Хабар қағаз тасымалдамай қалай жетеді?

Жағдай және болжам

Досыңыз қабырға ар жағынан «ИӘ» деген хабар жібермек. Мысалы, шамның бір қысқа жануы — И, екі жануы — Ә деп келісіңіз. Екі адам ережені білсе ғана хабар түсінікті. Телефонда жарықтың орнына электрлік және электромагниттік сигналдар жүреді. Әуелі өз кодыңызды ойлап, досыңыз оқи ала ма, тексеріңіз.

Жаңа сөздерді түсінейік

Ақпарат — хабардың ажыратылатын мазмұны. Код — мазмұнды таңбалар тізбегіне сәйкестендіретін ереже. Сигнал — сол таңбаларды жеткізетін физикалық өзгеріс: сымдағы кернеу не өзгермелі электромагнит өрісі. Таратқыш сигнал тудырады, қабылдағыш оны тауып, кодын ашады. Радиобайланыста өзгермелі өрістер қолданылады; толқын табиғатын келесі блокта егжей-тегжейлі қараймыз.

Оқу деректерін талдау

Оқу коды: И = 10, Ә = 01. «ИӘ» хабары 1001 болып жазылады. Төрт таңба төрт қазақ әрпі не төрт электрон деген сөз емес. Бір таңба жоғалса, алушы басқа хабар оқуы мүмкін. Нақты жүйелер синхрондау және қатені табу ережелерін қосады; әзірге олардың қызметін ғана атаймыз.

Қауіпсіз тексеру

Карточкамен не қағаз импульспен ойнаңыз: бір оқушы кодтайды, екіншісі бастапқы сөзді көрмей, алдын ала келісілген кестемен ашады. Радиоқұрал не телефондағы жеке дерек қажет емес. Хабар сәйкес келмесе, қатенің қайда туғанын жазып, бір ережені ғана өзгертіңіз.

Ойлаудағы қате

Магнит не электрон сөзді өз ішінде «алып жүреді» деу — қате. Мағына келісілген код пен өзгерістер тізбегінде. Сондай-ақ сигнал арқылы энергия тарау жылдамдығын сымдағы жеке электрондардың қозғалу жылдамдығымен шатастырмаңыз.

Тірек сызбасы

Жаңа жағдайға қолдану

И = 10, Ә = 01 коды бойынша «ИӘ» және «ӘИ» сөздерін жазыңыз. Егер қабылдағыш хабар ортасында қосылса, басталуын табуға қандай қосымша белгі көмектеседі?

Өзіңді тексер

Түсіндірмені жауып, өз сөзіңізбен айтыңыз: нені шынымен бақыладық, қандай дерек оқу мысалы ретінде берілді, қай тұжырым әлі болжам? Содан соң есептің бір шартын өзгертіп, мәтінді қайта қарамастан нәтижені болжаңыз. Сәйкес келмесе, ойыңыздың сызбадан қай қадамда айырылғанын табыңыз. Жақсы жауап дұрыс сөзді не санды ғана емес, модельдің қолданылу шегін де атайды. Бұл тексеруді құралсыз, қағазда орындауға болады.

Зертхана журналына жазба

«Менің әлемімнің зертхана журналына» жаңа бет қосыңыз. Сұрақты, тәжірибеге дейінгі болжамды, сызбаны және шарттар кестесін жазыңыз. Бақылауды берілген оқу сандарынан ажыратыңыз. Соңғы жолға нені өзгерткеніңізді, нені тұрақты сақтағаныңызды, дерек қай тұжырымды қолдайтынын және нені әлі дәлелдемейтінін түсіріңіз. Тәжірибе болмаса, «өлшенді» демей, «шарт бойынша есеп» не «болжам» деп жазыңыз.

Келесі сабақ: Бақылау тапсырмасы: ашық есіктің белгісін жобалаңыз