Үш бағанды дәл оқу: диаграмманы түсінеміз

Картадағы орнымыз

Сызбадағы төрт бөлікті саусақпен көрсетіп, әрқайсысының қызметін атаңыз. Содан кейін картаны жабыңыз. Түс тексеру ретін көруге көмектеседі, бірақ дәлелдің орнына жүрмейді. Бір бөлікке мәлімет жетпесе, бос қалдырып, себебін айтыңыз. Мұндағы сандар — ойдан алынған оқу деректері; біз нақты кітапхана статистикасын таратпаймыз.

Өмірлік жағдай

Кітапхана топқа үш күндік оқу кестесін берді: дүйсенбі — 12, сейсенбі — 18, сәрсенбі — 15 адам. Бұл сандар ойдан алынған және тек жаттығуға арналған. Топ табанында нөлі бар, ені бірдей үш баған сызады.

Тыңдап, жауап беріңіз

Тыңдау: Дүйсенбіде он екі адам келді. — Дүйсенбідегі санды оқимын.

Тыңдау: Сейсенбіде он сегіз адам келді. — Сейсенбідегі санды оқимын.

Тыңдау: Сәрсенбіде он бес адам келді. — Сәрсенбідегі санды оқимын.

Тыңдау: Өлшем бірлігі — адам саны. — Өлшем бірлігін көрсетемін.

Тыңдау: Ең биік баған сейсенбіге тиесілі. — Ең үлкен мәнді айтамын.

Тыңдау: Бұл дерек тек үш күнді қамтиды. — Қамтылған мерзімді шектеймін.

Жаттығу жолы

Алдымен мәтінді жауып тыңдаңыз: әр сөзді естімесеңіз де, негізгі мағынаны айтыңыз. Екінші тыңдауда тек тірек сөздер мен сандарды жазыңыз; үшіншіде мәтінді ашып, алғашқы болжамдағы бір қатені табыңыз. Қазақша сөйлемді әріптеп бөлмей, тұтас қайталаңыз. Мағына әлі белгісіз болса, 60-сабақтағы тәсілмен серіктестен керекті бөлікті қайталауын сұраңыз.

Дәл үлгі

Диаграмманы солдан оңға қарай оқыңыз: күн атауы, баған биіктігі, «адам» өлшемі. Әуелі 12–18–15 мәндерін қайталаңыз, содан кейін «осы үш күннің ішінде сейсенбіде ең көп» деңіз. Бағандар бірдей нөлден басталсын: қиылған шкала айырманы үлкейтіп көрсетеді. Үш күннен бүкіл ай туралы қорытынды шықпайды.

Тірек белгі

КЕЗЕҢ → ӨЛШЕМ → МӘНДЕР → ШЕК

Ереженің шегі

Биік баған бақылау санының көп екенін көрсетеді, себебін емес. Сейсенбіде мереке, басқа ауа райы немесе іс-шара болғанын білмейміз.

Түсіндірмеден бұрын болжаңыз

Үлгіні оқымай тұрып, қандай қорытынды күтетінін және нені растай алатыныңызды жазыңыз. Жауапты қай сөз не сан өзгерте алатынын айтыңыз. Содан кейін болжамды дерекпен салыстырыңыз; өз ойыңызды түзету — зейіннің белгісі.

Тірексіз еске түсіріңіз

Мәтін мен сызбаны жабыңыз. Бір минутта төрт тіректі салыңыз, қазақша екі байланысты сөйлем айтыңыз және белгілі мәліметтің қай жерде аяқталатынын серіктеске түсіндіріңіз. Кейін бетті ашып, әр бөлшекті салыстырып, дәл емес бір сөзді түзетіңіз.

Қатені тауып, түзетіңіз

Оқушы сәрсенбіні 18 деп белгіледі, өйткені бағаны биік көрінді. Бастапқы кестеге қайтып, белгіні түзетіңіз.

Жаңа жағдайда қолданыңыз

Серіктес жазусыз бағандарды көрсетеді. Графикті жарияламай тұрып қандай төрт сұрақ қоясыз?

«Менің ортам» жобасын толықтыру

«Менің ортам 2.1» жобасы жеке дерексіз, ойдан шығарылған оқу жолсілтемесі болып қалады. Әр қорытындыға бастапқы хабарды, тексерілген күнді және әлі белгісіздікті сақтаңыз. Оқу кестесі мен диаграмманы қатар сақтап, «жаттығуға арналған ойдан алынған дерек», күн және өлшем бірлігін көрсетіңіз.

Тапсырма

0-ден 20-ға дейінгі, қадамы 5 болатын шкала мен 12, 18, 15-ке арналған үш баған салыңыз. Күндер мен өлшемді жазыңыз. Кестені жауып, үш мәнді және қорытындының шегін айтыңыз.

1, 7 және 30 күннен кейін қайталау

• Ертең бір сөйлемді мәтінсіз тыңдап, мағынасы мен дереккөзін еске түсіріңіз.
• Жеті күннен кейін осы картаны жаңа ойдан шығарылған хабарға не сандарға қолданыңыз.
• Отыз күннен кейін шешіміңізді басқа адамға сызбасыз түсіндіріп, расталмаған тұсты табуын сұраңыз.

Келесі сабақ: Алтыға артық — екі есе емес: сандарды салыстырамыз