Бақылау тапсырмасы: қауіпсіз жүзбелі тұғыр жобалаңыз

Оқиға және болжам

Міндет: жеңіл тұғыр су бетінде шағын жүкті ұстасын. «Ол жүзеді» деп жазу жеткіліксіз: ығысқан су көлемін есептеп, су деңгейін салып, тәжірибе туралы шынайы есеп беру керек. Тұғырды салып, оның массасына не кіретінін белгілеңіз. Тәжірибе жасасаңыз, тек тайыз төсеніш, фольга не жабық пластик ыдыс және жеңіл тиындар қолданыңыз. Су мен электр құралдарын қатар қоймаңыз.

Оқымас бұрын болжамыңызды журналға жазып, оны бір сөйлеммен түсіндіріңіз. Есептен кейін болжамға қайта оралыңыз: жауаптың күткеніңізге сай келуі түсіндірмені әлі дәлелдемейді. Қай шарт берілгенін және нені шынымен байқағаныңызды тексеріңіз.

Қажет сөздер

Өлшем — табыс шартын алдын ала анықтау, мысалы, «жүк бір минут бойы құрғақ қалады». Шектеу — бұзуға болмайтын шарт: ыдыс тереңдігі, орнықтылық, жүк массасы. Қайталап жақсарту — сынақтан кейін модельді саналы өзгерту. Бақылау, есеп және түсініктемені бөлек жазыңыз. p = F/A тірекке түсетін қысымды, ρgh тыныш судағы қысым өсімін, Fₐ = ρgV кері итеруді сипаттайды. Үш сұраққа бір формуланы қолдануға болмайды.

Модельді сандармен тексеру

Оқу шарты: тұғыр мен жүктің массасы 0,4 кг. Ауырлық күші шамамен 4 Н; тепе-теңдік үшін V = 4/(1000 × 10) = 0,0004 м³ = 0,4 л су ығыстыру керек. Бөлек модельде бүкіл жүйе 4 Н күшін ауданы 0,02 м² жазық тірекке берсе, орташа қысым 4/0,02 = 200 Па. Бұл су түбіндегі қысым емес. 0,1 м тереңдікте су бетіне қатысты тағы 1000 Па қосады.

Қауіпсіз зерттеу

«Болжам — тексеру тәсілі — нәтиже — өзгертемін» кестесін жасаңыз. Екі пішінді салыстырғанда тек енін немесе борт биіктігін өзгертіңіз. Тәжірибе болмаса, 0,6 кг үшін есептеңіз: 0,6 л су керек. Қағазда тұғырға гидравликалық көтергіш қосыңыз: поршень аудандары 2 және 10 см², кішіге түсетін күш 4 Н. Үлкеніндегі 20 Н-ды табыңыз және оның жолы неге қысқа екенін түсіндіріңіз. Нақты тұғырды көтермеңіз. Күрделірек сұрақ: Fₐ мен салмақ тең болғанның өзі орнықтылыққа неге кепіл емес?

Жиі қателесетін жер

Қате: есептелген 0,4 л-ді өлшенген көлем деп көрсету және бір теңдеу арқылы орнықтылықты уәде ету. Су төгілуі, пішіннің өзгеруі, жүктің жылжуы нақты нәтижеге әсер етеді. Модель шегін көрсетіп, алғашқы блоктағы журналға қайта оралыңыз.

Тірек картасы

Көмексіз жаңа жағдай

Шығарылған мысалды жауып қойыңыз. Жағдайды қайта салып, денені және оған әсер ететін күштерді атаңыз. Содан соң тек бір берілген санды өзгертіп, бірліктерімен қайта есептеңіз және ненің өзгермегенін айтыңыз. Өлшеу құралы болмаса, «өлшенді» емес, «оқу моделі бойынша есептелді» деп жазыңыз.

Зертхана журналына жазба

Төрт жол толтырыңыз: сұрақ; болжам; берілген сан не бақылау; шарттары көрсетілген қорытынды. Жанына нақты тәжірибенің идеал суреттен өзгеше болу себебін жазыңыз. Келесі сабақтан соң бұл параққа қайтып, жаңа тексеру қорытындыны өзгертсе, оны түзетіңіз.

«Физика» курсына оралу