1.2 бақылау нүктесі: кеше, қазір және ертең дайын мәтінсіз

Картадағы орнымыз

Тірек уақытты терминдер қатары емес, байқалатын көрініс ретінде көрсетеді. Алдымен уақыт белгісін табыңыз: кеше, әдетте, қазір немесе ертең. Кейін әрекеттің күйін қараңыз: ол аяқталды ма, қайталана ма, сөйлеу сәтінде өтіп жатыр ма, әлде тек жоспарланды ма? Белгіден көрініс пен формаға саусақпен жүріп, жазуларды жауып, жолды өз сөзіңізбен қалпына келтіріңіз.

Өмірлік жағдай

Көпұлтты оқу тобына бейтаныс суреттер, сағат, күнтізбе карточкалары және орындалған жұмыстың іздері беріледі. Бес минутта өткенді қалпына келтіріп, қазіргі әрекетті сипаттап, келесі қадамды келісіп, нақтылау сұрағына жауап беру керек.

Тыңдаңыз және жауап беріңіз

Тыңдау: Кеше топ алғашқы қадамды аяқтады. — Аяқталған алғашқы нәтижені айтамын.

Тыңдау: Әдетте біз жұмысты бірге тексереміз. — Қайталанатын топтық әрекетті айтамын.

Тыңдау: Қазір екі оқушы макет жасап жатыр. — Қазіргі үдерісті айтамын.

Тыңдау: Бір тапсырма әлі аяқталған жоқ. — Аяқталмаған нәтижені айтамын.

Тыңдау: Ертең біз нәтижені көрсетеміз. — Келесі жоспарды айтамын.

Тыңдау: Жоспар өзгерсе, уақытты қайта белгілейміз. — Жоспар шарты мен шешімді байланыстырамын.

Жаттығуды орындау реті

Бірінші тыңдағанда мәтінді жауып, әрекеттің уақытын ғана анықтаңыз. Екінші рет қазақша жолды ашып, уақыт белгісі мен етістік формасын көрсетіңіз де, сөйлемді жазбадан кейін тұтас қайталаңыз. Үшінші рет күнді, қатысушыны не әрекетті ауыстырып, формадан бұрын мағынаны қайта таңдаңыз. Жазба айтылымды береді, ал жаңа орынды сөйлем түсінуді дәлелдейді.

Нақты үлгі

Тексеруде он байқалатын әрекет бар: уақыт белгісін табу; дағды мен үдерісті ажырату; жатыр арқылы үдеріс құру; аяқталған фактіні айту; жақты сәйкестендіру; жоспарды білдіру; бөлек жазылатын шылаумен сұрақ қою; сол уақытта терістеу; себеп пен салдарды байланыстыру; жаңа қатені түзету. Өту үшін тасымал мен ауызша жауапты қосқанда 10 өлшемнің 8-еуі керек.

Тірек белгі

ӨТКЕН → ӘДЕТ → ҚАЗІР → СҰРАҚ/ТЕРІС → СЕБЕП/САЛДАР → ЖОСПАР → 8/10

Ереженің шегі

Бақылау жылдамдықты немесе сахналық акцентті емес, түсініктілік пен уақытты басқаруды бағалайды. Форма көрініске сай болса, табиғи нұсқалар қабылданады. Қатысушылардың келбеті көпұлтты Қазақстанды көрсетеді, бірақ олардың тілі, тегі, діні немесе азаматтығы туралы болжамға негіз болмайды.

Түсіндірмеге дейін болжаңыз

Түсіндірмеге дейін төрт карточка қойыңыз: аяқталды, әдетте, дәл қазір, жоспарланды. Әр естіген сөйлемге алдымен карточка таңдап, байқалған белгіні атаңыз. Содан кейін ғана етістік формасын болжаңыз. Алғашқы жауапты сақтап, үлгімен салыстырыңыз және өзгерісті бір мағыналық сөйлеммен түсіндіріңіз.

Тірексіз қалпына келтіріңіз

Сабақты жауып, бір минутта өткен, осы және келер шақ сызығын салыңыз. Бір таныс сөйлемді қалпына келтіріп, оның уақытын өзгертіп, жаңа сөйлем жасаңыз. Жалғауларды дауыспен бөлмей, екеуін де табиғи айтыңыз. Таңдау жоғалса, формалар тізіміне емес, «көріністе не болып жатыр?» деген сұраққа оралыңыз.

Қатені тауып, түзетіңіз

Оқушы формаларды дұрыс атайды, бірақ суретте жұмыс жүріп жатса да, аяқталған аяқтадық формасының жанына қазір қояды. Нәтиже дайын ба, әлде үдеріс ашық па деп сұраңыз. Кейін уақыт белгісін кеше деп немесе форманы аяқтап жатырмыз деп түзетіңіз.

Жаңа жағдайға көшіріңіз

Адам, әрекет және уақыт шарты бар бейтаныс карточка алыңыз. Дайын үлгісіз сөйлем құрып, серіктеске нақтылау сұрағын қойыңыз және оның жауабынан кейін уақытты өзгертіңіз. Серіктес жатталған сөйлемді емес, уақыт белгісі, әрекет күйі және форма бір-біріне сай келгенін тексереді.

«Менің ортам» жобасындағы өзгеріс

«Менің ортам 1.2» жобасын жинаңыз: аяқталған қадамдар, тұрақты жұмыс, қазіргі кадр, тексеру сұрағы және шынайы жоспар бар қауіпсіз уақыт панорамасы. Өз әңгімеңіздің жазбасын тек автордың келісімімен қосыңыз.

Тапсырма

Міндетті. Дайын мәтінсіз бес минуттық әңгіме өткізіп, бейтаныс карточка мен түзетуді қоса, 10 өлшемнің 8-еуін орындаңыз. Кейінгі тексеру. Жеті күннен кейін сызбасыз жаңа әңгіме айтып, 7 өлшемді орындаңыз.

1, 7 және 30 күннен кейін қайталау

• Ертең уақыт тірегін қалпына келтіріп, оқымай үш жаңа сөйлем айтыңыз.
• Жеті күннен кейін бейтаныс суреттер бойынша кеше, қазір және ертең туралы айтып, 10 өлшемнің кемінде 7-еуін орындаңыз.
• Отыз күннен кейін бір минуттық әңгіме жазып, уақытқа қатысты бір дәлсіздікті тауып, өзіңіз түзетіңіз.

Курс мазмұны