Дереккөз, күн, орын: хабар қашан дұрыс?

Картадағы орнымыз

Сызбадағы төрт бөлікті саусақпен көрсетіп, әрқайсысының қызметін атаңыз. Содан кейін картаны жабыңыз. Түс тексеру ретін көруге көмектеседі, бірақ дәлелдің орнына жүрмейді. Бір бөлікке мәлімет жетпесе, бос қалдырып, себебін айтыңыз. Мұндағы сандар — ойдан алынған оқу деректері; біз нақты кітапхана статистикасын таратпаймыз.

Өмірлік жағдай

Топ ойдан шығарылған кітапхананың екі хабарландыруын тапты. Ескісінде сағат бесте, жаңасында алтыда жабылатыны жазылған. Ұнағанын таңдамай, әр парақтың күні мен филиалын анықтау керек.

Тыңдап, жауап беріңіз

Тыңдау: Бұл хабарландыру дүйсенбіде жарияланды. — Жарияланған күнін атаймын.

Тыңдау: Жаңа кесте жұмада күшіне енеді. — Кестенің қолданылатын күнін айтамын.

Тыңдау: Бұл қай филиалға қатысты? — Хабардың орнын нақтылаймын.

Тыңдау: Ескі хабарда сағат бес деп жазылған. — Ескі деректі бөлек сақтаймын.

Тыңдау: Қазіргі кестеде сағат алты көрсетілген. — Қолданыстағы мәліметті айтамын.

Тыңдау: Дереккөзді және күнін бірге көрсетейік. — Ақпаратты тексеруге жол қалдырамын.

Жаттығу жолы

Алдымен мәтінді жауып тыңдаңыз: әр сөзді естімесеңіз де, негізгі мағынаны айтыңыз. Екінші тыңдауда тек тірек сөздер мен сандарды жазыңыз; үшіншіде мәтінді ашып, алғашқы болжамдағы бір қатені табыңыз. Қазақша сөйлемді әріптеп бөлмей, тұтас қайталаңыз. Мағына әлі белгісіз болса, 60-сабақтағы тәсілмен серіктестен керекті бөлікті қайталауын сұраңыз.

Дәл үлгі

Төрт сұрақ қойыңыз: кім хабарлады, қашан жариялады, ереже қай күннен жүреді және қай орынға қатысты? Жарияланған күн мен күшіне енетін күн — екі бөлек өріс. Жаңа парақ дүйсенбіде шығып, тек жұмадан күшіне енсе, сейсенбіде ескі уақыт әлі дұрыс болуы мүмкін. Жолсілтеме үшін қолданыстағы дереккөзді тексеріңіз.

Тірек белгі

КІМ → ҚАШАН ШЫҚТЫ → ҚАШАН ЖҮРЕДІ → ҚАЙ ЖЕР

Ереженің шегі

Жаңа күннің өзі шындықты дәлелдемейді. Дереккөзі мен филиал мекенжайы жоқ скриншотты расталмаған күйінде қалдырыңыз.

Түсіндірмеден бұрын болжаңыз

Үлгіні оқымай тұрып, қандай қорытынды күтетінін және нені растай алатыныңызды жазыңыз. Жауапты қай сөз не сан өзгерте алатынын айтыңыз. Содан кейін болжамды дерекпен салыстырыңыз; өз ойыңызды түзету — зейіннің белгісі.

Тірексіз еске түсіріңіз

Мәтін мен сызбаны жабыңыз. Бір минутта төрт тіректі салыңыз, қазақша екі байланысты сөйлем айтыңыз және белгілі мәліметтің қай жерде аяқталатынын серіктеске түсіндіріңіз. Кейін бетті ашып, әр бөлшекті салыстырып, дәл емес бір сөзді түзетіңіз.

Қатені тауып, түзетіңіз

Оқушы «дүйсенбіде жарияланды» дегенді көріп, сейсенбіде кітапхана алтыда жабылады дейді. Өзгеріс күшіне енетін күнді табыңыз.

Жаңа жағдайда қолданыңыз

Көрші күнсіз фото жіберді. Мәліметті таратпай тұрып, дереккөз бен өзектілік туралы бір-бір сұрақ құраңыз.

«Менің ортам» жобасын толықтыру

«Менің ортам 2.1» жобасы жеке дерексіз, ойдан шығарылған оқу жолсілтемесі болып қалады. Әр қорытындыға бастапқы хабарды, тексерілген күнді және әлі белгісіздікті сақтаңыз. Әр ақпарат карточкасына тексерілген күн мен «күшіне енеді» өрісін қосыңыз. Күмән болса, ойдан жауап қоспай, «нақтылау керек» деп көрсетіңіз.

Тапсырма

Екі хабарландыру карточкасын алыңыз. «Дереккөз», «жарияланды», «күшіне енеді», «филиал» деп белгілеңіз. Сейсенбі мен жұмаға арналған уақытты бөлек таңдаңыз да, себебін қазақша айтыңыз.

1, 7 және 30 күннен кейін қайталау

• Ертең бір сөйлемді мәтінсіз тыңдап, мағынасы мен дереккөзін еске түсіріңіз.
• Жеті күннен кейін осы картаны жаңа ойдан шығарылған хабарға не сандарға қолданыңыз.
• Отыз күннен кейін шешіміңізді басқа адамға сызбасыз түсіндіріп, расталмаған тұсты табуын сұраңыз.

Келесі сабақ: Үш бағанды дәл оқу: диаграмманы түсінеміз