Болады, мүмкін, керек: үш түрлі жауап

Картадағы орнымыз

Бұл тірек жағдаяттан шешімге апарады: қажеттілікті не кедергіні байқау, нақты сөйлемді таңдау, жауапты тыңдау және екі жақтың қорытындыны бірдей түсінгенін тексеру. Жолды саусақпен көрсетіп, сызбаны жауып, есте қайта салыңыз. Әр бөлік ереже атауын жаттауға емес, шынайы әңгімеге керек.

Өмірлік жағдай

Топ картаны көрсету жолын таңдайды. Кітапханада экранды пайдалануға болады, бірақ құрылғы бос болмауы мүмкін; файлды алдын ала сақтау керек.

Тыңдаңыз және жауап беріңіз

Тыңдау: Экранды пайдалануға болады. — Рұқсат бар екенін айтамын.

Тыңдау: Экран бос болмауы мүмкін. — Ықтималдықты айтамын.

Тыңдау: Файлды алдын ала сақтау керек. — Қажетті әрекетті айтамын.

Тыңдау: Мұнда суретке түсіруге болмайды. — Тыйымды айтамын.

Тыңдау: Қағаз картаны да дайындайық. — Қосымша нұсқа ұсынамын.

Тыңдау: Бұл нұсқа бәріне ыңғайлы ма? — Топтың келісімін тексеремін.

Жаттығуды орындау реті

Алдымен жазба мәтінін жапқан күйі тыңдап, сөйлеушінің өтініш жасап, жауап беріп, түсіндіріп не растап тұрғанын анықтаңыз. Содан кейін қазақша жолды ашып, оны толық қайталаңыз және мағынаны өзгерткен сөзді көрсетіңіз. Үшінші тыңдауда бір шартты ауыстырып, өз сөйлеміңізді айтыңыз. Серіктес басқаша түсінсе, нақтылауды сұраңыз — бұл да тілдік дағды.

Нақты үлгі

Болады рұқсат не жарамдылық туралы сұраққа жауап береді; мүмкін нәтиженің белгісіз екенін білдіреді; керек қажетті қадамды атайды. Бір экранды қолдануға рұқсат болса да, ол бос болмауы ықтимал. Үш бөлек карточкаға тиісті сөйлемдерді орналастырыңыз.

Тірек белгі

РҰҚСАТ → ЫҚТИМАЛ → ҚАЖЕТ → ҚОСЫМША НҰСҚА

Ереженің шегі

Экран бос болмауы мүмкін экранды пайдалануға тыйым салмайды және оның бос емесін дәлелдемейді. Болжамды дерекке айналдырмай, қолжетімділікті тексеріңіз.

Түсіндірмеге дейін болжаңыз

Үлгіні оқымай тұрып, жағдайға алғашқы жауабыңызды жазыңыз. Нені нақты білесіз, нені тек болжайсыз? Әрекетті дәлелденген дерекке сүйеніп таңдаңыз. Түсіндірмеден кейін сөз жалғауын ғана емес, өтініш не келісім мағынасының сақталғанын да салыстырыңыз.

Тірексіз қалпына келтіріңіз

Бетті жауып, бір минутта тіректің төрт бөлігін салыңыз және таныс сөйлемді, серіктестің жауабын, өз жауабыңызды айтыңыз. Кейін уақыт, орын не қолда бар зат сияқты бір деректі ауыстырып, жолды көмексіз қайта өтіңіз.

Қатені тауып, түзетіңіз

Оқушы мүмкін сөзін естіп, «экран міндетті түрде бос емес» деп жазады. Оны «бос болмауы мүмкін» деп түзетіп, тексеру мен қосымша құрал ұсыныңыз.

Жаңа жағдайға көшіріңіз

Жаңа бөлменің бейтаныс ережесін қарап, ненің рұқсат етілгенін, ненің белгісіз екенін және не дайындау керегін бөлек айтыңыз.

«Менің ортам» жобасындағы өзгеріс

Жоспарға үш белгі қосыңыз: рұқсат, тексерілмеген мүмкіндік және қажетті қадам. Ереже көзін көрсетіңіз.

Тапсырма

Алты жаңа сөйлемді үш мағынаға бөліп, екі шекаралық жағдайды түсіндіріңіз. Содан кейін экранның қолжетімділігін тексеретін жоспар жазыңыз.

1, 7 және 30 күннен кейін қайталау

• Ертең төрт бөлікті қалпына келтіріп, жаңа екі репликалық әңгімені мәтінсіз айтыңыз.
• Жеті күннен кейін серіктеспен бейтаныс міндетті шешіңіз; ол соңғы жоспарды өз сөзімен қайталап беруі керек.
• Отыз күннен кейін жоба карточкасына оралып, бір шартты өзгертіңіз де, түсініксіз сөйлемді өзіңіз түзетіңіз.

Келесі сабақ: Жоспар неге өзгереді: себеп пен салдар