Графиктегі тоқтау мен кері бұрылу

Картадағы орнымыз

Бұл — курстың екінші блогы. «Менің әлемімнің зертхана журналында» сұрақты, деректерді және әр санның көзін сақтаңыз. Сызбадағы сандар — өз өлшеміңіз емес, оқу моделі.

Өмірден алынған көрініс

Шығуға қарай жүріп, сөйлесу үшін тоқтап, телефон үшін кері қайттыңыз делік. Орын графигінде бұл үш бөлік: өсу, көлденең жолақ және кему. Кему «уақыт артқа кетті» деген сөз емес: көлденең осьтегі уақыт үнемі алға жүреді.

Жаңа сөздерді түсінейік

Тоқтау — таңдалған осьтегі орын уақыт аралығында өзгермейді. Кері бұрылу — орын өзгерісінің таңбасы ауысады: алдымен Δx оң, кейін теріс. Бағытталған жылдамдық бөлік бойында Δx/Δt-ге тең және теріс болуы мүмкін; бұл «теріс шапшаңдық» емес, x азаятын жаққа қозғалу. «Үдеу» термині қазір қажет емес: кері бұрылғаны оның сандық мәнін есептедік деген сөз емес.

Сандарды бірге талдайық

Оқу кестесі: t = 0 с, x = 0 м; t = 2 с, x = 4 м; t = 4 с, x = 4 м; t = 6 с, x = 2 м. Әр бөлікте бірқалыпты жүрді деп алсақ, 0–2 с жылдамдық +2 м/с, 2–4 с 0 м/с, 4–6 с −1 м/с. Жалпы жол 4 + 0 + 2 = 6 м; қорытқы орын ауыстыру +2 м.

Қағаздағы өз тапсырмаңыз

Төрт нүктені салып, әр аралықта бірқалыпты қозғалған модель ретінде түзу бөліктермен қосыңыз. График төмендесе, арба үстел астына түскен жоқ екенін түсіндіріңіз. 6 с ішіндегі орташа жылдамдық: 6/6 = 1 м/с.

Жиі кездесетін қате

Соңғы орын ауыстырудың 2 м мәнін 6 м толық жолдың орнына қоймаңыз. Теріс бағытталған жылдамдық қозғалыстың «жаман» екенін білдірмейді.

Түсінгеніңізді тексеріңіз

Мысалды жауып, дауыстап түсіндіріңіз: не берілген, не есептелген және қандай бірлікпен? Сосын шарттағы бір санды өзгертіп, қай амалды қайталау керегін айтыңыз. Түсінбейтін жаңа сөз қажет болса, жоғарыдағы анықтамасына қайта оралыңыз.

Журналға жазба

Жауапты бірлігімен және бұл мысал әлі нені дәлелдемейтінін көрсететін қысқа шектеумен жазыңыз. Тәжірибе жасамасаңыз, сандарды «оқу деректері» деп белгілеңіз.

Келесі сабақ: Бақылау нүктесі: арба қозғалысын деректен қорытындыға дейін