Кафеде: болжамсыз сыпайы тапсырыс

Картадағы орнымыз

Тірек әрекетті қысқа бағыт ретінде көрсетеді: жағдаят белгісі, қажетті сөйлем, әңгімелесушінің жауабы және нәтижені тексеру. Көрсеткілерді саусақпен жүргізіп, әр түйіннің мағынасын айтыңыз, кейін сызбаны жауып, таза парақта қалпына келтіріңіз. Түс қадамды табуға көмектеседі, бірақ жауап түссіз де шығуы керек.

Өмірлік жағдай

Мәзірде таныс емес тағам бар, ал келушінің тағамдық шектеуі бар. Болжаудың орнына қысқа сұрақ қойып, жауапты тыңдап, содан кейін ғана тапсырысты растайсыз.

Тыңдаңыз және жауап беріңіз

Тыңдау: Мәзірді беріңізші. — Мәзірді сыпайы сұраймын.

Тыңдау: Бұл тағамның ішінде не бар? — Тағамның құрамын сұраймын.

Тыңдау: Маған көкөніс салатын беріңізші. — Таңдаған тағамымды сыпайы айтамын.

Тыңдау: Шайға қант қоспаңызшы. — Қант қоспауын сыпайы сұраймын.

Тыңдау: Тапсырысым дайын ба? — Тапсырыстың дайындығын сұраймын.

Тыңдау: Дәмді болды, рақмет. — Тағамға алғыс айтамын.

Жаттығуды орындау реті

Бірінші тыңдағанда мәтінді жауып, орын мен сөйлеушінің мақсатын анықтаңыз. Екінші рет қазақша жолды ашып, мағыналық бөліктерге бөліңіз де, жазбадан кейін асықпай қайталаңыз. Үшінші рет үлгіні алып тастап, уақытты, тауарды, қызметті немесе себепті өзгертіп, өз сөйлеміңізді айтыңыз. Жазба айтылым үлгісін береді; түсінуді дұрыс жауап не әрекет дәлелдейді.

Нақты үлгі

Сыпайы өтініш жиі -ңызшы/-ңізші жалғауымен аяқталады: беріңізші, қоспаңызшы. Болымсыз өтініш әрекетті сақтап, -ма/-ме/-ба/-бе/-па/-пе белгісін алады: қоспаңызшы — қоспауды өтіну. Алдымен ішінде не бар? деп құрамын сұрап, кейін таңдау мен шектеуді айтып, тапсырысты қайталаңыз.

Тірек белгі

МӘЗІР → ҚҰРАМ? → ТАҢДАУ → ӨТІНІШ → ҚАЙТАЛАУ → РАҚМЕТ

Ереженің шегі

Құрамды сұрау қауіпті азайтады, бірақ аллергеннің немесе айқаспалы жанасудың жоқтығына кепіл болмайды. Қатты аллергия болса, қызметкерге анық айтып, медициналық жоспарыңызды ұстаныңыз; оқу диалогы қауіпсіздік кепілі емес. Құрамды суретке қарап анықтамаңыз.

Түсіндірмеге дейін болжаңыз

Үлгіні оқымай тұрып жағдаятты қарап, міндетті шын орындайтын сөйлемді таңдаңыз. Болжамды жазыңыз. Түсіндірмеден кейін жеке жалғауды емес, мағыналық белгіні белгілеңіз: әдеттегі әрекет, рет, мөлшер, өтініш, жазылу уақыты, белгі немесе табылған қате.

Тірексіз қалпына келтіріңіз

Бетті жауып, тіректің төрт негізгі түйінін алпыс секундта салыңыз. Сурет бойынша таныс сөйлемді, өзгертілген сөйлемді және әңгімелесушінің лайық жауабын айтыңыз. Бір қадам жоғалса, тек сол бөлікті ашып, тізбекті қайта қалпына келтіріңіз.

Қатені тауып, түзетіңіз

Оқушы жасыл тағамды көріп, онда жаңғақ жоқ деп ойлайды. Түс ештеңені дәлелдемейді. Бұл тағамның ішінде не бар? сұрағын қойып, маңызды шектеуді атаңыз және қызметкерден түсінгенін растауды сұраңыз.

Жаңа жағдайға көшіріңіз

Өмірлік міндеттің өзін өзгертіңіз: басқа таң, сатып алу, тағам, уақыт, мекеме немесе мәселе. Серіктес бір бейтаныс карточка беріп, жатталған диалогты қайталамай, мағынаны нақтылай алғаныңызды тексереді.

«Менің ортам» жобасындағы өзгеріс

Жобаға құрамы анық пиктограммалары бар төрт шартты тағам мәзірін және өз тапсырысыңыздың карточкасын қосыңыз. Бөтен логотиптер мен нақты төлем деректерін қолданбаңыз.

Тапсырма

Міндетті. Алты қадамдық диалог ойнаңыз: мәзір, құрам туралы сұрақ, таңдау, бір қоспау өтініші, тапсырысты қайталау және алғыс. Тасымал тексеруі. Серіктес бір құрамды өзгертеді; растауға дейін нақтылаңыз.

1, 7 және 30 күннен кейін қайталау

• Ертең тіректі қалпына келтіріп, екі сөйлемді оқымай ойнаңыз.
• Жеті күннен кейін жаңа тұрмыстық міндетті орындап, 10 өлшемнің кемінде 7-еуін орындаңыз.
• Отыз күннен кейін құрылымды қауіпсіз шынайы жағдайда қолданып, енді қажет емес тіректі белгілеңіз.

Келесі сабақ: Қызметке жазылу: уақытты таңдау және растау