Қорытынды дерекке сүйенеді: тұжырым, дәлел, байланыс

Картадағы орнымыз

Сызбадағы төрт бөлікті саусақпен көрсетіп, әрқайсысының қызметін атаңыз. Содан кейін картаны жабыңыз. Түс тексеру ретін көруге көмектеседі, бірақ дәлелдің орнына жүрмейді. Бір бөлікке мәлімет жетпесе, бос қалдырып, себебін айтыңыз. Мұндағы сандар — ойдан алынған оқу деректері; біз нақты кітапхана статистикасын таратпаймыз.

Өмірлік жағдай

Топ жолсілтемені қашан талқылауды шешеді. Келушілер кестесінде сейсенбі алда. Бірақ сол күні бос орын көбірек пе? Бұған жауап беру үшін зал сыйымдылығы мен бос уақыты туралы мәлімет керек.

Тыңдап, жауап беріңіз

Тыңдау: Менің тұжырымым: сейсенбіде келуші көп. — Шектеулі тұжырым айтамын.

Тыңдау: Кестеде он сегіз адам көрсетілген. — Дәлелді атаймын.

Тыңдау: Бұл тек үш күннің салыстыруы. — Қорытынды шегін көрсетемін.

Тыңдау: Залда бос орын бар ма? — Жетпейтін мәліметті сұраймын.

Тыңдау: Оны бұл кестеден біле алмаймыз. — Дәлелдің шегін айтамын.

Тыңдау: Алдымен орын санын тексерейік. — Қосымша тексеруді ұсынамын.

Жаттығу жолы

Алдымен мәтінді жауып тыңдаңыз: әр сөзді естімесеңіз де, негізгі мағынаны айтыңыз. Екінші тыңдауда тек тірек сөздер мен сандарды жазыңыз; үшіншіде мәтінді ашып, алғашқы болжамдағы бір қатені табыңыз. Қазақша сөйлемді әріптеп бөлмей, тұтас қайталаңыз. Мағына әлі белгісіз болса, 60-сабақтағы тәсілмен серіктестен керекті бөлікті қайталауын сұраңыз.

Дәл үлгі

Уәж тұжырым → дәлел → бұл дәлел неге жарайды тәртібімен құрылады. «Осы үш күннің ішінде сейсенбіде ең көп адам келген» дегенді 12, 18, 15 мәндері дәлелдейді. «Сейсенбіде зал бос» дегенді бұл сандар дәлелдемейді: олар бос орын емес, келуші санын көрсетеді. Қандай қосымша құжат қажет екенін атаңыз.

Тірек белгі

ТҰЖЫРЫМ → ДӘЛЕЛ → БАЙЛАНЫС → ШЕК

Ереженің шегі

Себеп-салдарды айту үшін екі санның қатар тұруы жеткіліксіз. Дұрыс есептің өзі адамдардың неге дәл сейсенбіде келгенін айтпайды.

Түсіндірмеден бұрын болжаңыз

Үлгіні оқымай тұрып, қандай қорытынды күтетінін және нені растай алатыныңызды жазыңыз. Жауапты қай сөз не сан өзгерте алатынын айтыңыз. Содан кейін болжамды дерекпен салыстырыңыз; өз ойыңызды түзету — зейіннің белгісі.

Тірексіз еске түсіріңіз

Мәтін мен сызбаны жабыңыз. Бір минутта төрт тіректі салыңыз, қазақша екі байланысты сөйлем айтыңыз және белгілі мәліметтің қай жерде аяқталатынын серіктеске түсіндіріңіз. Кейін бетті ашып, әр бөлшекті салыстырып, дәл емес бір сөзді түзетіңіз.

Қатені тауып, түзетіңіз

Оқушы «18 келуші бар, демек зал бос» дейді. Қандай жасырын алғышарт жетіспейді? Ойды сақтықпен қайта айтыңыз.

Жаңа жағдайда қолданыңыз

Серіктес жаңбыр оқырман санын көбейтті дейді. Қолда тек келуші кестесі бар. Қай күндердің ауа райы мен қандай кезең дерегін сұрайсыз?

«Менің ортам» жобасын толықтыру

«Менің ортам 2.1» жобасы жеке дерексіз, ойдан шығарылған оқу жолсілтемесі болып қалады. Әр қорытындыға бастапқы хабарды, тексерілген күнді және әлі белгісіздікті сақтаңыз. Жолсілтемеге уәж карточкасын қосыңыз: тұжырым, бақылау, қорытынды және жетіспейтін дәлел. Белгісізді ашық қалдырыңыз.

Тапсырма

Екі тұжырым жазыңыз: бірін кесте растайды, екіншісіне жаңа мәлімет керек. Әрқайсысына дереккөзін атап, қорытындының шегін қазақша айтыңыз.

1, 7 және 30 күннен кейін қайталау

• Ертең бір сөйлемді мәтінсіз тыңдап, мағынасы мен дереккөзін еске түсіріңіз.
• Жеті күннен кейін осы картаны жаңа ойдан шығарылған хабарға не сандарға қолданыңыз.
• Отыз күннен кейін шешіміңізді басқа адамға сызбасыз түсіндіріп, расталмаған тұсты табуын сұраңыз.

Келесі сабақ: Сыпайы келіспей, деректі бірге тексеру