Орын графигі: нүктелермен берілген қозғалыс тарихы

Картадағы орнымыз

Бұл — курстың екінші блогы. «Менің әлемімнің зертхана журналында» сұрақты, деректерді және әр санның көзін сақтаңыз. Сызбадағы сандар — өз өлшеміңіз емес, оқу моделі.

Өмірден алынған көрініс

Арбаны әр екі секунд сайын бақылаймыз. «Алдымен мұнда, кейін онда» деген ұзақ әңгіменің орнына сан жұптарын жазамыз. График әр мезеттегі орынды көрсетеді. Ол жолдың шын пішінін салмайды.

Жаңа сөздерді түсінейік

x(t) графигі x орнының t уақытқа тәуелділігін көрсетеді. Көлденең осьте секундпен уақыт, тік осьте метрмен орын беріледі. Дерек жұбы (t; x) бір бақылауға жатады. Өлшенген нүктелер арасындағы сызық модель бола алады, бірақ қосымша бақылаусыз дәл солай қозғалды деп дәлелдемейді.

Сандарды бірге талдайық

Оқу кестесі: (0 с; 0 м), (2 с; 4 м), (4 с; 8 м). Нүктелер бір түзудің бойында жатыр. Егер олардың арасында бірқалыпты қозғалды деп болжасақ, әр 2 с-та орны 4 м өзгереді. Бірақ үш кадр аралығында қысқа аялдау болғанын жоққа шығара алмаймыз.

Қағаздағы өз тапсырмаңыз

Осьтерді салып, нүктелерді белгілеңіз. Төртінші оқу нүктесін қосыңыз: (6 с; 8 м). 4–6 с арасында орын өзгермейді, арба тұрған болуы мүмкін. Көлденең бөлікті үздіксіз бейне емес, деректерге сәйкес модель деп белгілеңіз.

Жиі кездесетін қате

Қиғаш сызықты қиғаш жол деп оқымаңыз. Тік ось арбаның еденнен биіктігін емес, таңдалған түзу бойындағы орнын көрсетеді. Екі нүктенің арасын түзу етіп қоссаңыз, ол тек қозғалыстың мүмкін моделі. Аралықта тағы бір өлшем жасасаңыз, бұл жорамалға нақты тексеру аласыз.

Түсінгеніңізді тексеріңіз

Мысалды жауып, дауыстап түсіндіріңіз: не берілген, не есептелген және қандай бірлікпен? Сосын шарттағы бір санды өзгертіп, қай амалды қайталау керегін айтыңыз. Түсінбейтін жаңа сөз қажет болса, жоғарыдағы анықтамасына қайта оралыңыз.

Журналға жазба

Жауапты бірлігімен және бұл мысал әлі нені дәлелдемейтінін көрсететін қысқа шектеумен жазыңыз. Тәжірибе жасамасаңыз, сандарды «оқу деректері» деп белгілеңіз.

Келесі сабақ: Графиктің көлбеуі және жылдамдық