Айна жанындағы затты неге көрсетеді? Шағылу заңын сызайық

Сұрақ және болжам

Кішкентай айнаға қараңыз: сіз айнаны жарық көзі ретінде емес, заттан шағылып көзіңізге келген жарықты көресіз. Айнаны бұрсаңыз, көрінетін заттың орны өзгереді. Сызудан бұрын жолды көрсетіңіз: зат → айна → көз. Күн сәулесін не лазерді тәжірибеге қолданбаңыз.

Жаңа сөздерді түсінейік

Жарық сәулесі — геометриялық модельде жарық бағытын көрсететін сызық, көзге көрінетін жіп емес. Түскен сәуле шекараға келеді, шағылған сәуле одан кетеді. Нормаль — түсу нүктесінде бетке перпендикуляр көмекші түзу. Түсу бұрышы мен шағылу бұрышы айна бетінен емес, нормальдан өлшенеді. Айналық шағылуда бұл бұрыштар тең.

Оқу мысалын талдаймыз

Оқу сызбасында айна көлденең, нормаль тік. Сәуле бірдей торкөзде (2;2) нүктесінен (4;4)-ке, кейін (4;4)-тен (6;2)-ге өтеді. Екі сәуле нормальмен 45° жасайды. Көлденең және тік қадамдардың теңдігімен мұны тексеруге болады. Координаттар — шартты торкөз, нақты айнадағы сантиметр емес.

Қауіпсіз тексереміз

Қауіпсіз шағын айнаны үстелге қойыңыз. Қағаздағы сәулелер мен бөлме жарығын пайдаланыңыз; шамды көзге бағыттамаңыз. Нормальды бетке тік сызып, бұрышты транспортирмен салыстырыңыз. Бірнеше айна болса, жарық жолы бөлек салынады.

Жиі кездесетін қате

Жиі қате — қай бұрыш екенін айтпай, бұрышты айна бетінен өлшеу. Бұл ерекше суретте де 45° шығады, бірақ нормальмен 30° жасайтын сәуле бетпен 60° жасайды. Айна заттың жарығын өзі шығармайды, тек оның жолын өзгертеді.

Тірек сызбасы

Басқа жағдайға қолданамыз

Жаңа сәуле нормальмен 30° жасайды. Шағылған сәуле нормальмен қандай бұрыш жасайды? Айна бетімен ше? Екеуін де белгілеңіз.

Өзіңді тексер

Мәтінді жауып, суретті жаңа оқушыға солдан оңға қарай түсіндіріңіз. Бақылауды, оқу жорамалын және бұл дерек әлі дәлелдемейтін нәрсені атаңыз. Содан кейін жаңа жағдайдың сұрағын көмексіз шешіп, бірлікті не бағытты сызбамен тексеріңіз. Жауап сәйкес келмесе, дайын сөйлемді жаттамай, алғашқы түсініксіз сөзге оралыңыз. Ауызша жауап, сызба және өлшеу — дәлелдің әртүрлі түрі; әрқайсын адал белгілеңіз.

Зертхана журналының беті

«Менің әлемімнің зертхана журналына» жол қосыңыз: сұрақ → болжам → нені тұрақты қалдырдық → нені өзгерттік → бақылау не есеп → қорытынды → шектеу. Суретте масштабты көрсетіңіз немесе «схемалық» деп белгілеңіз. Тәжірибе жасалмаса, «біз өлшедік» демей, «оқу есебі» деп жазыңыз. Келесі сабақтан соң бұл жазбаға оралып, ненің анық болғанын белгілеңіз.

Келесі сабақ: Судағы қарындаш неге сынғандай көрінеді? Жарық екі ортаның шекарасында