Үкімет жылу желілерінің дайындығы 99 пайызға жетіп, бес өңірде маусым басталғанын хабарлады. Энергия көздерінде 4,9 млн тонна көмір мен 127 мың тонна мазут бар, алайда Семейдегі жоспар 82% ғана орындалған — қыстың сенімділігін осындай жергілікті кешеуілдер анықтайды.

Экономика

Қазақстан мен Германияның $54 млрд портфелі: қай жобалар келіссөзден өндіріске өте алады

Берлиндегі келіссөзде Қазақстан мен Германия шамамен $54 млрд тұратын 40 өнеркәсіптік жобадан құралған портфельді жариялады. Күн тәртібінде маңызды шикізатты өңдеу, өндірісті жергіліктендіру, энергетика, логистика және инвестицияны қорғау бар; енді нақты мерзім мен іске қосылған кәсіпорын маңызды.

Экономика

KASE индексі 0,83% төмендеді: 28 қыркүйекте нарықты қандай акциялар әлсіретті

Қазақстан қор биржасының индексі 28 қыркүйекті 7 721,69 тармақта аяқтап, 0,83% жоғалтты, ал индекстік акциялар саудасының көлемі 792,4 млн теңгеге дейін өсті. Қазатомөнеркәсіп, Kaspi.kz және ҚазТрансОйл қағаздары көбірек төмендеді. Бір күнгі қозғалыс неге ұзақ тренд емес екенін түсіндіреміз.

Экономика

Сегіз айда 391 бұзушылық: Қызылорда облысындағы жұмыс берушілерді тексеру нені көрсетті

Қызылорда облысының еңбек инспекторлары 2026 жылдың қаңтар–тамызында 264 тексеру өткізіп, 391 бұзушылық анықтады және 210 нұсқама берді. Бұл жай есеп емес: бизнеске жалақы, шарт пен қауіпсіздік рәсімдері қай жерде қажет екенін, ал қызметкерге құқығын қорғау жолының қаншалық түсінікті болуы керегін көрсетеді.

Экономика

Қазақстанның 2026 жылғы астығы: алқаптардың 81,5%-ынан 18,6 млн тонна жиналды

Қазақстан диқандары 12,7 млн гектарды жинап, 18,6 млн тонна астық алды. Өнімділік, орақ қарқыны, майлы дақылдар мен техниканың дайындығы нені көрсететінін және аралық нәтиже неге маусымның соңғы қорытындысы емес екенін түсіндіреміз.

Экономика

Дүниежүзілік туризм күні 2026: жасанды интеллект саяхатты қалай өзгертеді және бұл Қазақстанға не береді

БҰҰ Дүниежүзілік туризм күнін жасанды интеллект пен цифрлық өзгеріске арнады. Осы тұста Қазақстанның орналастыру орындары қаңтар–маусымда 4,77 млн келушіге қызмет көрсетті. Алгоритмдердің өңірлерге қалай көмектесетінін және ашық дерексіз танымал орындарға жүктемені неге арттыратынын түсіндіреміз.

Экономика

«Дала дәмі» жәрмеңкелері: Қазақстан 3,5 мың тонна өнімді не үшін ұсынды

Осы демалыста Қазақстандағы «Дала дәмі» жәрмеңкелеріне шамамен 3,5 мың тонна отандық ауыл шаруашылығы өнімі шығарылды. Бұл алдыңғы аптадағы көлемнен екі есеге жуық көп. Делдалсыз сауда қалай ұйымдастырылғанын, тегін орынның фермер үшін маңызын және жәрмеңкенің бағаға әсерін қандай дерекпен бағалауға болатынын түсіндіреміз.

Экономика

Қазақстанда бір аптада қандай азық-түлік арзандады: 23 қыркүйектегі дерек

Ұлттық статистика бюросы пияз, сәбіз, алма, қияр, картоп, қант, тауық еті және сүйекті сиыр еті бағасының бір аптада төмендегенін тіркеді. Пайыздарды, қалалар арасындағы айырманы және бұл деректің шегін түсіндіреміз: кейбір өнімнің бір аптада арзандауы бүкіл тұрмыс құны төмендеді дегенді білдірмейді.

Экономика

МММ мәңгілік: С. Мавродидің ісін ҚР Ұлттық Банкі жалғастыруда

Мавроди билеттерінің бағасын аптасына екі рет өзі жариялады, ал пирамидасы құламады — оны сырттан тоқтатты. Ол жетпіс алты жылға кешікті: МММ аббревиатурасын банктер ақшаны ауадан жасайтын Федералдық резерв әдістемесі бұрыннан иеленген. АҚШ қарызы — 40 триллион.

Экономика

Astana Hub және 35 жылдық нөлдеу дәстүрі

Мен Astana Hub қатысушысымын және ашық айтамын: салық жеңілдігі жұмыс істейді әрі стартапқа қажет, ал қалғаны маған ештеңе бермеді. Сұрақ туады: тек жеңілдік жұмыс істесе, оған технопарк, ғимарат және жылына 1,5 миллиард теңге жалдау ақысы не үшін керек болды?

Экономика

Шульхани: ақша саудасы — харам

Шульхани — Иерусалим ғибадатханасындағы айырбастаушы: салықты тек тир шекелімен төлеуге болатын. Ол төрттен сегіз пайызға дейін алып, ештеңе өндірмейтін — табысты оған бөтен төлемнің міндеттілігі жасайтын. Оның үстелдерін Иса аударып тастады.

Экономика

Палантир: дауыс беріп ауыстыруға болмайтын компания

Палантир туралы жиырма жыл таласады, бірақ басқа нәрсе жайлы. Компания 2003 жылы ЦРУ венчурлік қорының ақшасына шықты және немен айналысатынын жасырмайды. Ең бастысы құрылтайшылардың сөзінде емес, жарғысында: акциялардың бір класы оларға 49,999999% дауыс береді.

Экономика

Соқыр аймақтар: Қазақстанды мақтайтындар да, сынайтындар да көрмейтін нәрсе

Қазақстан туралы төрт оптикамен жазады — мемлекеттік, сыншыл, іскерлік және геосаяси, — әрқайсысы өзінікін байқамауға бейімделген. Сандарды линзасыз жинап, ешқайсысы көрмейтінін талдаймыз: ел шыңды өлшейді, ал экономиканың беріктігін оның түбі айқындайды.

Экономика

Төлдейтін ақша: хрематистиканы «экономика» деп қалай таныстырды

Аристотель шаруашылықты екіге бөлген: үй қажетін өтейтін ойкономия және ақша үшін ақша жинайтын хрематистика. Екіншісі жеңіп, өзін экономика деп атады. Гректің пайызды «төл» деп атағаны, үш ибраһимдік діннің де өсімқорлыққа тыйым салғаны және мөлшерлеменің шын мәні.

Экономика

Сезілмеген өсім: 2026 жылдың ортасында Қазақстан экономикасы нені көрсетеді

2026 жылдың бірінші жартыжылдығында ЖІӨ 4,1 пайызға, өңдеу өнеркәсібі 9,8, жеке инвестиция 21,4 пайызға өсті. Сол статистикадан: бірінші тоқсанда нақты жалақы 2,3 пайызға түсті — ЕАЭО-дағы ең нашар көрсеткіш, бөлшек сауда екі есе баяулады. Екі сан да дұрыс. Екеуі де бір дереккөзден.