Амперметр нені көрсетеді?

Жағдай және болжам

Дүкенге бір есіктен кіретін кезекті елестетіңіз. Бір минутта кірген адам саны ғимараттағы жалпы адам санынан бөлек. Тізбекте де сымды көлденең қиып өтетін ойша «есік» таңдаңыз. Бірдей уақытта одан екі есе көп заряд өтсе, ток қалай өзгереді? Бұл салыстыру ағынды санауға көмектеседі, бірақ металдағы электрондар адамдар сияқты батареядан шамға жүгірмейді.

Жаңа сөздерді түсінейік

Электр тогы I — Δt уақыт ішінде таңдалған қимадан өткен Δq заряд: I = Δq/Δt. Кулон (Кл) — заряд бірлігі, ампер (А) — секундына бір кулон. Токтың шартты бағыты ретінде оң заряд қозғалысы алынған; металл ішіндегі электрондар оған кері қозғалады. Амперметр — тізбектің үзілісіне тізбектей қосылатын құрал, сонда одан сол ток өтеді. Ток өлшеу режимінде оны батарея ұштарына тікелей жалғауға болмайды.

Оқу деректерін талдау

Берілген оқу дерегі бойынша қимадан 3 с ішінде 6 Кл өтті. I = 6/3 = 2 А. Бұл арифметикалық мысал, мектеп шамы не амперметр арқылы 2 А жіберу ұсынысы емес. 3 с ішінде 3 Кл өтсе, ток 1 А. Нақты құралға қоспай тұрып оның өлшеу шегін біліп, ересек адамның бақылауын алыңыз.

Қауіпсіз тексеру

Уақыт сызығына екі белгі қойып, «заряд — уақыт — ток» кестесін жасаңыз. Дайын қауіпсіз төмен кернеулі жиынтық болса, ересек адам тізбектей қосуды және құрал шегін тексерсін. Жиынтық болмаса, есепті қағазда шешіңіз; өлшеуішті батареяға тікелей тұйықтамаңыз.

Ойлаудағы қате

Қате — 2 А-ді батарея ішіндегі заряд мөлшері деу. Ампер тасымал қарқынын көрсетеді. Бір тізбектей тармақта заряд жоғалмайды: әр қимадан бірдей уақыт ішінде бірдей заряд өтеді.

Тірек картасы

Жаңа жағдайға қолдану

Қимадан 2 с ішінде 1 Кл өтсе, токты бірлігімен табыңыз. Неге параллель тармақтардың әрқайсысына осы мәнді бірден беруге болмайтынын түсіндіріңіз.

Зертхана журналына жазба

«Менің әлемімнің зертхана журналы» жобасына төрт жолды бет қосыңыз: сұрақ; жауапты оқымастан бұрынғы болжам; бақылау немесе берілген сандар бойынша есеп; нақтыланған қорытынды және оның қолданылу шарты. Тәжірибе болмаса, «өлшенді» деп жазбаңыз. Сызбадан кейін заряд қайда тасымалданатынын, энергия қайда берілетінін және модель нақты құралды қай жерде жеңілдететінін сөзбен түсіндіріңіз.

Келесі сабақ: Батареяда неге 3 В деп жазылған?