Ұзындықты өлшейміз: шкала, бөлік, қайталау

Картадағы орнымыз

Сызба ойлау ретін көрсетеді. Сабақта жеке өлшем деп көрсетілмесе, сызбадағы сандар — оқу мысалы. Сіз он бір блоктың біріншісіндесіз.

Өмірден алынған сұрақ

Екі оқушы маятник ұзындығы 30 см дейді. Бірі бүкіл жіпті, екіншісі жүктің ортасына дейінгі аралықты өлшеді. Бұлар әртүрлі кесінділер.

Сөздер мен мағына

Шкала — құралдағы реттелген белгілер. Бөлік құны — көршілес ұсақ белгілер арасындағы өлшем. Ілу нүктесі — жіп бекітілген орын. Біздің маятниктің ұзындығы — осы нүктеден жүктің ортасына дейінгі аралық, тек жіптің ұзындығы емес. Қайталау — сол шаманы сол тәсілмен қайта өлшеу. Шашырау — қайталанған нәтижелердің айырмашылығы; ол өлшеу мінсіз емес екенін көрсетеді.

Тексеруден бұрын болжаңыз

Сызғыштағы ұсақ белгілердің арасы 1 мм. Ұзындықты 30,00001 см деп жазуға бола ма? Сызғыш қандай дәлдікке мүмкіндік беретінін болжаңыз.

Орындап, жазып қойыңыз

Жиегі өткір емес жеңіл шайба не жұмсақ шағын жүк, жіп және сызғыш алыңыз. Ештеңені бастың үстіне ілмеңіз. Ілу нүктесі мен жүктің ортасын белгілеңіз. Сызғышты әр жолы қайта қойып, шкалаға тура қарап, аралықты үш рет өлшеңіз. Заттар болмаса, тек төмендегі оқу деректерін пайдаланыңыз.

Талдап көрсетілген мысал

Оқу өлшемдері: 29,9 см; 30,0 см; 30,1 см. Орташа мән — қосындыны өлшем санына бөлу: (29,9 + 30,0 + 30,1) / 3 = 30,0 см. Ең үлкені мен ең кішісінің арасы 0,2 см. Бұл «нақты ұзындық міндетті түрде дәл 30,0 см» дегенді білдірмейді.

Жиі кездесетін қате

Ілу нүктесінен жүктің жоғарғы шетіне дейін 29 см болса, «маятник ұзындығы 29 см» деу дұрыс емес: жүктің ортасы төменірек. Сызғыш бере алмайтын дәлдікті жазбаңыз; артық нөлдер тәжірибені дәл етпейді.

Жаңа жағдай

Досыңыз қозғалмайтын ілу нүктесінен емес, жіптегі түйіннен өлшеді. Оның нәтижесі қысқа. Салыстырмас бұрын кесіндінің екі шетін қалай бірдей белгілейсіздер?

Журналға жазу және өзін-өзі тексеру

Журналға кесіндінің екі ұшын, сызғыштың бөлік құнын, бірлігі бар үш нәтижені және орташасын жазыңыз. Тәжірибе жасалмаса, «оқу мысалы» деп анық көрсетіңіз.

Келесі сабақ: Уақытты және маятниктің периодын өлшейміз