Алдымен, кейін, соңында: тізімді әңгімеге айналдырамыз

Картадағы орнымыз

Тірек әрекетті қысқа бағыт ретінде көрсетеді: жағдаят белгісі, қажетті сөйлем, әңгімелесушінің жауабы және нәтижені тексеру. Көрсеткілерді саусақпен жүргізіп, әр түйіннің мағынасын айтыңыз, кейін сызбаны жауып, таза парақта қалпына келтіріңіз. Түс қадамды табуға көмектеседі, бірақ жауап түссіз де шығуы керек.

Өмірлік жағдай

Досыңыз сыртқа шығуға дайындық карточкаларын аралас күйде алды және бірінші не істеу керегін білмейді. Бір қадамның орны ауысса, нәтижесі өзгеретін әрекет бағытын құрасыз.

Тыңдаңыз және жауап беріңіз

Тыңдау: Алдымен мен оянамын. — Әрекет тізбегін бастаймын.

Тыңдау: Содан кейін төсегімді жинаймын. — Келесі әрекетті көрсетемін.

Тыңдау: Одан соң киінемін. — Тізбекті жалғастырамын.

Тыңдау: Сосын сөмкемді тексеремін. — Келесі қадамды ауызекі түрде айтамын.

Тыңдау: Соңында үйден шығамын. — Тізбектің соңын көрсетемін.

Тыңдау: Бірінші не істейсіз? — Алғашқы әрекетті сыпайы сұраймын.

Жаттығуды орындау реті

Бірінші тыңдағанда мәтінді жауып, орын мен сөйлеушінің мақсатын анықтаңыз. Екінші рет қазақша жолды ашып, мағыналық бөліктерге бөліңіз де, жазбадан кейін асықпай қайталаңыз. Үшінші рет үлгіні алып тастап, уақытты, тауарды, қызметті немесе себепті өзгертіп, өз сөйлеміңізді айтыңыз. Жазба айтылым үлгісін береді; түсінуді дұрыс жауап не әрекет дәлелдейді.

Нақты үлгі

Байланыстырғыштар сағат уақытын емес, әрекеттің тізбектегі орнын көрсетеді. Алдымен бағытты ашады, содан кейін, одан соң және ауызекі сосын жалғастырады, соңында аяқтайды. Етістік сөйлеушінің әрекеті болып қалады: оянамын, жинаймын, киінемін, тексеремін, шығамын.

Тірек белгі

АЛДЫМЕН → СОДАН КЕЙІН → ОДАН СОҢ / СОСЫН → СОҢЫНДА

Ереженің шегі

Бұл сөздер себепті дәлелдемейді: «содан кейін» «соның салдарынан» деген емес. Ресми нұсқаулықта бірмәнді рет пен нөмірлеуді таңдаңыз; тірі әңгімеде нұсқалар қайталауды азайтады. Сосын ауызекі тілде табиғи, бірақ әр сөйлемде тұруы міндетті емес.

Түсіндірмеге дейін болжаңыз

Үлгіні оқымай тұрып жағдаятты қарап, міндетті шын орындайтын сөйлемді таңдаңыз. Болжамды жазыңыз. Түсіндірмеден кейін жеке жалғауды емес, мағыналық белгіні белгілеңіз: әдеттегі әрекет, рет, мөлшер, өтініш, жазылу уақыты, белгі немесе табылған қате.

Тірексіз қалпына келтіріңіз

Бетті жауып, тіректің төрт негізгі түйінін алпыс секундта салыңыз. Сурет бойынша таныс сөйлемді, өзгертілген сөйлемді және әңгімелесушінің лайық жауабын айтыңыз. Бір қадам жоғалса, тек сол бөлікті ашып, тізбекті қайта қалпына келтіріңіз.

Қатені тауып, түзетіңіз

Оқушы соңында сөзінен бастап, кейін алдымен дейді; тыңдаушы бастапқы қадамды жоғалтады. Төрт карточканы солдан оңға орналастырып, әрқайсысына бір белгі беріңіз. Кейін байланыстырушыларды алып тастап, орны бойынша қалпына келтіріңіз.

Жаңа жағдайға көшіріңіз

Өмірлік міндеттің өзін өзгертіңіз: басқа таң, сатып алу, тағам, уақыт, мекеме немесе мәселе. Серіктес бір бейтаныс карточка беріп, жатталған диалогты қайталамай, мағынаны нақтылай алғаныңызды тексереді.

«Менің ортам» жобасындағы өзгеріс

Күн жолағына төрт реттік көрсеткі және «уақыт аз болса» деген бір тармақ қосыңыз. Көрсеткілер бетті безендірмей, нақты әрекеттерді байланыстыруы керек.

Тапсырма

Міндетті. Жаңа төрт қадамдық әрекетті төрт түрлі байланыстырушымен түсіндіріңіз. Түсіну тексеруі. Серіктес екі қадамды әдейі ауыстырады; қатені тауып, қауіпсіз ретті қалпына келтіріңіз.

1, 7 және 30 күннен кейін қайталау

• Ертең тіректі қалпына келтіріп, екі сөйлемді оқымай ойнаңыз.
• Жеті күннен кейін жаңа тұрмыстық міндетті орындап, 10 өлшемнің кемінде 7-еуін орындаңыз.
• Отыз күннен кейін құрылымды қауіпсіз шынайы жағдайда қолданып, енді қажет емес тіректі белгілеңіз.

Келесі сабақ: Дүкенде: тауар, мөлшер, баға және сатып алуды тексеру