Неге шаршы сантиметр жауапты он мың есе өзгерте алады?

Оқиға және болжам

Алдыңғы сабақта қысымның ауданға тәуелді екенін көрдік. Қаптамада аудан шаршы сантиметрмен берілуі мүмкін, ал формулаға шаршы метр қажет. Өлшемді үнсіз ауыстыру болмашы көрінеді, бірақ жауапты 10 000 есе өзгертеді. Ауданы 2 см² болатын мөлдір оқу поршенін елестетіңіз. 2 санын формулаға қоймас бұрын, қабырғасы 1 м шаршының ішіне қабырғасы 1 см шаршы салыңыз.

Оқымас бұрын болжамыңызды журналға жазып, оны бір сөйлеммен түсіндіріңіз. Есептен кейін болжамға қайта оралыңыз: жауаптың күткеніңізге сай келуі түсіндірмені әлі дәлелдемейді. Қай шарт берілгенін және нені шынымен байқағаныңызды тексеріңіз.

Қажет сөздер

Шаршы сантиметр (см²) — қабырғасы 1 см шаршының ауданы. Бір метрде ені бойынша 100 см, биіктігі бойынша 100 см бар. Сондықтан 1 м² = 10 000 см²; 1 см² = 0,0001 м². Поршень — цилиндрдің ішіндегі қозғалмалы бөлік. Қима — ойша алынған жазық кесінді; бұл жерде күштің сұйыққа берілетін алаңы. Қазір тек ауданды есептейміз, қысымның берілуін кейін қараймыз.

Модельді сандармен тексеру

Берілгені: F = 4 Н, A = 2 см² = 0,0002 м². Қысым p = 4/0,0002 = 20 000 Па = 20 кПа. «Кило» мың дегенді білдіреді: 1 кПа = 1000 Па. Кері тексеру: 20 000 Па × 0,0002 м² = 4 Н. Егер 2 санын м² деп қойсақ, 2 Па шығады — бұл мүлде басқа шарт.

Қауіпсіз зерттеу

Қабырғасы 2 см болатын шаршы салып, ауданын 4 см² деп белгілеңіз. Оны 0,0004 м²-ге айналдырыңыз. Күш 4 Н болса, қысым 10 000 Па болады. Жауапты кері көбейтумен тексеріңіз. Күрделірек сұрақ: әр қабырғаны екі есе үлкейтсек, аудан неге екі емес, төрт есе өседі?

Жиі қателесетін жер

Қате: см²-ді ұзындық сияқты 100-ге ғана бөлу. Ауданның екі өлшемі бар, сондықтан 100 × 100. кПа мен кН-ды шатастырмаңыз: біріншісі қысым, екіншісі күш.

Тірек картасы

Көмексіз жаңа жағдай

Шығарылған мысалды жауып қойыңыз. Жағдайды қайта салып, денені және оған әсер ететін күштерді атаңыз. Содан соң тек бір берілген санды өзгертіп, бірліктерімен қайта есептеңіз және ненің өзгермегенін айтыңыз. Өлшеу құралы болмаса, «өлшенді» емес, «оқу моделі бойынша есептелді» деп жазыңыз.

Зертхана журналына жазба

Төрт жол толтырыңыз: сұрақ; болжам; берілген сан не бақылау; шарттары көрсетілген қорытынды. Жанына нақты тәжірибенің идеал суреттен өзгеше болу себебін жазыңыз. Келесі сабақтан соң бұл параққа қайтып, жаңа тексеру қорытындыны өзгертсе, оны түзетіңіз.

Келесі сабақ: Неге су тереңдеген сайын қысым артады?